كۆمهڵه پرس نیوز
بۆردومانی ناوچه سنورییهكانی ههرێمی كوردستان بهردهوامه
دوكتۆر مهحموود عوسمان ئهندامی ئهنجومهنی نوێنهرانی عێراق له سهر لیستی هاوپهیمانی كوردستان له لێدوانێكدا به سهرچاوه ههواڵنێرییهكان رایگهیاند: بهردهوامی بۆردومانهكانی كۆماری ئیسلامی ئێران و توركیه، بۆ بێ ههڵوێستی و بێ دهنگی حكومهتی عێراق و كۆمهڵگای نێونهتهوهیی دهگهرێتهوه.
مهحموود عوسمان ووتی: كۆماری ئیسلامی ئێران و توركیه به بیانووی چهكدارنی پهكهوه تۆپبارانی ناوچه سنورییهكان دهكهن و زیان به ههرێمی كوردستان دهگهیهنن و حكومهت و پهرلهمانی عێراقیش له بهرامبهردا بێ دهنگن و كۆمهڵگای نێونهتهوهیش تا ئێستا لهم بوارهدا هیچ ههڵوێستێكی لهخۆی نیشان نهداوه. ههروها دوكتۆر مهحمود عوسمان له درێژهی لێدوانهكهیدا ووتی: ئهگهر چی تا ئێستا چهندین جار داواكاری له حكومهت و پهرلهمانی عێراق كراوه بۆ پێش گرتن به تۆپباران كردنی ناوچه سنورییهكانی ههرێمی كوردستان له لایهن تۆپخانهی سپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامی ئێران و فڕۆكه شهڕكهرهكانی ئهرتهشی توركیه، بهلاَم گوێ له داواكارییهكانمان نهگیراوه و تۆپباران كردنی ناوچه سنورییهكانیش له لایهن تاران و ئانكاراوه ههر بهردهوامه. جێی وهبیرهێنانهوهیه كه تا ئێستا چهندین گوند و ئاواییهكانی ناوچه سنوورییهكانی ههرێمی كوردستان به هۆی ئهو تۆپبارانانهوه ئاواره و بێ ماڵ و حاڵ و ئاواره بوون.
ههواڵێك له ئاوایی خهلیفهلیانی سهر به شاری نهغهده
به پێی ههواڵێك كه له ئاوایی خهلیفهلیانی سهر به شاری نهغهده به ناوهندی ههواڵی كۆمهڵه گهیشتووه، بهدوای ئهوهی كه خهڵكی ئهو ئاواییه داوایان له شارهداری شاری نهغهده كردووه تا رێگاوبانی ئهو ئاواییه قیرهتاو بكهن، بهڵام هیچ یهك له بهرپرسانی رژیم وهلاَمێكی ئهوتۆیان بهو داواكارییهی خهڵك نهدایهوه.
بهدوای ئهو داواكارییه و وهلاَم نهدانهوهی رژیم و شارهداری شاری نهغهده، خهڵكی ئاوایی خهلیفهلیان، بۆ قیرهتاو كردنی رێگاوبانی ئاواییهكهیان، له ناوخۆیاندا پارهیان كۆكردۆتهوه و بهخهرجی خۆیان سهرقاڵی قیرتاو و نۆژهنكردنهوهی رێگاوبانی ئاواییهكهیانن. جێگای ئاماژهیه، یهكێك له بهرپرسانی كۆماری ئیسلامی له شاری نهغهده، كه سهر به بونیادی شههیدی كۆماری ئیسلامییه، له قسهوباسێكدا هۆكاری وهلاَم نهدانهوه و قیرهتاونهكردنی ئاوایی خهلیفهلیانی گهڕاندۆتهوه بۆ كوژرانی براكهی به دهستی یهكێك له حیزبهكوردییهكانی دژ به كۆماری ئیسلامی له ئاوایی خهلیفهلیان. شایانی باسه، ئاواییه كوردنشینهكانی سهر به شاری نهغهده، له لایهن بهرپرسانی كۆماری ئیسلامییهوه به شێوهیهكی ئاشكرا رووبهرووی جیاوازی له خزمهتگوزارییه دهوڵهتییهكان دهبنهوه و خهڵكی ئهو ئاواییانه ناچارن بۆ ئاوهدان كردنهوهی گوندهكانیان، به خهرجی خۆیان ئاواییهكانیان نۆژهن بكهنهوه.
دو ئهندامی دیكهی شوڕای كرماشان دهستگیر كران
"موحسێن مهلهكی و نهبی كهمهری" دو ئهندامی شوڕای ههڵوهشاوهی شاری كرماشان له دوایین رۆژهكانی حهوتوی رابردودا بۆ لقی 8ی دادگای شاری كرماشان بانگ كران و به هۆی بهرز كردنهوهی سكاڵای شارهداری ئیسفههان لێپرسینهوهیان لێ كرا. شایانی باسه حهفتهی رابردو یهكێكی دیكه له ئهندامانی ئهم شوڕا ههڵوهشاوهیه له لایان رژیمی كۆماری ئیسلامییهوه لهم دادگایه به دانانی وهسیقه ئازاد كرا.
بڕینی داری دهوروبهری زانستگای ههمهدان
به گوێرهی ئهو ههواڵانهی كه دوێنێ 13ی بهفرانبار بڵاو كراونهتهوه بهرپرسی زانستكای "بوعلی سینا"ی ههمهدان بڕیاری داوه كه دهبێت دارهكانی دهوروبهری ئهو زانستگا ببڕدرێن تا هێزه ئهمنیهتییهكانی ئهو زانستگایه بتوانن ئاگایان له خوێندكارانی ئهو زانستگایه بێت و خوێندكاران نهتوانن هیچ جۆره كارێكی دژه یاسایی ئهنجام بدهن. جێگهی ئاماژیه ئهم شوێنانه كه بهرپرسی ئهم زانستگایه بڕیاری بڕینی دارهكانی دهدات شوێنی كۆبوونهوهی خوێندكارانه كه بهرپرسان له ترسی ههر جۆره كۆبوونهوهیهكی خوێندكاران وهها بڕیارگهلێك دهر دهكهن.
هێرش كردنه سهر خوێندكارانی زانستگای ئهشرافی
یهكێك له خوێندكارانی زانستگای "اشرافی ئیسفههان" رۆژێك دوای ئهوهی له لایهن كومیتهی ئینزیباتی ئهو زانستگایهوه بانگ كرابوو، له لایهن كهسانی نهناسراوهوه له ناو شاری ئیسفههان درایه بهر چهقۆ و له ئاكامدا ئهم خوێندكاره به توندی بریندار بوو. له كۆبوونهوهیهكی هێمنانهدا كه چهند رۆژ لهمهو پێش به هۆی ئهوهی كه خوێندكارانی لقی بینا سازی ئهم زانستگایه به رێوهیان بردبوو، داوایان له بهر پرسانی ئهو زانستگایه كرد كه دۆخی خوێندهوارانی ئهو لقه نادیاره و دهبێت وڵامیان بدرێتهوه. شایانی باسه ههر دوابهدوای ئهم كۆبوونهوهیه دو كهس له خوێندكاران بۆ حیراسهتی ئهم زانستگایه بانگكران. ئهم خوێندكارانهش پاش لێكۆڵینهوه له لایهن دو كهسی نهناسراوهوه هێرشیان كرایه سهرو به توندی بریندار بوون به جۆرێك كه یهكێك لهم كهسانه ئێستا له نهخۆشخانهو له ژێر چاوهدێری پزیشك دایه.
نالهباربوونی بارودۆخی زیندانێیهكی سیاسیی له زیندانی بوشێهر
به گوێرهی سهرچاوه ههواڵنێرییهكان له ناو خۆی ئێران، زیندانی سیاسی"هاشم شاهینی نیا" زیاتر له 1ساڵه له زیندانی ناوهندی بوشێهر كه بۆ ئهو زیندانه دوورخراوهتهوه، دهست به سهره. ناوبراو كه ماوهی 4 ساڵ له زیندانهكانی كۆماری ئیسلامیدا زیندانی بووه، تووشی نهخۆشی دڵ بووه.
جێگای ئاماژهیه، وێڕای ئهوهی كه پزیشكانی ناو زیندان رایانگهیاندووه كه ناوبراو دهبێت بۆ چارهسهر كردنی نهخۆشییهكهی سهردانی پزیشكی پسپۆر له دهرهوهی زیندان بكات، بهلاَم تا ئێستا بهرپرسانی زیندانی ناوهندی بوشێهر ئیزنی ئهوهیان به ناوبراو نهداوه كه بۆ چارهسهر كردنی نهخۆشیهكهی، سهردانی دهرهوهی زیندان بكات. شایانی باسه، "هاشم شاهینی نیا" بهوه تۆمهتبار كراوه كه له كۆبوونهوهكانی ساڵی 1384ی ههتاوی، بهشداری كردووه و سهر به یهكێك به حیزبه نهیارهكانی كۆماری ئیسلامییه.
دوایین بارودۆخی دهستگیركراوهكانی یهكی سهرماوزی تاران
22 كهس تاران كه یهكی مانگی سهرماوهز كه له میانهی كۆبوونهوهیهك له گۆڕستانی بهشتی زههرا، دهستگیر كرابوون بۆ بهندی گشتی زیندانی ئێڤین گوازرانهوه. رۆژی یهكی سهرماوهز له میانهی كۆبوونهوهیهك كه له سهر بانگهێًشتی كاناڵێكی سهتهلایتی دهرهوهی ئێران له گۆڕستانی بێهێشتی زههرا له جنووبی تاران رێكخرابوو، زیاتر له 120 كهس له شارۆمهندانی تاران و لهوانه 25 ژن دهستگیر و زیندانی كران كه له ماوهی یهك ههفتهی رابردوو زیاتر له 65 كهسیان به دانی وهسیقه و زامن ئازاد كران و ماباقی ئهو كهسانه كه بریتین له 19 پیاو و 3 ژن پاش 40 رۆژی دهستبهسهر بوون له 209 و 240 بۆ بهنده گشتییهكانی زیندانی ئێڤین گوازرانهوه. جێی ئاماژهیه كه بۆ ههر كام لهم كهسانه بڕیاری 2 مانگ زیندانی دهركراوه.
كارخانهكانی چایی باكوور ئێران له بهردهم ههڵشكیان دان
ئهگهر دهوڵهتی كۆماری ئیسلامی تا ههفتهی داهاتوو پهسندكراوهكانی ئۆستانی خۆی له پهیوهند لهگهڵ چایی بهڕێوه نهبات، كارخانهكانی چایی دادهخرێن. به پێی راپۆرتی ههواڵنێرییه ناوخۆییهكانی ئێران سهندیكای كارخانهكانی چایی باكووری ئێران له توێی نامهیهكدا روو له ئهحمهدی نژاد جهختی له سهر ئهوه كردۆتهوه كه له ماوهی ههفتهی داهاتووی، دهوڵهت پهسندكراوهكانی خۆی سهبارهت به چای له پهیوهند لهگهڵ بهندی 6ی پهسندكراوهكانی لێژنهی دهوڵهتی بهڕێوه نهبات، سهرجهمی كارخانهكان، سههرهڕای مهیلی بهڕێوهبهرانهكانیان دادهخرێن.
ههروهها لهم نامهیهدا هاتووه كه، سهرهڕای داخرانی ههمیشهیی و وهرشكستهیی ئهم كارخانانهی چایسازی، 55 ههزار خێزانی وهرزێری چاییش بێ هیوا له ههوڵی خۆیان و سهرپهرستانی بنهماڵهكانیان باغهكان جێ دێڵن و پرسهی چایی دهگێڕن.
جێی وهبیرهێنانهوهیه نهبوونی پشتگیر و پشتیوانی له بهرههمه ناوخۆییهكان و له بهرامبهردا هاوردهكردنی چایی بیانی و نرخی كهمی ئهو چاییانه له بازاڕ، پیشهی بهرههمهێنانی چایی بهرهو وهرشكستهیی بردووه.
رێژهی خهڵكانی ژێر هێڵی ههژاری له ئێران زیادی كردووه
له كاتێكدا كه وهزارهتی ریفاه و تهئمنین ئیجتماعی سهرهڕٍای بهرپرسایهتی راستهوخۆ له پێَشكهش كردنی ئاماری هێڵی ههژاری له ئێران، خۆی دهبوێرێت، ناوهنده پشتیوانیی بهمدواییانه ئاماری هێڵی ههژاری پێشكهش به مهجلیس كرد. ئهم ناوهنده پشتیوانییه، له راپۆرتهكهی خۆیدا بۆ كۆمیسیۆنی بهرنامه و بوجهی مهجلیس رایگهیاندووه كه ههر ئێستا 14 میلیۆن كهس له ئێران له ژێر هێڵی ههژاری دان. به پێی ئهم راپۆرتی ئهم دامهزراوه 19 پۆینت 3 له سهتی خهڵكی ئێران له ژێر هێڵی ههژاریدا دهژین. به پێی ئهو ئاماره له ساڵی 80ی ههتاوییدا 9 میلیۆن كهس له ئێران له ژێر هێڵی ههژاری دابوون بهڵام له ماوهی شهش ساڵی رابردوو ئهم ئاماره گهیشتۆته 14 میلیۆن كهس.
به بڕوای زۆرێك له كارناسانی ئابووری و شارهزایانی كۆمهڵگای ئێران، رێژهی ئهو خهڵكانهی كه له ئێران له ژێر هێڵی ههژاری دا دهژین زۆر لهوه زیاتره و خۆ له 20 میلیۆن كهسیش دهدات.
كۆماری ئیسلامی و بازاڕی نهوت له ماوهی ساڵی 2009
وا پێدهچێت بههۆی دابهزین بێوچانی بازاڕی جیهانی نهوت، زیاتر له ههر كاتێكی دیكه، بودجهی ساڵی 1388ی ئێران، كه گهلاَڵهكهی تا كۆتایی مانگی بهفرانبار پێشكهش به مهجلیس دهكرێت، قورسایی لهسهر دام و دهزگاكانی كۆماری ئیسلامی بكات.
به پێی ئهو راپۆرته نوێیانهی كه له لایهن سهرچاوه ئاگادارهكانی كۆماری ئیسلامی له ماوهی چهند رۆژی رابردوودا بلاَو بوونهتهوه، نرخی ههر بۆشكه نهوتی ههناردهكراوی ئێران، له بودجهی ساڵی داهاتووی ههتاویدا 5/37دۆلار لهبهر چاو گیراوه. ئهگهر به پێی پێشبینییهكانی كاربهدهستانی كۆماری ئیسلامی ئێران ئهو نرخانه لهبهر چاو بگیرێن، بودجهی ساڵی داهاتووی ئێران، كه دوایین بودجهی دهوڵهتی نۆیهمه، رووبهرووی كهسری بودجهیهكی قورس دهبێتهوه. سندوقی دراوی نێونهتهوهیی، له راپۆرتی مانگی ئۆكتۆبری خۆیدا دهربارهی داهاتووی ئابووری رۆژههلاَتی ناوراست و ئاسیای ناوراست، رایگهیاندووه: كۆماری ئیسلامی ئێران بهداوی عێراق، یهكێك لهو ولاَتانهیه كه ئابوورییهكهی به داهاته نهوتییهكانهوه گرێ دراوه. به پێی ئهو راپۆرته، كۆماری ئیسلامی ئێران ناچاره بۆ دابین كردنی بودجهی خۆی، پشت به نهوتی 90دۆلاری ببهستێت. له كۆتایی ساڵی 2008ی زایینیدا، نرخی ههر بۆشكه نهوتی ههناردهكراوی كۆماری ئیسلامی له بازاڕهكانی جیهانی نهوتدا به بۆشكهی 35دۆلار دهفرۆشرا. به لهبهر چاوگرتنی ناكارهمه بوونی بازنهی ئابووری ئێران و سهرههڵدانی ئابووری ولاَتانی تازه پێگهیشتوو به تایبهت ولاَتی چین و ههروهها نوشست و قهیرانی ئابووری جیهان، داواكاری نهوت له بازاڕهكانی جیهانیدا كهم دهبێتهوه و لهوانهیه، تا كۆتایی 3مانگی داهاتووی زایینی، نرخی ههر بۆشكه نهوتی خاو له بازاڕهكانی جیهانیدا به بۆشكهی 25دۆلار بگات. بهو پێیه كه كۆماری ئیسلامی ئێران پشتی به داهاته نهوتییهكان بهستووه، لهئهگهری دابهزینی نرخی نهوت، ئابووری ئێران تووشی شهلهلییهكی زیاتر له جاران دهبێتهوه.
ئێران له ساڵی 1404 نهوتی بۆ ههنارده كردن نامێنێت
وهزیری كاروباری ئابوری و دارایی كۆماری ئیسلامی رۆژی ههینی 13ی بهفرانبار رایگهیاند: له ئهگهری درێژهی رهوتی ههناردهی ئێستای نهوتی ئێران، ئهم رێژهیه له ساڵی 1403 به 33 ههزار بۆشكه له رۆژدا كهم دهبێتهوه و ئێران له ساڵی 1404 نهوتی بۆ ههنارده كردن بۆ ولاَتانی دهرهوه نامێنێت.
به گوێرهی راپۆرتی ههواڵنێری خوێندكارانی ئێران ئیسنا، شهمس ئهلدین حوسێنی رۆژی رابردوو له كۆبوونهوهی گهلاَڵهی ئاڵوگۆری ئابوری كه له ههلال ئهحمهری ئوستانی مازندهران رێكخرا به راگهیاندنی چوونه سهرهوهی رێژهی ههلاَوسان له ئێران ووتی: ههلاَوسان به مانای ئهستهم بوونی ژیانه كه ئهوه شیاوای دانیشتوانی ئێران، بهو ههموو سهرچاوه ژێر زهوینیهوه نییه. ناوبراو به جهخت كردنهوه له سهر ئهوهی كه كاتێكه رێژهی بێكاری و رێژهی ههڵاوسان له ئێران رۆژ لهگهڵ رۆژ له پهرهسهندن دایه، ناتوانین چاوهروانی ئهوه بكهین كه له داهاتوودا بارودۆخهكه لهوه خراپتر نهبێت و وابهدی دهكرێت كه له ساڵی 1404دا ئێران نهوتی بۆ ههنارده كردن بۆ ولاَتانی دهرهوه نهمێنێت كه ئهوه خۆی له خۆیدا كارهساتی لێدهكهوێتهوه، چوونكه ئێران پشتی به داهاتی نهوت بهستووه
ئیران دهیهوێت دهست بهسهر بهرژهوهندیه زیندووهكانی عهرهبدا بگرێت
وهزیری دهرهوهی میسر رهخنهی توندی ئاراستهی ئێران كرد و بهوه تومهتباری كرد، كه دهیهوێت دهست بهسهر بهرژهوهندییه زیندووهكانی عهرهبدا بگریت.
به گویرهی ههواڵی "ئاژانسی رویتێرز" وهزیری دهرهوهی میسر "ئهحمهد ئهبو غیت" به كهنالی تهلهڤزیوَنی "ئهلعهرهبیه"ی رایگهیاند، ئێران دهیهویت بهرژهوهندییه زیندووهكانی عهرهب كونترول بكات. "ئهحمهد ئهبو غیت" ئهوهشی دركاند، تاران دهیهوێت دهسهلاتی خوی وهكو ئامرازیك ههر وتووێژێك لهگهل ئیدارهی ئهمریكادا بهكاربینیت. ئهمه له كاتێكدایه كه پێشتریش میسر چهندین جار رهخنهی ئاراستهی ئێران كردوه و بهوه توَمهتباری كردوه لهكاروباره عهرهبیهكاندا دهستیوهردان دهكات. جگه لهمانهش پهیوهندییه سیاسی و ئابووری و كولتوورییهكانی میسر له پاش هاتنه سهركار كۆماری ئیسلامی ئێران سست و لاواز بۆتهوه.
شهڕی ئێستا لهگهڵ حهماس شهڕی دژی ئیسلامگهرایی توندڕهوه
به پێی راپۆرتی ماڵپهڕی وهزارهتی دهرهوهی ئیسرائیل، تزیپی لیڤنی وهزیری دهرهوهی ئهو وڵاته له چاوپێكهوتن لهگهڵ سهرۆك كۆماری فهرانسه له پاریس وتی: شهڕی ئێستای ئیسرائیل دژی هێزه مرۆڤ كوژهكانی حهماس و جیهادی ئیسلامی، بهشێك له خهباتی جیهانی لهگهڵ گرووپه فێندێمنتاڵ و توندڕهوی ئیسلامییه كه دهیانههوێت ئاگر له جیهان بهردهن.
لیڤنی ئاماژهی بهوهشدا كه به بێئهم خهباته، تهنانهت ناكرێ وتووێژهكانی ئاشتی نێوان ئیسرائیل و فهلهستینیهكانیش بگاته شوێنێك كه ناكۆكییهكان چارهسهر بكرێت، رهزامهندیان لێ وهدهست بێنێت و ئاشتی بهرقهرار بێت.
وهزیری دهرهوهی ئیسرائیل ئاماژهی بهوهشدا كه: ئیسرائیل خهباتی بێوچانی خۆی دژی گرووپی تێروریستی حهماس درێژه پێدهدات و له ههمان كاتدا تێدهكۆشێت خهسارێك نهگهیهنێته خهڵكانی مهدهنی فهلهستینی. دۆخهكه رهنگه له غهزه جێی داخ بێت، بهڵام بهرپرسایهتی راستهوخۆی ئهوباڵی رێكخراوی تێرۆریستی حهماسه كه رێگهی جهنگ و خوێنرێژی و تێرۆریی ههڵبژاردووه و له ئهنجامی هیچ جینایهتێك سڵ ناكات.
رژیمی تاران بهرپرسی رووداوهكانی غهزهیه
چاپهمهنییه نێونهتهوهییهكان له راپۆرتهكانی خۆیاندا سهبارهت به رووداوهكانی غهزه له ماوهی رۆژانی رابردوو، رژیمی كۆماری ئیسلامییان به بهرپرسی ئهم رووداوانه زانیوه.
رۆژنامهی واشینتگۆن تایمز نووسیویهتی حهماس ساڵانه 20 میلیۆن دۆلار له رژیمی تاران وهر دهگرێت. ئهم گرووپه توندڕهو پاش هێرشه خوێناوییهكانی ژوهنی 2007 بۆ سهر رێكخراوی فهتح، 50 میلیۆن دۆلاری له دهسهڵاتدارانی تارانی خهڵات وهرگرت. پاش ئهوه حهماس له غهزه دهسهڵاتێكی تیرۆر و تۆقاندنی له غهزه بهرقهرار كرد.
رۆژنامهی نیۆیۆرك تایمزیش نووسیویهتی: بهرپرسانی میسری لهو بڕوایهدان كه دهستهكانی رژیمی تاران له پشت ئهم رووداوانهی غهزهوه دیارن. ئهم رژیمه خوازیاری لاوازی رۆڵی میسر له ناوبژیوانی نێوان باڵهكانی فهلهستینه.
رۆژنامهی واشینتۆن پۆستیش دهنووسێت: پاش ئهوهی كه خامنییهی رۆژی یهكشهممه فتوای دهركرد له سهر ئهوهی كه ههر كهس له غهزه بكوژرێت، شههیده، داواكارانی خۆكوژی و خۆتهقاندنهوه، له ناوهندهكانی بهسیجی ئێران ناوی خۆیان بۆ خۆتهقاندنهوه له غهزه ناونووسی كرد.
رۆژنامهی فهرانسهوی لیبراسیۆنیش نووسیویهتی: دوو رۆژی پێش هێرشه ئاسمانییهكانی ئیسرائیل بۆ سهر ناوهند و دامهزراوه ئهمنییهتی و سهربازییهكانی حهماس له غهزه، ئهرتهشی لوبان ههشت راكێتی بۆ هاویشتن بهرهو ئیسرائیل له سنووری ئهو وڵاته دۆزیوهتهوه. پرۆپاگهندهی بهرین كه لهم بوارهدا ئهنجامی گرت كه حیزوڵڵا دهیهوێت دهری بخات كه ئاماده بهرهڕوو بوونهوهی نوێیه لهگهڵ هێزهكانی ئیسرائیل. حهسهن نهسروڵڵا رێبهری حیزبوڵڵا چاوهڕوانی چرا سهوزی رژیمی تارانه.
تێلێگرافی چاپی بریتانیاش نووسیویهتی: كه حهماس لهو ئیمكاناتهی كه رژیمی تاران پێی دهبهخشێت كهڵك وهردهگرێت و گرووپێكهكه ناتوانێ به بێ قهیران درێژه به ژیانی خۆی بدات. حهماس هێزێكی نهتهوهیی فهلهستینی نییه. بهڵكوو ئهم رژیمه شوناس و ناسنامهی خۆی له رژیمی فێندێمنتاڵی تارانهوه وهر دهگرێت و دهمامكی فهلهستینی له پلهی دووهم و سێههمی ئهو گرووپهدایه. رژیمی تاران و حهماس نهتهنیا دژی ئیسرائیل، بهڵكوو بهدوای لهناوبردنی ئهم وڵاتهن له ناوهڕاستی وڵاتانی عهرهبی. ئهم رۆژنامهیه هۆشدار دهداته باراك ئۆباما سهرۆك كۆماری تازه ههڵبژێردراوی ئهمریكا كه دهبێت وریای ئهوه بێت كه هاوپهیمانی حهماس و رژیمی تاران بۆ هێرشی جیهانی و به تایبهت وڵاتانی میانهڕهوی عهرهبه له ناوچهكه ههڕهشهیهكی جیدییه.
ئێران: له ئهگهری هێرشی زهوینی بۆ غهزه، ئیسراییل له ناو دهچێت
له رێورهسمی نوێژی ههینی تاران، "مهنووچێهر موتهكی" وهزیری دهرهوهی كۆماری ئیسلامی ئێران، له قسهوباسێكدا بهر له دهست پێكردنی نوێژی ههینی، وێڕای ئهوهی كه هێرشی زهوینی ئیسراییلی بۆ سهر غهزه ههڵهیهكی گهوره له قهڵهمدا، رایگهیاند: ئیسراییل دهبێت ئهوه بزانێ بهدوای ئهو هێرشه له ناو دهچێت.
وهزیری دهرهوهی كۆماری ئیسلامی ئێران، له بهشێكی دیكه له قسهكانیدا وێرای تاوانبار كردن و رهخنه گرتن له ولاَتانی عهرهبی رایگهیاند: ئهو ولاَتانه بێ دهنگهیان لهو بارودۆخه كردووه و ئێستاش لهو ههل و مهرجه نالهبارهداتاوانبارن.
غهزه له گهڵ قهیران بهرهوڕوویه
له گهڵ درێژه كێشانی هێرشه ئاسمانییهكانی ئیسرائیل بۆ سهر كهرتی غهزه و بنكه و بارهگاكانی میلشیا چهكدارهكانی حهماس، رێكخراوی نهتهوه یهكگرتووهكان هوشداری داوه كه فهلهستینییهكان لهو ناوچهیهدا لهگهڵ قهیرانێكی جیدیی تهندرووستی و خۆراك بهرهوڕوون.
رێكخراوی نهتهوه یهكگرتووهكان لهسهر ئهو باوهڕهیه كه لانیكهم 100 كهس له 400 كوژراوانی فهلهستینی كهسانی مهدهنی بوون.
له لایهكی دیكهوه ئیسرائیل رایگهیاندووه كه دانیشتوانی غهزه بهردهوام خۆراك و پێداویستیان بهدهست دهگات.
وهزیری دهرهوهی ئیسرائیل له بهیاننامهیهكدا رایگهیاند، له كاتی دهست پێكردنی ئهو هێرشانهوه، نزیكهی 335 كامیۆن یارمهتی مرۆڤدۆستانه دراوه به غهزه.
لهو بهیاننامهیهدا هاتووه كه دهوڵهتی ئیسرائیل لهگهڵ رێكخراوه نێونهتهوهییهكان له غهزه و ههروهها دهوڵهت جۆراوجۆرهكان هاوكاری دهكات تا پێداویستییه مرۆییهكان ههڵبسهنگێنێ.
رهفسهنجانی داوای یارمهتی بۆ حهماس دهكات
هاشمی رهفسهنجانی، سهرۆكی مهجلیسی خێبرهگانی رژیمی كۆماری ئیسلامی، رۆژی ههینی 13ی بهفرانبار خوازیاری پشتیوانی سیاسی، ماڵی و چهك و چۆڵی ولاَتانی ئیسلامی له گروپی تیرۆریستی حهماس بوو.
رهفسهنجانی كه له كاتی بهرنوێژی ههینی تاران باسی له شهڕی ئهم دووایانهی نێوان ئیسرائیل و حهماس له كهرتی غهزه كرد، ووتی: له ئهگهری پشتیوانی كردنی سیاسی و ماڵی و چهك و چۆڵ، گروپی حهماس دهتوانێت به توندترین شێوه بهرهنگاری ئیسرائیل بێتهوه. سهرۆكی مهجلیسی خێبرهگانی رژیم، به بهراوهرد كردنی شهڕی ئهم جارهی ئیسرائیل و حهماس لهگهڵ شهڕی ساڵی پاری ئیسرائیل و حیزبوڵلای لوبنان، ووتی: له گهڵ فرۆكه و تانكدا ناتوانرێت شهڕ بكرێت، ئهگهر پشتیوانی ولاَتانی ئیسلامی بهدواوه نهبێت. قسهكانی سهرۆكی مهجلیسی خێبرهگانی رژیم له كاتێكدایه كه ئیسرائیل هاوكات كۆماری ئیسلامی ئێران و سوریه به پشتیوانی سهرهكی گروپی حهماس دهزانێت و تا ئێستا چهندین جار ئهو دوو ولاَتهی به ناردنی چهك و چۆڵی سووك و قورس بۆ گروپی تیرۆریستی حهماس تاوانبار كردوه. سهرچاوه زانیارییهكانی ئیسرائیل باس لهوه دهكهن كه له كاتی به دهسهلاَت گهیشتنی حهماس له كهرتی غهزه، ئهو گروپه له لایهن كۆماری ئیسلامی ئێران و سوریهوه به مهبهستی بهرهنگار بوونهوه لهگهڵ ئیسرائیل پڕچهك كراوه. شایانی باسه رژیمی تاران سالاَنه به دهیان میلیۆن دولار یارمهتی گروپ و رێكخراوه تیرۆریستییهكانی وهك حهماس له فهلهستین و حیزبوڵلای لوبنان و چهندین گروپ و رێكخراوی دیكه دهكات به مهبهستی تێكدانی ئهمنیهت و ئاسایش له ولاَتانی ناوچهكه و تارانیش به هۆی دهستێوهردان له كاروباری ناوخۆیی ولاَتانی دهورووبهرهوه تا ئێستا چهندین جار له لایهن كۆمهڵگای نێونهتهوهییهوه هۆشداری پێدراوه.
ئهمریكا بۆ ئاگربهستی بهردهوام له غهزه ههوڵ دهدات
كاندۆلیزا رایس، وهزیری دهرهوهی ئهمریكا رایگهیاندووه، واشینگتۆن بۆ دهست پێڕاگهیشتنی خێرا به ئاگربهستی بهردهوام له غهزه ههوڵ دهدات.
ئهوه له كاتێك دایه كه هێرشه ئاسمانییهكانی ئیسرائیل له دژی حهماس بۆ ههشتهمین رۆژ بهردهوامه. رۆژی پێنج شهممه یهكێك له سهركردهكانی حهماس به ناوی نزار ریان و بنهماڵهكهی له بۆمبارانێكدا كوژران. ههر لهو پێوهندهدا حهماس رایگهیاندووه كه تۆڵهی نزار ریان و بنهماڵهكهی له ئیسرائیل دهستێنێتهوه.
شایانی باسه ئهوه لهكاتێكدایه كه تزیپی لیڤنی، وهزیری دهرهوهی ئیسرائیل رایگهیاندووه كه هێرشهكان له دژی حهماس له كهرتی غهزه ههر بهردهوام دهبێت، مهگهر ئهوهی كه راكێت هاویشتنهكانی میلیشیا چهكدارهكانی حهماس رابگیرێت.
شایانی باسه لیڤنی پێشتووتر له چاوپێكهوتنێكدا لهگهڵ نیكۆلا ساركۆزی، سهرۆك كۆماری فهرانسه له پاریس روونی كردبووهوه كه ئیسرائیل پێشنیاری ئاگربهستی فهرانسه به مهبهستی گهیاندنی یارمهتی مرۆڤدۆستانه به غهزه رهت دهكاتهوه، چوونكه له كهرتی غهزه هیچ چهشنه قهیرانێكی مرۆیی بوونی نییه.
تهقینهوهیهك له ناوچهی یوسفییهی باشووری شاری بهغدا
لیوا قاسم عهتا وتهبیژی هێزهكانی ئاسایشی عیراق روونیكردهوه، كه دوای نیوهرۆی دوێنێ له شارهدیی یوسفیهی (باشووری بهغدا)خۆكوژیك لهناو خوانیك كه بۆ سهرۆك هۆزه عهرهبه سونییهكان سازكرابوو، خۆی تهقاندهوه له ئهنجامدا به گوێرهی ئاماره بهراییهكان 18 كهس گیانیان له دهستدا و زیاتر له 20 كهسیش برینداربوون. "لیوا قاسم عهتا" روونیكردهوه تهقینهوهكه تا ئێستا بۆ لایهنی كهم 23 كوژرا و 42 بریندار بهزبۆتهوه.
قۆناغی یهكهمی رێككهوتننامهی ئهمنییهكه جێبهجێ كرا
شهوی یهكهمی ساڵی 2009، له شاری بهغدا قۆناغی یهكهم له ڕێككهوتننامهی پاشهكشێی هێزهكانی ئهمریكا له عێراق جێ بهجێ كرا. قۆناغی یهكهمی ئهو پرۆسهیه سپاردنی ناوچهی سهوزی بهغدا و كۆنترۆڵی ئاسمانی عێراق و كۆشكی سهرۆك كۆماری عێراق بوو به دهسهڵاتدارانی عێراق.
لهوبارهیهوه لێپرسراوانی عێراق یهكهم رۆژی مانگی ساڵی نوێیان به مێژوویی وهصف كردو رایانگهیاند لهم ڕۆژهدا هێماكانی سهروهریی بهعێراق درایهوه كه ههموو عێراقییهكان شانازی پێوه دهكهن. به گوێرهی ڕێككهوتننامه ئهمنییهكهی نێوان واشنتۆن و بهغدا كه چوار قۆناغ لهخۆ دهگرێت قۆناغی دووهم بریتی دهبێت له سپاردنی دهستگیركراوه عێراقی و بیانییهكانی ناو زیندانهكانی ئهمریكا بهدهسهڵاتدارانی عێراق.
ئهمریكا هێزهكانی خۆی له باشووری ئهفغانسنان زیاد دهكات
سوپای ئهمریكا له ههوڵ دایه تا هێزهكانی خۆی له باشووری ئهفغانستان لانیكهم به رێژهی 20 ههزار كهس زیاد بكات.
هێزه نوێیهكان تێكهڵ به 12 ههزار و 500 هێزی بریتانیایی، كانادایی و هولهندی دهبن كه ئێستا له باشووری ئهفغانستان سهرقاڵی شهڕ لهگهڵ هێزهكانی تاڵیبانن.
له دوو ساڵی رابردوودا رێژهی تووندوتیژییهكان له ئهفغانستان روو له زیاد بوون بووه و میلیشیا چهكدارهكانی تاڵیبان دهستیان بهسهر بهشێكی زۆر له ناوچهكانی باشووردا گرتووه و له ژێر كۆنتڕۆڵی خۆیان دایه.
فهرماندهكانی ناتۆ رایانگهیاندووه كه وهك پێویست هێزیان ههیه بۆ شكست دانی تاڵیبان له شهڕدا، بهڵام بۆ پارێزگاری كردن له ناوچه ئازاد كراوهكان پێویستیان به هێزێكی زیاتر ههیه.
رێژهی سههام له بازاڕه جیهانییهكاندا چووه سهرهوه
بازاڕهكانی سههام چالاكییهكانی خۆیان له ساڵی نوێی زایینیدا به چوونه سهرهوهی نرخهكان دهست پێكرد. له لهندهن رێژهی پشك واته سههام زیاتر له یهك له سهد و له بازاڕهكانی فهرانسه و ئاڵمانیش زیاتر له 2 له سهد چووه سهرهوه.
رێژهی سههام له بازاڕهكانی ئاسیاشدا چووه سهرهوه. له هۆنگ كۆنگ ئهو چوونه سهرهوهیه به 5 و 4 دهیهم له سهد و له هیند گهیشته نزیكهی 1 له سهد.
سهرهڕای ئهوه، ههندێك له لێكۆڵهرانی ئابووری له سهر ئهو باوهڕهن كه چوونه سهرهوهی رێژهی سههام دهتوانێ كاتی دهبێت، چوونكه هێشتا پشووهكانی ساڵی نوێ كۆتایی پێنههاتووه و ههموو كڕیارهكان نهچوونهته بازاڕهكان.
شایانی باسه بازاڕه جیهانییهكان له ساڵی رابردووی زایینیدا، هاوكات لهگهڵ قهیرانی ههمه لایهنهی ماڵی، دابهزینێكی بهرچاوی رێژهی سههامهكانیشی به خۆیهوه بینی.
هێرشی دزه دهریاییهكان بۆ سهر دوو گهشتی بازرگانی، پوچهڵ كرایهوه
هێزه دهریاییهكانی یهكێتی ئوروپا، له ماوهی دوو رۆژی ربردوودا، چهندین هێرشی دزه دهریاییهكانیان بۆ سهر كهشتییه بازرگانییهكان پۆچهڵ كردۆتهوه.
ههر له چوار چێوهی ئهو ههواڵهدا، بهرپرسانی یونان رایانگهیاندووه: رۆژی ههینی رابردوو، دزه دهریاییهكان، له ههوڵی دزینی كهشتێیهكی نهوتی ئهو ولاَتهدا بوون، بهلاَم بهدوای ئهوهی كه هێزهكانی یهكێتی ئوروپا لهو شوێنه ئاماده بوون، ههلاَتن و هێرشهكانیان پوچهڵ كرایهوه. ههر له پهراوێزی ئهو ههواڵهدا، بهرپرسانی نیزامی ئیسراییل رایانگهیاندووه: یهكێك له كهشتییه شهڕكهرهكانی ئهو ولاَته، رۆژی 5شهممهی رابردوو بهرهنگاری دزه دهریاییهكان له پاناما بۆتهوه. ههروهها، هێزهكانی فهرانسه، 8كهسیان لهو پهیوهندییهدا دهستگیر كردووه و دهستیان بهسهر ژمارهیهك چهك و تهقهمهنیدا گرتووه.
حوسنی موبارهك و ئهردۆغان كۆبوونهوه
سهرۆك كۆماری میسر و سهرۆك وهزیرانی توركیه دوایین پێشهاتهكانی كهرتی غهزهیان تاوتوێ كرد.
حوسنی موبارهك سهرۆك كۆماری میسر و رهجهب تهیب ئهردۆغان سهرۆك وهزیرانی توركیه، له هاوینه ههواری شهرملشێخ وتووێژیان لهسهر ههوڵه نێونهتهوهییهكان كردووه سهبارهت به وهستاندنی هێرشی سهربازیی ئیسرائیل بۆ سهر كهرتی غهزه.
جێی ئاماژهیه توركیه كه به هاوپهیمانێكی نزیكی ئیسرائیل دادهنرێت له ناوچهكه، له ههمان كاتدا پهیوهندییهكی بههێزیشی ههیه له گهڵ فهلهستین و له ماوهی چهند مانگی رابردووشدا، رۆڵی ناوبژیوانی بینیوه له كۆبوونهوه ناراستهوخۆكانی نێوان تهل ئهبیب و دیمهشق.
توركیه بهشی زمانی كوردی له زانستگاكانی ئهو ولاَته دهكاتهوه
دوا به دوای كردنهوهی كهناڵێكی ئاسمانی به زمانی كوردی، حكومهتی توركیا ، بهشی زمانی كوردی له دوو زانستگای بهناوبانگ و سهرهكی وڵاتهكهی دهكاتهوه.
بهپێی ههواڵێكی ڕۆژنامهی (میللیهتی توركی)، پڕۆفیسۆر دكتۆر "یوسف زییا ئۆزجان" سهرۆكی دهزگای خوێندنی باڵا له توركیا، ڕایگهیاندووه، كه له ههردوو زانستگای (ئێستهنبۆڵ و ئانكارا) بهشی زمانی كوردی دهكرێتهوه."ئۆزجان" وتی: ئێمه له زانستگادا گرنگی به زمانی كوردی دهدهین، نهك بهوه پهیمانگایهكی بۆ بكهینهوه. ڕوونیشیكردهوه كه زانستگای "ماردین" و زانستگای "دیجله" له دیار بهكر، داوای كردنهوهی بهشی زمانی كوردییان كردووه. له بهشێكی تری قسهكانیدا، سهرۆكی دهزگای خوێندنی باڵا له توركیا، ڕایگهیاند، دهمانهوێت بهشی زمانی كوردی له زانستگاكانی ئێستنهبۆڵ و ئانكارا بكهینهوه، چونكه لهو دوو زانستگایه ئاستی فێربوونی زمان له ئاستێكی بهرز دایه.
یهكهی دراوی نوێی توركیه كهوته گهڕ
توركیه رۆژی پێنج شهممه به وهلانانی وشهی نوێی "ینی" له جیات لیر و چاپی دراو و سكهی نوێ، یهكهی دراوی خۆی خسته گهڕ.
پاره نوێكانی كه بچووكتر له پاره كۆن و باوهكانی ناوبازاڕی توركیهن له نیوهشهی رابردووه و یاسایی بۆتهوه و بانكی ناوهندی توركیهش وتوویهتی كه بهشێكی گهورهی دراوه كۆنهكان له ماوهی شهش مانگی داهاتوو كۆدهكرێنهوه.
لیری نوێی نوركییه له ساڵی 2005ی زایینیهوه به پێی بڕیاری بانكی ناوهندی ئهم وڵاته بۆ سڕینهوهی شهش سفری ئهو پاره كۆنه به هۆی له سهرهوه بوونی رێژه ههڵاوسان، هاته ئاراوه. بانكی ناوهندی توركیه رایگهیاندووه كه پاره كۆنهكانی ناسراو به "لیری نوێی تورك" تا كۆتایی ساڵی 2009ی زایین دهگۆڕدرێنهوه. بهم جۆره توركیه قۆناغی كۆتایی سڕینهوهی شهش سفری دراوی نهتهوهیی خۆی به خستنه بازاڕی دراوی نوێ كۆتایی پێهێنا.
بهشێك له دیواری چین وێران بوو
بهشێكی گهوره له دیواری چین له سنووری هاوبهش لهگهڵ مغولستان ههڵهوتووه، وێران بوو. به پێی راپۆرتی دامهزراوهی كۆنینه ناسی و میراتی كولتووری فهرههنگی چین رایگهیاندووه لهم بهشه له كاتی دهسهڵاتداری ئیمپراتۆری "مینگ" له باكووری ئهو وڵاته بیناكراوه. وێنه دهسكهوتووهكانی له سهتهلایت له دۆخی دیواری گهورهی چین دهری دهخات كه نزیكهی یهك له سهر پێنجی ههموو ئهو دیواره ههڕهشهی لهناوچوونی له سهره. به وتهی كاراناسان، له ماوهی چهند سهدهی رابردوو، دیواری مێژووی چین كۆمهڵێك خهساری سرووشتی بهر كهوتووه كه ئهم مهسهلهی بۆته هۆی ئهوهی كه ئهم دیواره به شێنهیی له ناو بچێت. بهرپرسانی چین ساڵی رابردوو 100 میلیۆن یوانیان بۆ نۆژهنكردنهوهی ئهم دیواره تهرخان كردووه. ئهم دیواره له ماوهی دهسهڵاتداری پێنج سلسلهی پاشایهتی له چین دروست كراوه و ساڵی 1987ی زایین له لایهن رێكخراوی نۆنیسكۆوه، خرایه ناو ریزبهندی بهرههمه مێژوویی و كۆنه شازهكانی جیهان و یهكێك له حهوت بهرههمی مێژووی و سهرسامكهری جیهان.
ن: مریهم جهعفهری
و: سولهیمان ئهبووبهكری
تایبهتمهندی باوك سالاری نوێی و رانته دهوڵهتییهكان، ئهم ئاڵۆزییهانهی كه باڵیان بهسهر رۆژههڵاتی ناوراستدا كێشاوه بههێزتر دهكهن، بهجۆریهك كه به ههڵسهنگاندنی ژنانی ئهم ناوچهیه لهگهڵ ناوچهكانی دیكهی جیهان دهردهكهوێت كزترین رێژهی چالاكی ئابووریان ههیه.
دهرامهدی پێكهاتوو له سهرچاوهنهوتییهكان، بۆته هۆكارێك كه لهم ناوچهیه به شێوهیهكی تایبهت و راستهوخۆ یان ناراستهوخۆ به پێی رانتهكان، شكڵ بگرێ و زۆرترین كاریگهری لهسهر شێوهی چالاكی ژنان له خۆی بهجێ بێڵێ. له دهیهی 80ی زایینی، رێژهی سهرقاڵ بهكار بوونی ژنان له رۆژههڵاتی ناوراست له سهدا 15زیاتر نهڕۆییشت، لهحاڵێكدا ئهم رێژهیه له رۆژههڵاتی ئاسیادا، نزیكهی 60%بوو.
له دهستپێكی دهیهی 90ی زایینیدا، بهشداری ژنان له گشت هێزی كار له وڵاتانی عهرهبی به لهسهدا 17گهیشت. به پێی راپۆرتی سندوقی گهشهی ژنانی رێكخراوی نهتهوهیهكگرتووهكان، ژنان له جیهانی عهرهبدا كهمتر له 28%ی هێزی كاریان پێك هێنابوو. ژنان له میسر و لوبنان كهمتر له 22%ی گشت هێزی كار بۆخۆیان تهرخان دهكهن و لهم نێوانهدا ژنانی عهرهبستانی سعودی به 5%، كهمترینی ئهم رێژهیان بۆخۆیان تۆمار كردووه.
لێكۆلهرانی رۆژههڵاتی ناوراست پێیان وایه حهقدهستی بنهماڵهكان، كه زۆربهی له دهرامهده نهوتییهكان بهدهست دێ و یاساكانی بنهماڵهكانیش دهبێته یهكێك له هۆكاره سهركییهكانی كزبوونی هاوكاری ئابووری ژنان و دامزراوهكانی "بنهماڵهی باوك سالاری" بههێزتر دهكات. ژنان له عهرهبستانی سعودی "منداڵداری"، له میسر وهك "هاوسهر و دایك" چاویان لێدهكرێت و پیاوهكانیش له گشت ناوچهكه بهرێوبهری بنهماڵهكهیانن.
به پێی حوكمی دهسهڵاتداران لهم ناوچهیهدا، كۆمهڵگا تهنانهت له كارێك كه ژن له ناو ماڵدا دهیكات كهڵكی لێ وهردهگرێ. له چاوپێداخشاندنێكی توندتر، ژماریهك له پیاوان لهسهر ئهم باوهڕهن كه كاركردن له دهرهوهی ماڵی ژن، شهرافهتیان دهخاته مهترسیهوه. لهم نێوانهدا لاینگهرانی مافی ژنان جهخت لهسهر ئهم خاڵه دهكهنهوه كه بهپێی شهریعهتی ئیسلام به ژنان ئهم ئیزنه دراوه پێ به پێی پیاوان كار بهكهن و به كاركردن له دهرهوهی ماڵ، كارێگهرییهكی ئهوتۆیان لهسهر باردۆخی ئابووری بنهماڵهكهیان دهبێت. به گشتی دهتوانین ئهوه بڵێن كه یاساكان له ناو بنهماڵهكانی رۆژههڵاتی ناوراستدا پاوانخوازانهیه.
به پێچهوانهی گشت پێشبینیهكان، داهاتی پێكهاتوو له فرۆشی نهوت له دهیهی 70دا، نهبوو به هۆكاریهك كه پێی ژنان بۆ ناو بازاری كار بكرێتهوه و بهدوای كۆتایی پێ هاتنی ئهم دهورهیه و به پهره ستاندنی رێژهی بێكاری له دهیهی 90ی زایینیدا، سیاسهتی ئهم وڵاتانه بۆ كز كردنهوهی كاری ژنان بهرهو پێش چوو. لهم بابهتانه دهتوانین به كۆچ كردنی پیاوان بۆ وڵاتانی خاوهن نهوتی رۆژههڵاتی ناوراست ئاماژه بكهین، چونكه به كۆچ كردنی پیاوان بۆ ئهم ناوچانه، كهرتی كشت و كاڵ لهم ناوچانه به ژنان بهستراوه.
به پێی ئهم راپۆرتانهی كه بڵاو بوونهتهوه، له دهیهی 70ی زایینی، رێژهی بهشداری ژنان له ئۆردۆن تهناتهت 3%بوو، چونكه هاتنی هێزی كاری پیاوانی عهرهب و هێزی كاری ژنانی باشووری رۆژئاوای ئاسیا بهری به هاتنی ژنانی ئۆردۆنی بۆ ناو بازاری كار گرت. له كۆتایی دهیهی 90، ئهم رێژهی بهشداری به زیاتر له 5% گهیشت كه به سهرنجدان به چالاكی ئابووری، زۆر كهم بووه. بهڵام ئێستا و به تێپهربوونی چهند ساڵ و بهدوای پهرهستاندنی بارودۆخی پلهی خوێندهواری ژنان و بهشداری پیاوان له بهشه تایبهتییهكان (سهبارهت به سوودی زیاتر)، ژنانی رۆژههڵاتی ناوراست پێیان خۆشه له بهشی دهوڵهتی، وهك كارمهندێك چالاكی بكهن و بهشداری ئهوان له بهشه خسوسیهكان وهك هوتێڵ، رێستورانت و كهرتهكانی تیجاری كهمتره. وێڕای ئهوهش ههندێ كهس هۆكاری دووركهوتنهوهی ژنان لهم جۆره كارانه به داب و نهریت و ئاڵۆزیهكانی ئهم ناوچه دهزانن و دهڵێن: لهم جۆره كارانه، ئهگهری ههڵس و كهوتنی ژنان لهگهڵ پیاوانی غهریبه به كهمترین جێگای خۆی دهگات...!
ژنانی سهربهخۆش، له رۆژههڵاتی ناوراست رووبهرووی كێشهگهلێكی گهورهن. پێشبینی ئهوهی دهكرێت رێژهی بهشداری ژنان له شیركهته بچوك و مامناوهندیهكان له میسر نزیكهی له سهدا ههژده بێت. وێڕای ئهوهی كه گهورهترین گهڵاڵهی دانهوهی وامه بچوكهكان و بێكاری له میسر رهچاو دهكرێت، زۆربهی ئهو كهسانهی كه لهم وامانه كهڵك وهردهگرن پیاوهكانن!...ههر بهم پێیه له سوریه له ساڵی رابردوودا نزیكهی 40ههزار وامی كهم بهها به بانكهكان دراوهتهوه، بهڵام 17%ی ئهم وامانه به ژنان دراوه. له وڵاتانی پاشایهتی كهندوای فارس، ئهم بارودۆخه بهرهو خراپتر دهچێت. بۆ نمونه له عهرهبستان، ژنان مهجبوور بوون بۆ وهرگرتنی مۆڵهتی كار (پهروانهی كهسب) پیاوێك بۆ وهدا كهوتنی كاروباری ئیداری سهرمایهگوزاریهكهیان دابین بكهن، سهبارهت بهمه، ژنانی سعودی ئاوایان پێ باشتر بوو كه پول و پارهكهیان له بانكهكان بۆ سهرمایهگوزاری دابنێن. ئهم كارهی ژنان بوو به هۆكاری ئهوهی كه 30%ی رێژهی حیسابه بانكیهكان له عهرهبستان به ناوی ئهوانهوه تۆمار بكرێت.
ئهو شتهی كه دهتوانێ رۆڵی ژنان له ئابووری رۆژههڵاتی ناوراست پهره پێبدات، بهشداری رهنگین تری ئهم وڵاتانه له بازاڕهكانی جیهانییه. له ماوهی چهند ساڵی رابردوودا، بهشی وڵاتانی عهرهبی له گشت سهرمایه گوزاری راستهوخۆی دهرهكی تهنانهت 1% بووه. وێرای گشت ئهم بابهتانهی كه ئاماژهی پێ كرا و به لهبهرچاو گرتنی تهكنۆلۆژی، ژنانی رۆژههڵاتی ناواست ههر رۆژیهك له رابردوو له مافی مهدهنی خۆیان ئاگادار دهبنهوه و خوازیاری وهدیهاتنی مافه رهواكانی خۆیانن.
لهلایهكی دیكهوه وڵاتانی رۆژههڵاتی ناوراست ناچارن بۆ بهشداری بههێزتر له بازاره تیجارییهكان، زۆرترین كهڵك له سهرچاوه ئابوورییهكانی خۆیان وهرگرن و ئابووری خۆیان سهبارهت به پێداویستی به پول ئازاد بكهن و ئهم كارهش به بێ بهشداری ژنان له گوڕهپانی ئابووری ئهم وڵاته هیچ كاتێك وهدی نایه.
احزاب عمدهی کردستان ایران برنامهای از
تلویزیون آمریکا در هشت بخش (1 - 4 )
http://www.astafe.eu/film/2008/1-4_Kurdish_P_Iran.ram
بهرز و بهڕێز بێ 31ی جۆزهردان، رۆژی پێشمهرگهی كۆمهڵه
خهڵكی تێكۆشهری كوردستان،
بنهماڵهی سهربهرزی شههیدان،
هاوڕێیانی پێشمهرگه و پێشمهرگه دێرینهكانی كۆمهڵه،
دۆستان و دڵسۆزانی كۆمهڵه و بزووتنهوهی رزگاریخوازانهی كوردستان!
ئهمڕۆ رێك سی ساڵ بهسهر گیانبهختكردنی هاوڕێی تێكۆشهر و ماندویینهناس، قارهمانی خۆراگری له زیندانهكانی رژیمی شا، كاك سهعیدی موعینی ناسراو به كاك خانه تێپهر دهبێت. كاك خانهی موعینی، ههروهكوو سیمایهكی نموونهیی كۆمهڵه له خهباتی نهێنی و خۆڕاگری قارهمانانه لهحاست زیندان و ئهشكهنجه بوو، رچهشكێنی خهباتی پێشمهرگایهتیی كۆمهڵه و یهكهمین شههیدی ئهم رێبازهش بوو.
لهم رۆژهدا وێڕای رێز گرتن له یادی ئهو و ههموو گیانبهختكردووانی ریزهكان و رێبازی كۆمهڵه له گشت مهیدانهكانی خهباتی شۆڕشگیڕانه له كوردستان، جارێكی دیكه سڵاو و رێزی خۆمان پێشكهش به بنهماڵهی سهربهرزی شههیدان، زیندانیانی سیاسی و كهمئهندامانی شۆڕش و بنهماڵهی ههموو پێشمهرگهی كۆن و نوێی كۆمهڵه دهكهین، ههروهها سڵاوی گهرم و هاوڕێیانهی خۆمان دهنێرین بۆ پێشمهرگه دێرینهكانی كۆمهڵه كه ئێستاش كوردستان و بزووتنهوهكهی له بیرهوهریی خهباتی پڕ له شانازیی ئهوان لێوانه، بۆ ههموو تێكۆشهرانی دێرینی گشت بووارهكانی خهبات و بۆ زیندانیانی سیاسیی دێرین كه به خزمهتی بێدرێغ و به فیداكاریی ئهوان خۆڕاگریی جهماوهری له كوردستان هاته دی. ههروهها سڵاوی گهرمی دڵی پڕهومێدی خۆمان پێشكهش دهكهین به پێشمهرگهكانی ئێستای كۆمهڵه و به ههموو نهسلی تازهی خهباتكار، له ههموو مهیدانهكانی خهبات و چالاكیی سیاسی، رێكخستن، پێشمهرگایهتی و رۆشنبیری كه جێگهی هیوا و هومیدی سبهی رۆژی كوردستانن.
ئێرانی ئهمڕۆ، سهرهڕای ئهوهی لهژێر دیكتاتۆریی رهشی عهبای ئاخوندهكان و چهكمهی سوپای پاسدارانهوه بهسهر دهبا و سهرهڕای ئهوهی كه پشتی كۆمهڵانی كرێكار و زهحمهتكێش و كهم داهاتی كۆمهڵگا لهژێر باری قورسی گرانیی سهرسووڕهێنهر و بێكاری و قهیرانی ئابووریدا چهماوهتهوه، بهڵام له ههمان كاتیشدا له وهستانهوه و بهرهنگاری و بهگژاچوونهوه نهكهوتووه و بهتایبهت له ساڵی رابوردوو دهنگی بزووتنهوه كۆمهڵایهتییهكان خهریكه بهرزتر و بهرزتر دهبێتهوه. بزووتنهوه كرێكارییه فراوانهكان، بزووتنهوهی خوێندكاران، ژنان، نهتهوه بندهستهكان و بزووتنهوهی رۆشنبیری خهریكن زۆرتر و زیاتر، خۆڕاگرتر و سهرسهختانهتر له جاران سهر ههڵدهدهن. ناكۆكییهكانی ناوخۆی دهسهڵات قیناویتر و دوژمنكارانهتر له جاران هاتۆتهوه ئارا و تهنانهت ههموو خهتێكی سووریشی بهزاندووه و ئیفشاگهرییهكانیان لهسهر یهكتری، گهندهڵی و مافیاكاری ئهو تاقمه جینایهتكارهی لهبهر چاوی ههمووان خستۆته روو و ههموو نیزامی كۆماری ئیسلامیی ئێرانی لهبهر چاوی خهڵك سووكتر و بێنرختر كردووه. بارودۆخی ناوچهیی و جیهانیی ئهم رژیمهش ههروا رووی له گرژی و ئاڵۆزیی زۆرتره. ههرچهند بۆ پێشبینی رهوتی داهاتوو هێشتا زووه، بهڵام ههموو دیاردهكان وا نیشان دهدهن كه كۆمهڵگای ئێران و رژیمی كۆماری ئیسلامی بهرهو قهیرانێكی قووڵ و بهرهو گۆڕانێكی چارههڵنهگر ههنگاو دهنێن.
ئهم بارودۆخه وشیاری و یهكگرتوویی و تێكۆشانێكی ههرچی زیاتر له ههموو خهڵكی كوردستان و له ریزهكانی كۆمهڵهش دهخوازێ. كۆمهڵه، بهدوای ئهوهی كه له ساڵی رابوردوودا تووشی سهرئێشهیهكی نهخوازراو هات، ئێستا ئامادهتر و گهرم وگوڕتر، سهرودڵخۆشتر و پڕ له هیواتر، ساغتر و پتهوتر و بهرچاوروونتر له ههمیشه له ههموو مهیدانهكانی خهباتدا سهرگهرمی تێكۆشانه. كۆمهڵه، به سهركردایهتییهوه، بهههموو كادر و پێشمهرگهكانیهوه، بهههموو ههڵسووڕاوانی خهبات و رێكخستنی نهێنییهوه، به چالاكانی ههموو بووارهكانیهوه، بهروونی ههست به مهسئوولییهتی مێژوویی خۆی دهكا و ئامادهی بهڕێوه بردنیهتی، هیچ سهختی و تهنگژهیهك ئیرادهی سست ناكا و كۆڵی پێنادا، هیچ چهواشهكارییهك رێگهی پێ ون ناكا، هیچ ههڕهشه و تۆقاندنێكیش نایترسێنێ. كۆمهڵه، وهكوو ههمیشه، ئاڵاههڵگری خهباتی رزگاریخوازانهی نهتهوهیی گهلی كورد، ئاڵاههڵگری نوێخوازی و پێشكهوتنخوازی، ئاڵاههڵگری ئازادی و دێمۆكراسیخوازی و دادپهرهوهریی كۆمهڵایهتی، پاڵپشت و رێكخهری خهباتی كرێكاران و زهحمهتكێشانی كوردستان لهپێناو مافهكانی ئێستا و دوارۆژیاندا، دۆست و دڵسۆزی كۆمهڵانی خهڵك و خهباتكاری لێبڕواو و بێڕاڕایی لهحاست دوژمندایه و ههر واش دهمێنێتهوه.
هێزی پێشمهرگهی كۆمهڵه ههمیشه ههڵگری بیری نوێ و پێكشهوتنخواز، پارێزهری دێمۆكراسی و مافهكانی كۆمهڵانی بهرینی خهڵك و و ئاڵاههڵگری خهباتی رزگاریبهخشی كوردستان بووه. مێژووی بزووتنهوهی سێ دهیهی رابوردووی كوردستان دهرخهری ئهم راستییهن. ئهم هێزه ریشهی لهناو جهماوهری خهڵكدایه و هیچ دابڕانێكی كاتی ناتوانی پهیوهندیی قووڵی نێوان هێزی پێشمهرگهی كۆمهڵه و جهماوهری ستهمدیتووی كوردستان كاڵ و كهمڕهنگ كاتهوه. هێزی پێشمهرگه تهنیا هێزێكی شهڕكهر و چهكدار نهبووه، بهڵكوو له ههمان كاتدا رێنیشاندهر و رێكخهر و وشیاریبهخش بووه.
جێی خۆیهتی ههر لێرهدا ئاماژه بهوهش بكرێ كه هێزی پێشمهرگهی كۆمهڵه له ئاڵوگۆڕهكانی داهاتووی كۆمهڵگای ئێران و كوردستاندا بێگومان دهتوانێ و دهبێ دهوری كارا و كاریكهری ههبێ و خهڵكی كوردستانیش ئهو چاوهڕوانییهیان له هێزی پێشمهرگهی كۆمهڵه ههیه. ههر بۆیهش خۆ ئاماده كردن و خۆ تهیار كردن بۆ بهجێ گهیاندنی ئهركه مێژووییهكانی خۆی له حاست بزووتنهوهی رزگاریخوازانهی گهلی كورد، یهكێكه له ئهولهوییهتهكانی هێزی پێشمهرگهی كۆمهڵه.
كۆمهڵانی خهڵكی كوردستان، ههموو تێكۆشهرانی سیاسی له ههر خهت و رێبازێك، ههموو ههڵسووڕاوانی كرێكاری، ههموو ههڵسووڕاوانی بزووتنهوهی خوێندكاری، ههموو ژنانی یهكسانیخواز، ههموو لاوانی شۆڕشگێڕ، ههموو خوازیارانی ئازادی و مافی مرۆڤ پێویسته خهباتی خۆیان پهره پێبدهن، یهكگرتووتر و به ورهیهكی بهرزترهوه بێنه مهیدان و له ههمیشه زیاتر خۆیان تهیار كهن. با باشترین و بهنرخترین سوننهتهكانی خهباتی شۆڕشگێڕانهی خهڵكی كوردستان، باشترین و بهنرخترین سوننهتهكانی خهباتی پێشمهرگهی كۆمهڵه بكهین به رێنوێنیكهری خهباتی پڕجۆش و خرۆشی داهاتوومان.
پیرۆز بێ 31ی جۆزهردان، رۆژی پێشمهرگهی كۆمهڵه
بهرز و بهڕێز بێ یادی گیانبهختكردووانی كۆمهڵه
مهرگ و نهمان بۆ رژیمی كۆنهپهرستی كۆماری ئیسلامیی ئێران
كۆمهڵهی شۆڕشگێڕی زهحمهتكێشانی كوردستانی ئێران
31ی جۆزهردانی 1387ی ههتاوی، رێكهوتی 20ی مانگی ژوئهنی 2008ی ههتاوی
هاونیشتمانانی بهڕێز خهڵکی مافخوازی کوردستان رێژیمی دوواکهوتووی ئاخوندی ئێران و دهسهڵاتدارانی سهرهڕۆی ترکیه که چاویان به پێشکهوتنی بواره جیاجیاکانی ئهو پارچه ئازاده له کوردستان ههڵنایه، بۆ شێواندنی باروودۆخی سهقامگیری باشووری کوردستان و گوشار خستنهسهر حکومهتی ههرێمی کوردستان، ههر جاره و به بیانوویهکهوه هێرش دهکهنه سهر ئهو پارچه له خاکی کوردستان. 1- کۆمهڵهی شۆڕشگێڕی زهحمهتکێشانی کوردستانی ئێران نۆروێژ
رێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ چهندهمین جاره که ناوچه سنوورییهکانی باشووری کوردستان به خهستی تۆپباران دهکا. ئهو دهستدرێژییانه ئاواره بوونی خهڵکی گونده سنوورییهکانی لێدهکهوێتهوه و زهرهر و زیانێکی زۆریش به سرووشتی کوردستان دهگهیهنێ.
کۆمیتهکانی PAK و کۆمهڵه و PDKI له نۆروێژ، ئهم دهسدرێژییانه مهحکوم دهکهن و لهو هێز و دهوڵهتانهی که بهرپرسی پاراستنی سنوورهکانی کوردستانن دهخوازن، سنوورێک بۆ دهسدرێژییهکانی ئێران دابنێن. ئهرکی ههنووکهیی و به پهلهی دهوڵهتی عێراقی فیدڕاڵیش ئهوهیه بۆ ڕاگرتنی ئهو تۆپبارانانه ههڵوێستێکی لێبڕاوانه بگرێتهبهر و له رێگای دام و دهزگا پێوهندیدارهکانی خۆیهوه ئهنجومهنی ئاسایشی رێکخراوی نهتهوهیهکگرتووهکان و یهکێتی ئوروپا ئاگادار بکا بۆ گوشار خستنه سهر رێژیمی تاران.
ههر لهو کاتهشدا هاوخهمی قووڵی خۆمان لهگهڵ خوشک و برا ئاواره و زیان لێکهوتووهکانی ئهو دهستدرێژییه سهرهڕۆیانه، دهردهبڕین.
2- حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران
3- پارتی ئازادیی کوردستان
30 جۆزهردانی 2708
19 ژوئهنی 2008
به بۆنه هاتنی ساڵیادی "ڕۆژی پێشمهرگهی کۆمهڵه"وه، پڕ به دڵ پێرۆز بایی خۆما ئاراستهی سهرجهم بنهماڵهی پێشمهرگهکانی کۆمهڵه و خانهوادهی شههیدان دهکهین که ساڵانێکی زۆره به دڵێکی پڕ له هیواوه سهنگهری خهباتی و پشتیوانی له خهباتی شۆڕشگێرانهیان له نێو بزووتنهوهی کوردستان پاراستووه. کۆمهڵه ههروهک ساڵانی رابردوو به پاراستنی هێزی پێشمهرگهی کۆمهڵه و پرهنسیپ و وسونهتهکانی، ههڵ دهدات، له گهلو مهرجی دیاریکراوی خۆی، ئهم هێزه وهک دینامیزمێکی کارامهی گۆڕان به کار بهێنێتو بههاکانی را بردووی بپارێزێت. پشتیوانی له خهباتی جهماوهری و مهدنی، پشتیوانی له کرێکاران و زهحمهتکێشان و چالاکانی سیاسی رادیکاڵ سهرشانی هێزی چهکداری ریزهکانی کۆمهڵهیه.
ئایا ئێران بهرهو تهقینهوهیهك دهچێت؟
عهبدوڵڵا موهتهدی
مهبهست لێرهدا تهقینهوهی مووشهكهكانی ئهمریكا بهسهر دامهزراوه ئهتۆمییهكان، فهرماندهیی سوپای قودسو فهرماندهییهكانی دیكهی سوپای پاسداران، بنكه سهربازییه گهورهكان، ناوهندو شاڕێكانی ئابووریو پهیوهندیو بهگشتی بهسهر وڵاتی ئێراندا نییه. ههرچهند ئهو جۆره دهنگو باسه جارێكی دیكهش هاتۆتهوه سهر لاپهڕهی رۆژنامهكان و مۆنیتۆری تهلهڤیزیۆنهكان، ههر چهند ههوری رهشی گرژی و قهیرانی ناوچهیی و نێونهتهوهیی جارێكی دیكهش ئاسمانی ئێرانی داگرتووه، بهڵام مهبهستی ئێمه تهقینهوهی كۆمهڵایهتی، تهقینهوهی ناڕهزاییه پهنگ خواردووهكانی قووڵایی كۆمهڵگای ئێرانه.
با له ئاماژهیهك به دۆخی ئابوورییهوه دهستپێكهین كه دهتوانێ لهههموو وڵاتان یهكێك له هۆكاره گهورهكانی ئاڵۆزی و تهنانهت تهقینهوهی كۆمهڵایهتی بێت. كۆماری ئیسلامی له ماوهی سی ساڵی تهمهنی خۆیدا ههرگیز بهرنامهیهكی پهرهسهندنی ئابووری گونجاو و رێك وپێكی نهبووه، ههرگیز نهیتوانیوه بهو گشته سهروهت و سامانه سروشتی و سهرچاوه ئینسانییهوه گهشه سهندنێكی ئابووری راستهقینه لهم وڵاته وهدی بهێنێ. وڵاتێك كه دهیتوانی نموونهی پێشكهوتوویی و سهركهوتوویی ئابووری له ههموو ناوچهكه بێت، بهپێچهوانه لهم ماوهیهدا ههمیشه وڵاتی نموونهی گهشهی كزی ئابووری، بێبهرنامهیی و خهسار كردن، گهندهڵی، بهرتیلخۆری، رانتخۆری و به تاڵان بردنی سهروهت و سامانی نهتهوهیی لهلایهن تاقمه رهنگاوڕهنگهكانی دهسهڵات، بووه.
تایبهتمهندیی ئهم سێ ساڵهی ئهحمهدینژاد لهوه دایه كه تهنانهت بهگوێرهی ستانداردهكانی كۆماری ئیسلامیش رێكۆردی شكاندووه. ماوهی سێ ساڵهی دهسهڵاتی ئهحمهدینژاد بهگشتی دهورهی مودیرییهتی خراپ و بێسهرهوبهرهیی و بشێوهییهكی ئابووریی گهوره بووه: گرانیی لهرادهبهدهر، بێكاری، چوونه سهری سهرسووڕهێنهری نرخی ماڵو مهسكهن، ههڵاتنی سهرمایهكان بۆ دوبهیی و بۆ دهرهوهی وڵات، قهیرانی بوورس، قهیرانی بانكهكان و سیستمی ئیعتیباری، ههڵوهشانهوهی سازمانی بهرنامهو بوودجهو پێشێل كردنی ههموو یاساكانی بوودجهنووسی، هاورده كردنی ئێگجار زۆر و بێحیسابی ههموو چهشنه كاڵایهك له چین و وڵاتانی تر بهشێوهیهك كه بۆته هۆی پهككهوتنی چهندین لقی گهورهی كشت و كاڵ و بهرههمهێنان، پهره سهندنی نیگهرانی و بێمتمانهیی بهداهاتوو لهناو بازاڕ كه خهریكه بهرهو پانیك و تۆقینی جهماوهری دهڕوات و هتاد. ئهو سزا ئابوورییانهش كه لهلایهن دنیاوه بهسهر ئێراندا سهپاون، ئهوهندهی دیكهش بارودۆخهكه نالهبارتر و ئاڵۆزتر دهكهن. ئهمانه ههمووی ئهو گرفته ئابورییانهن كه چیدی ئهحمهدینژاد و دهوڵهتهكهی ناتوانن بیشارنهوه یان بیخهنه پاڵ پڕوپاگهندهی دهرهكی، ئهو گرفتانهن كه ههمووان پێیدهزانن و بهشی ههره زۆری كۆمهڵگای ئێران به گۆشت و ئیسقانهوه ههستی پێدهكهن و رهنجی لێدهبهن.
... بهڵام تهنیا دۆخی ئابووری نییه كه ئێرانی له ههڵوهشانهوه و لێكترازان نزیك كردۆتهوه. كێشه نێوخۆییهكانی دهسهڵاتیش لهم دهورهیهدا، بهپێچهوانهی پێشبینیی زۆر كهس، خهریكه دهگاته لوتكهو سنووری ههموو كێشهكانی پێشووش دهبهزێنێ. قهرار وابوو كه هاتنه سهركاری ئهحمهدی نژاد ناكۆكییهكانی نێوخۆیی دهسهڵات بهقازانجی باڵی "ئوسووڵگهرا" بۆ ههمیشه چارهسهر كاو بهحیساب ئهو دووبهرهكایهتیو بشێوهی سهردهمی خاتهمیو ئیسڵاحخوازان كۆتایی پێبێنێت. بهڵام دهبینین كه ئهو ناكۆكییانه بهشێوهیهكی ههوسار پساوتر لهههمیشه هاتوونهته روو و ئهمجار "ئوسووڵگهرایان"ن كه نهك ههر گۆشتی یهكتر دهخۆن ئێسكی یهكتریش دهشكێنن. ئێستا ئیتر چیدی بهرژهوهندی هاوبهشو خهته سوورهكانی پاراستنی نیزامیش ناتوانێ تاقمهكانی ناو دهسهڵاتی كۆماری ئیسلامی لهدژایهتی یهكتر خاو كاتهوهو ههمووان چاوهڕوانی گرژ بوونهوهی ههرچی زیاتری ئهو ململانێیه لهكاتی ههڵبژاردنی سهركۆماری لهجۆزهردانی ساڵی داهاتوو دهكهن. ههموو دیاردهكان وا نیشان دهدهن كه زۆرێك لهكهسایهتییهكانی باڵی زاڵی "ئوسووڵگهرا" كهوتوونهته خۆ بۆ ئهوهی نههێڵن لهو ههڵبژاردنهدا جارێكی ئهحمهدینژاد ههڵبژێردرێتهوه. لهقاودانهكانی ئاغای "پالیزدار" نوێترین شانۆی ئهم ململانێ بێبهزهییانهیه. ئهو لهقاو دانانه لهلایهن ئهحمهدینژاد و هاوتاقمهكانی به مهبهستی خستنو پشت لهعهرز دانی نهیارانی خۆیان لهنێو دهسهڵاتی رژیمی كۆماری ئیسلامیدا، كه زۆریان مۆره ههرهگهورهكانی ئهو نیزامهن، داڕێژراوه، بهڵام لهراستیدا سهرجهمی نیزامی كۆماری ئیسلامیو كهسایهتییهكانی لهبهر چاوی خهڵك دهخا، ریسوا و سووك و بێئیعتیباریان دهكا و بهم جۆره ههلومهرجی رۆحیو سایكۆلۆژیكی بۆ ههستانهوهو وهستانهوه بهرامبهر بهو حكوومهتو دهسهڵاته ئهوهندهی دیكه لهنێو جهماوهردا دهخوڵقێنێ. ئهمهش دهتوانێ زهمینه بۆ سهرههڵدان و گهشه سهندنی بزووتنهوه كۆمهڵایهتییهكان و سهرهنجام تهنانهت بۆ تهقینهوه كۆمهڵایهتییهكان فهراههم بكا.
قهیرانی ناوچهییو نێونهتهوهیی ئێرانیش روو له پهرهسهندنهو ئاو دهڕێژێته ئهو ئاشهوه. حهسانهوهی رژیمی ئێران له دهست فشاری جیهانی لهسهر كێشهی ئهتۆمی، كه بهدوای بڵاو بوونهوهی راپۆرتی رێكخراوه ئهمنییهكانی وڵاته یهكگرتووهكانی ئهمریكا لهمانگی دێسامبری رابوردوودا كتوپڕ هاته ئاراوه، كورت خایهن بوو و زۆری پێنهچوو كه جارێكی دیكه ئهمریكا و ئورووپا كهوتنهوه خۆیانو شهپۆلی گهورهتری ئهو فشاره ئێرانی گرتهوه نێوخۆ. ئاخرین راپۆرتی ئاژانسی نێونهتهوهیی وزهی ئهتۆمی بهتوندترین شێوهیهك كه تا ئێستا وێنهی نهبووه دهوڵهتی ئێرانی تاوانبار كردووهو ئهمجارهیان زمانه دوولایهنهكهی بهرادهعیشی تێدا نییه. تاپۆی بڕیارنامهیهكی نوێی نهتهوه یهكگرتووهكان بۆ سزای ئابووری زیاتر و فراوانتر بهسهر سهری ئێرانهوه شۆڕ بۆتهوه.
بێجگه لهوانه، وڵاتانی ناوچهییو دنیای عهرهب رۆژ لهگهڵ رۆژ زیاتر له ئێرانو مهبهستهكانی نیگهران و بهدگومان دهبنو بهرهو جۆرێك هاوكاریو هاوپهیمانی بهدژی كۆماری ئیسلامیو مهزنخوازییهكانیو دهستو پێوهندهكانی پاڵ پێوه دهنرێن. لهلایهكی دیكهوه، ههر له رۆژههڵاتی ناوهڕاست دهوڵهتی ئیسرائیلیش هیچ گومانێكی لهوهدا نههێشتۆتهوه كه ئهگهر بێتوو ئێران دهستی به چهكی ئهتۆمی بگا، ئهو وڵاته دهستهوهستان نامێنێتهوهو ئێستا زۆر له لێكدهرهوه سیاسییهكان لهو بڕوایه دان كه ئهگهر ئهمریكاش نهیهوێ یان نهتوانێ پێش به ئێران بگرێ، لهوانهیه ئیسرائیل یهكلایهنه دهست بوهشێنێ و لهو رێگایهوه پێی ئهمریكا و دنیای رۆژئاواش بكێشێته نێو ئهو تێكههڵچووونه.
له وهها بارودۆخیك دایه كه گهشه سهندنی بزووتنهوه كۆمهڵایهتییهكان، بهتایبهت بزووتنهوهی كرێكاران، خوێندكاران و ژنان، لهم دواییهدا دهبێته جێگهی سهرنجێكی تایبهتی. راسته، ئێستاشی لهگهڵ بێ، شهپۆلی گهورهو بڕیاردهری بزووتنهوه كۆمهڵایهتییهكان ههڵنهستاوهو ههر ئهمهش به كهم و كووڕی ههره گهورهی خهباتی سیاسیی شۆڕشگێڕانهی ئێران دهژمێردرێ، بهڵام لهلایهكی دیكهوه ههقه ئهو پهرهسهندنه نوێیه، ئهو بوێری و راشكاوی و خۆ دهرخستنه نوێیهش لهنێو ئهو بزووتنهوانهدا ببینین و حیسابی بۆ بكهین كه لهم دواییهدا خۆی نیشان داوه. ئهو سهركهوتنه نوێیانهش، وهكوو سهركهوتنی كرێكارانی قهرچهكی وهرامین و كوورهخانهكانی ئازهرباریجان، كه زۆربهیان كوردن، یان سهركهوتنی خوێندكارانی كهرهج و شوێنهكانی دیكه ببینین و له لێكدانهوهی ئاڵوگۆڕه سیاسییهكاندا جێگهیهكیان بۆ بكهینهوه. ههر سهركهوتنێكی بچووك، تهنانهت بچووكترین و سیمبۆلیكترین سهركهوتنیش، دهتوانێ لهم بارودۆخهدا ببێته سهرچاوهی هیوا و ئیلهامێكی گهوره، ببێته دهستهچیلهی ههڵگیرسانی ئاگرێكی له كوژانهوهنههاتووی خهباتی جهماوهری. بۆیه كار كردنی بێوچان لهنێو ئهو بزووتنهوانهدا، ههوڵ دان بۆ بهسهركهوتن گهیاندنیانو ههر وهها لێكدانهوهی ورد و ههمه لایهنهیان گهورهترین خزمهتێكه كه تێكۆشهرانی سیاسی بهگشتی و ههڵسووڕاوانی كۆمهڵه بهتایبهت لهسهر شانیانه.
پێشبینی چۆنیهتی گۆڕانكارییهكان، سێناریۆیان و ئاكامیان له توانای كهس دا نییه. ژیان و خهباتی سیاسی زۆر لهوه گیاندارتر و فرهچهشنترن كه له قاڵبێكی تهسكی دیاریكراودا بحهجمێن. بهڵام گومان لهوهدا نییه كه هۆكارهكانی سهرههڵدان و عوسیان، تهسفیه و لێكدهركردن، ململانێی توندوتیژ و تهقینهوهو بهگشتی گۆڕانی گهورهتر لهجاران خهریكن له ئێران لهسهر یهك كهڵهكه دهبن. ئهوهی لهم سهردهمهدا لهههمیشه پێویستتر بێ، سیاسهتی دروست و رۆشن و بێگرێوگۆڵ و رێكخراوی پتهو و یهكگرتووه كه بهمێشكی وشیار و بهدڵی گهرم بۆ بهجێ گهیاندنی ئهركه مێژوییهكانی ئاماده بێ و له هیچ سهختی و قوربانی دانێك سڵ نهكا.
له ههواڵێکدا که لهشاری سنهوه به دهستمان گهیشتوه، دوێنێ ههینی رێکهوتی 24ی جۆزهردان جههانگیر غهفاری شاعیر ونووسهری سنهیی، که خاوهن بهر ههم گهلی جۆراو جۆر بۆ وێنه، **بهرهو لووتکهی شهیدایی** ومامۆستا گیان که به باڵای دوکتۆر عهبدوڵرهحمان قاسملووداوتبو خۆی کوشتوه، ههواڵنێرمان باس لهوه دهکات که ئهم خۆ کوژییه هۆکاری روون نهبوهتهوه ومردنی کاک جههانگیر بهو شێوهیه گوماناوییه.
راگهیهندراوی هاوبهشی PAK و PDKI و کۆمهڵه
سهبارهت به تۆپبارانهکانی ئێران و ترکیا
له 5 جۆزهردانی 2708 دا، جارێکی دیکه دهوڵهته داگیرکهرهکانی کۆماری ئیسلامی و ترکیا به بیانووی جۆراوجۆر و بوونی هێزهکانی PKK له ناوچه سنوورییهکانی باشووری کوردستان، ئهو ناوچانهیان وهبهر ڕهێڵهی تۆپهکانیان داوه.
دهوڵهتهکانی ئێران و ترکیا، بهبێ گوێدانه هیچ یاسا و ڕێسایهکی نێودهوڵهتی و ڕێزگرتن له سهروهریی خاکی باشووری کوردستان، له رێی فرۆکه و تۆپهکانیانهوه ناوچهکانی نێروه، رێکان، ئامێد و قهندیل و پشدهر و قهڵادزێ و پێنجوێنیان تۆپباران کردووه و چهند کیلۆمیتریش پیشڕهوییان کردووه و هاتوونهته ناو خاکی ههرێمی کوردستانهوه.
ههروهها له ئاکامی تۆپباران و دهسدرێژییهکانی ئهو دهوڵهتانهدا زهرهر و زیانێکی زۆر به خهڵکی ئهو ناوچانه کهوتووه و بهشێکی زۆر لهو هاووڵاتییانه ماڵهکانیان بهجێهێشتووه.
ههروهها بهپێی ههندێک ههواڵ، ئهو دهوڵهتانه هێندێک چهکی نادیاریان بهکارهێناوه که زهرهر و زیانێکی زۆری به سروشتی کوردستان گهیاندووه و بووهته هۆی بڵاوبوونهوهی نهخۆشی له نێو هاووڵاتیانی ئهو دهڤهرانهدا.
ههر بۆیه کۆمیتهکانی رێکخستنی کۆمهڵه و PDKI و PAK له هولهند، داوا له حکومهتی عێراقی فیدڕاڵ و هێزه فره نهتهوهکان و ئهمریکا و یهکێتی ئوروپا و سهرجهم کۆڕ و کۆمهڵه نێودهوڵهتییهکانی پاراستنی مافی مرۆڤ دهکهین که ههنگاوی لێبڕاوانه بۆ ڕاگرتنی ئهو دهسدرێژییانه ههڵگرنهوه و رێگه نهدهن خاک و خهڵک و سرووشتی کوردستان به بۆمبا و تۆپی، ئێران و ترکیا بسووتێن.
1- حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران
2- پارتی ئازادیی کوردستان
3- کۆمهڵهی شۆڕشگێڕی زهحمهتکێشانی کوردستانی ئێران
هولهند
23 جۆزهردانی 2708
12 ژوئهنی 2008
سولهیمان ئهبووبهكری
كهم تا كورتێك گشت خهڵكی ئێران، له شانۆی بازارگهرمی دهسهلاَتدارانی ئهم رژیمه ئاگادارن. زۆرێك له نهوهێ نوێ ئێران، كه له دهرهوهی وڵات هاتوونه دنیا و گهورهبوونه، له نزیكهوه چاوایان لهم "بازارگهرمییه" نهبووه، بهڵام له فیلم گهلێك وهك: "بادكنك سفید" ههستیان پێ كردووه بینیوێانه.
"بازار گهرمی" بهشێك له هونهرهی كلتوری ئێران و له هاوتهریبی " تهعزیه" و "پهردهداری" و "نقالی"دایه. ئهم خاڵهی كه " بازار گهرمی" له شانۆكانی دیكه جیاواز دهكات، عهیاری پربههای توخمی " دهغڵبازی" و جاری واشه "چهواشهكارییه."
له هونهری "بازارگهرمی" ئهو كهسهی شانۆی بازار گهرمی بهدهستهوه دهگرێت كه هونهرێكی كاریگهری لهسهر بینهرانی خۆی ههبێت و ئهم كهسه ههرچهند زهوقی ئهم هونهرهی تهیدا زۆرتر بێت، بازار گهرمییهكهی گهرمتر دهبێت! و به یارمهتی "مۆرشێد" له شوێنێكی سهرئاوهڵه، كۆمهلێك خهڵك له دهوری خۆی كۆدهكاتهوه و به كهڵك وهرگرتن له كهرهسهگهلێكی سهرهتایی وهك: سندوقێكی دار كه قهرار وایه مارێكی رهشی ددان نهكێشراو بێنێته دهرهوه، ههستیان دهبزێوێنێ. ئامانجی "بازار گهرمی" له زۆربهی كاتهكاندا سوودوهرگرتنی ماڵییه، بهلاَم ئهم كهسهی شانۆگێر دهتوانێ بۆ دهستهبركردنی ئامانجه سیاسی و كۆمهلاَیهتێكانی له بازار گهرمی كهڵك وهرگرێ و ئهگهر ئهم كهسه، كهسێكی لێهاتوو لهمباریهوه بێت، دهتوانێ ئهم رێبوارانهی كه لهم كاتهدا وهدووی كارهكانیان كهوتوون، بۆلای خۆی راكێشێت و جاروبارهش وایان لێكات، دهست بخهنه ناو گیرفاهكانیان و یارمهتی دهری ئامانجهكانی بن.
كۆڵهكهی سهرهكی "بازار گهرمی" له هاوتهریبی نێوان "چاوروان كردن و ههواڵ" دایه! بهم مانایهی لهحالێكدا كهسی شانۆ گێر سێ، چوار كاتژمێر، ههستی بینهرهكانی بزواندووه و چاوهرێ ئهوهی كردوون تا بزانن كۆتایی ئهم شانۆیه چی لێدێتهوه، تا ئهو جێگایهی دهتوانێ گیرفانهكانیان بهتاڵ دهكات و پاشان به نیشاندانی چهند خوڵهك، مارێكی نهشهی ددان كێشراو، نیشانی خهڵكهكه دهدات و له ئاوی قوڕاوی سادهبوونی ئهم خهڵكه، ماسی خۆی دهگرێت و گیرفانهكانی پڕ دهكات. لهوانهیه "بازارگهرمی" یهكێك لهو هونهره تایبهتانه بێت كه ناوهرۆكی شانۆگێریهكهی لهگهڵ ئهم شتهی كه بینهرانی خۆی ئهو كات بینیویانه سهد بهرابهر جێاوازی ههبووبێت.
به پێشكهوتنی چاوهرواننهكراوی تهكنۆلۆژی لهم دهیهیهدا، پێی هونهری "بازارگهرمی" بۆ مێدیاكان كراوهتهوه. دهزگاكانی بلاَوكردنهوهی درۆ و چهواشهكاری دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی، یهكێك لهم دامزراوانهیه كه زۆرترین كهڵك له كهرهسهی "بازار گهرمی" وهردهگرێت. 4شهممهی حهوتووی رابردوو، هاوكات لهگهڵ نۆزدهههمین ساڵیادی مردنی "خومهینی" بوو. بهڵام راستێكهی لهوه دایه، خومهینی بهرلهوهی كه به مردنی خۆی بمرێت، به خواردنهوی جامی ژههراوی و ئهم شتهی كه خۆی ناونابوو "مامهڵه كردن لهگهڵ ئابرووی خوا" مردنی خۆی دهمێك بوو بینیبوو!!
"دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی ئێران" له سالێادی مردنی خومهینی راستیهكان سهراوبن نیشانی خهڵك دهدات و به شێوهیهكی ناشارهزایانه تێدهكۆشێت له خومهینی سیمایهكی ئاسمانی و ههمیشه زیندوو ساز بكات. لهم "بازار گهرمییه"ی دهسهڵاتدارانی رژیم، گۆڕی خومهینی كه میلیاردهاتمهن له سهروهت و سامانی خهڵكی فهقیر و ههژاریان، به مهبهستی ساز كردنی بینا و گونبهزی ئاڵتون تهیدا خهج كردووه، ناوی "ئارمگای مهلهكوتی حهزرهتی ئیمام"یان لێناوه دهیان ههوێ به بانگ كردنی ئهم كهسانهی كهله ساڵیادی مهرگی خومهینی له هوتێله پێنج ئهستێرهكان، كه به خهرجی گشت خهڵكی ئێران بانگ كراون، سیمایهكی ئاسمانی و پێغهمبهرانه و ههمیشه زیندوو له نێو مێشكی خهڵك پهروهرده بكات.ئهگهر قهرار وابێت بهراستی و دوور له درۆ، لێكۆلینهوهیهك لهسهر كهسایهتی خومهینی ئهنجام بدرێت، لهم لێكۆلینهوه جگه له پهیمان شكاندن و دوژمنایهتی و دڵ رهقی و بێ رحمی ئایهتوڵڵا خومهینی، هیچ شتێكی دیكه وهدهرناخهن.
به پێچهوانهی ئهم خهسڵهته ناراست و بێ بهڵگانهی كه دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی، تێدهكۆشێت بۆ بهرز نرخاندنی كهسایهتی خومهینی كهڵكی لێ وهربگرێت، دهتوانین باس لهچهندین بهڵگه كهسایهتی خومهینی بكهین، بۆ نمونه: درۆ كردن و پهیمان شكاندنی خومهینی بهدوای دوورخستنهوی بۆ پاریس و بهدهستهوه گرتنی دهسهلاَت و دهركردنی حوكمی ئێعدام بۆ زیندانیانی سیاسی له ساڵی 67 و كوشتاری خهڵكی كورد و نهتهوهكانی دیكهی ئێران، سیمای راسته قینهی ئهم كهسایهتییه كه هیچ كات لهبیر خهڵك ناچێتهوه بیخهینه بهر باس و لێكۆلینهوه.
له حاڵێكدا دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی باس له كهسایهتی خومهینی دهكات و له شوێنگهلێك له وهتهكانی وهك" حهدیسی پێغهمبهران"له سهر شاشهی كاناڵهكان نیشانی خهڵكی دهدات، كه تێستاش ژمارهیهكی زۆر له خهڵكی ئێران، بهتایبهت نهوهێ نوێ، گوێان له وتهكانی خومهینی له "بێهێشتی زههرا" نهبووه لێیان قهدهغه كراوه. ئهم كارهی دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی جگه له كرینهوه و چهواشه كاری كهسایهتی خومهینی، هیچ شتێكی دیكه نییه!!!
دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی تا ئیستاش جگه له كهسایهتی خومهینی له سهردهمی دهستپێكی شۆڕشی گهلانی ئێران و چهند مانگ بهدوای بهدهستهوه گرتنی دهسهلاَت له رێكهتی 15ی جۆزهردانی ساڵی 1358ی ههتاوی و هاتنه سهركاری رژیم، نهی توانیوه سیمای راسته قینهی خومهینی نیشانی خهڵكی ئێران بدات. ئهگهر خومهینی لهجیاتی 15ی جۆزهردانی ساڵی 1368ی ههتاوی له 15ی جۆزهردانی ساڵی 1358 یانی 10ساڵ زووترمردبوو، خۆی له زۆریهك قهزاوهتی مێژوویی كه به زهرهی تهواو دهبوو، رزگار دهكرد و دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی ئێرانیش بیانوویهكی بۆ زیندووراگرتنی كهسایهتی خومهینی دهدۆزێوه. بهم شێوهیهی كه ئاماژهی پێكرا، ئهگهر خومهینی 10ساڵ له كاتی مردنی زووتر مردبوو خۆی لهم خالاَنهی خوارهوه كه ئاماژهی پێدهكرێت، رزگار دهكرد:
· ساز كردنی مهجلیسی خوبرهگان به جێگای مهجلیسی دامزرێنهران و پهسهند كردنی یاسای سهرسوورهێنهری "قانونی ئهساسی."
· به بارهمتهگرتنی كارمهندانی باڵوێزخانهی ئهمریكا كه خومهینی دواتر ناوی
· "شۆڕشێكی گهورهتر له شۆڕشی یهكهم"ی لهسهر نا، كه سرهنجام له پهیمانی ئهلجهزایهر 20میلیارد دۆلار له سهرمایهی ئێران زهوت كرا.
· هێرشی سهدام حوسێن بۆ ئێران - كه دهبێت هۆكاری ئهم هێرشهی سهدام بۆ سهر ئێران له ئهنجامی به بارهمته گرتنی كارمهندانی باڵوێزخانهی ئهمریكا لهقهڵهم دهین، چونكه هیچ كات سهدام حوسێن نهێدهتوانی چرا سهوزێك بۆ هێرش كردننه سهر ئێران بهدهست بێنێ.
· رووخانی ژێرخانی ئابووری ئێران به وشهگهلێكی وهك: " ئابووری بۆ (كهر) هاتووه!"
· رێگه خۆش كردن بۆ ههلاَتنی كهسایهتی بهناوبانگهكان له ئێران!
· داخستنی زانستگاكان به بیانووی "شۆڕشی فهرههنگی"
· درێژه پێدانی بێ بنهمای شهڕ لهگهڵ عێراق بهداوی 3ی جۆزهردانی ساڵی 1361ی ههتاوی
· فهرمانی بێ رحمانه و جهنایهتكارانه بۆ ئێعدام كردنی زیندانیان سیاسی له دواین مانگهكانی ژیانی خۆی.
ئهگهر "بازار گهرمی" بهشێك، له هونهره كلتورییهكانی ئێران لهقهڵهم دهین و ئهم جار به سرنج دان بهوهی كه له هونهردا، بهكارهێنانی خهیاڵ دهوری سهرهكی دهگێرێ و پێویستی پێیه، لهوانهیه نهتوانین گهلهیی له دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی له ساز كردنی كهسایهتی خهیالاَوی خومهینی بكهین. جا ئهگهر ئێمه ئهم مافه به دهنگ و رهنگی كۆماری ئیسلامی دهدهین تا به ساز كردنی كهسایهتێیهكی " عارفانه" و ئاسمانی و ههمیشه زیندوو بۆ خومهینی، كه تهنیا بهكهڵك وهرگرتن له ماوهیهكی كورت له ژیانی یانی چهند مانگ دوای دهستپێكردنی شۆڕشی گهڵان له ئێران، كهم و كهسرییهكانی له دنیای خهیالاَوی بهدهست بێنێت، بۆ ئهم مافه به خۆمان نهدهین تا له خهیاڵی خۆمان بیر لهوه بكهینهوه كه ئهگهر خومهینی 10 ساڵ زووتر مردبا، چ بهڵا و زهرهر و زیانیهك بۆ ئێران قهرهبوو نهدهبووه!!!
تماشای این ویدئو برای افراد زیر ۱۸ سال و کسانی که ناراحتی قلبی دارند توصیه نمی شود
له لایهن چهند ههواڵنێرمان له شارهکانی کوردستانهوه ئاگادار کراوین که، لهلایهن کهس یان کهسانێکهوهکه پێدهچێت به فهرمانی کاربهدهستانی حوکمی راسپێدراوی جێ به جێ کردنی ئهو ئهرکه بن، له شوێنه گشتییهکان به تایبهت له ناو هؤڵی شانۆ وسینهماکاندا له سهر بڕێک له کورسی تهماشا چیان دهرزی تێکهڵاو به ویروسی ئهیدز دادهنرێت، بهو مهبهستهی کاتێک لاوێک له سهر ئهو کورسیه دابنیشێت، دهرزیه ئهیدزاویهکه به لاشهی دا بڕوات وبهو جۆره گیرۆده بێت به نهخۆشی ئهیدز، بهم جۆره له سهر خواستی ههواڵنێرانمان لهو مهترسیه ئاگادارتان دهکهینهوه وداواتان لێدهکهین که دۆستان وئاشنایانی خۆتان لهو پیلانه ئاگادار بکهنهوه، ههواڵنێرانمان باس لهوه دهکهن ئهم پیلانه تایبهت به ناوچه کورد نشینهکانه که به داخهوه تا ئیسته چهند کهس لهو رێگایهوه توشی ئهو نهخۆشینه کراون.
"خاطرات جواد علیزاده از بند 209 (زندان اوین)"
تقدیم به: آنانی که هنوز فردای انسانی را مارش میروند
و
به ملت کرد
بخش نخست
(پخش این فایل با ذکر نام سایت آستافی مجاز میباشد)
«تجزیه طلبا، وطنفروشا، پیاده شین!»
ماموران وزارت اطلاعات با ادای این کلمات ما را از داخل تاکسی در خیابان کارگر شمالی با خشونت و توهین پایین کشیدند و به ساختمانی در خیابان جمهوری بردند. از این لحظه، یعنی ساعت حدود 16 روز یکشنبه، 18 آذر 1386، ماجرای دستگیری ما آغاز شد. در این روز، ما از تریبون مراسم روز دانشجو، در دانشگاه تهران، در مورد حقوق اقلیت های ملی ایران و محکومیت نقض حقوق بشر در استان های کردنشین صحبت کرده بودیم. از میان ما، فقط من غیر کرد بودم، هرچند اغلب رسانه ها بعد از دستگیری، مرا نیز دانشجوی کرد معرفی کرده بودند. روزنامه کیهان و هفته نامه یالثارات با تجزیه طلب خواندن و تشبیه ما به مارهای سمی، ما را به راه اندازی خانه تیمی و دارای ارتباطات گسترده با گروه هایی در خارج از کشور متهم کرده بودند. با توجه به پیشینه و نقش روزنامه کیهان در تحریک نیروهای اطلاعاتی و امنیتی برای برخورد سخت تر با فعالان مدنی و سیاسی، واکنش تند این روزنامه بر نگرانی های خانواده ها و دوستان ما افزوده بود.
از لحظه دستگیری تا زمانی که با تودیع وثیقه 80 میلیون تومانی پس از تحمل 70 روز حبس (30 روز انفرادی و40 روز در سلول های دو یا سه نفره) از بازداشتگاه 209 آزاد شدم صحنه ها وحوادث تلخ و شیرین بسیاری را شاهد بودم. دراین نوشته، سعی خواهم کرد علاوه بر این که خوانندگان را، با رعایت اصول اخلاقی، در تجربه خود شریک نمایم در مواردی، بنا به ضرورت، به بیان نظرات خود در قبال برخی موضوعات و مسائل مبتلاء به جامعه از جمله حقوق اقلیت های ملی با تاکید بر "ملت کرد" خواهم پرداخت. بخش اندکی از این نوشته براساس گفته های افرادی تنظیم شده است که مدتی با من در یک سلول یا در سلولهای مجاور بودند.
ساعت 10 صبح، روز یکشنبه، 18 آذر 1386، به منظور شرکت در مراسم سالانه بزرگداشت روز دانشجو در دانشگاه تهران، وارد خیابان 16 آذر شدم. نیروهای اطلاعاتی و امنیتی به شکل کم سابقهای خیابانهای اطراف دانشگاه تهران را به محاصره خود درآورده بودند و درهای ورودی دانشگاه مملو از نیروهای حراست از دانشگاههای مختلف بود. کارکنان حراست و نگهبانهای دانشگاه علامه طباطبائی هم همراه با سیدی، مسئول حراست این دانشگاه، در نقاط مختلف دانشگاه تهران مستقر بودند.
آن روز با افزایش سطح کنترل دربها از ورود دانشجویان سایر دانشگاهها به دانشگاه تهران جلوگیری میشد. لذا، برای من و بسیاری از دانشجویانی که قصد شرکت در این مراسم را داشتند استفاده از کارت دانشجوئی دانشجویان دانشگاه تهران تنها شیوه ممکن برای داخل شدن بود. البته، این کار مثل همیشه سختیهای خودش را داشت. یافتن دانشجوئی از دانشگاه تهران که با دانشجوی میهمان شباهت ظاهری داشته وحاضر میشد کارت خودش را به این منظور دراختیار وی قرار دهد، مشکل ترین بخش کار بود. تجربه سالهای گذشته نشان میداد که این روش همیشه و در همه موارد موفقیت آمیز نبودهاست. معمولا، در صورت لو رفتن، کارت دانشجوئی ضبط میشود و مشکلاتی را برای صاحب آن پدید میآورد. بالاخره، پس از دوندگی زیاد، کارتی گیر آوردم و از درب دانشکده فنی وارد دانشگاه شدم.
مراسم، حدود ساعت 12 در جلوی دانشکده فنی با حضور دو یا سه هزار دانشجو از دانشگاه های مختلف شروع شد. طبق برنامه، من، فرشاد دوستی پور و سهراب کریمی از طرف دانشجویان کرد و چند نفر دیگر از طرف دفتر تحکیم وحدت، دانشجویان سوسیالیست، فعالان زن، دانشگاه علمی کاربردی، و دانشگاه آزاد سخنرانی کردیم. از آغاز تا پایان مراسم، نیرو های اطلاعاتی و امنیتی در محل برگزاری مراسم درمیان دانشجویان پراکنده بودند و احتمالا از دانشجویان فیلم و عکس تهیه میکردند. بارزترین وجه مراسم امسال، طرح مطالبات مشروع ملت کرد و تظلم خواهی دانشجویان کرد از تداوم نقض حقوق انسانی کردها در ایران و برخی کشورهای منطقه بود. رویکرد منطقی و رفتار شایستهای که دانشجویان کرد در معرفی ماهیت مسالمت جو و اهداف انسانی جنبش دیرپای ملت کرد به نمایش گذاشتند احترام سایر دانشجویان را برانگیخت و باعث گردید مجری برنامه حمایت دانشجویان از حقوق ملت کرد و بویژه حق تعیین سرنوشت آنان را صراحتاً اعلام نماید.
با پایان یافتن مراسم در ساعت 15، با جمعی از دوستان، قصد خارج شدن از دانشگاه تهران را داشتم که متوجه شدم تنها دو درب کوچک در دل درب بزرگ خیابان 16 آذر برای خروج باز گذاشته شدهاست. سایر درها را بسته بودند تا دانشجویان فقط، دوتا دوتا، از یک درب خارج شوند. یقینا، این عمل با هدف کنترل بیشتر دانشجویان معترض انجام شده بود. درخیابان 16 آذر، مقابل درب خروجی، تعداد زیادی مامور نیروی انتظامی و افراد لباس شخصی، خارج شدن دانشجویان را با دقت زیر نظر داشتند. من و محمد صالح ایومن، فرشاد دوستی پور و سهراب کریمی با مشاهده این وضعیت تفریبا مطمئن شده بودیم که نیرو های امنیتی قصد دستگیری ما را دارند.
درچند روز گذشته، تعداد زیادی از دانشجویان چپ، دستگیر و روانه زندان شده بودند و شایعاتی نیز در مورد تهدید نیروهای امنیتی مبنی بر دستگیری دانشجویان کرد به گوش میرسید. قبل از خارج شدن، کنار درب خروجی ایستادیم و با هم به مشورت پرداختیم. تصمیم گرفتیم خارج شویم و هنگام دستگیری مقاومت نکنیم. استدلال ما این بود که فعالیتها وصحبتهای ما در ارتباط با حقوق بشر و نفی تبعیض بودهاست بنابراین، نباید ازدستگیر شدن هراسی داشته باشیم. البته همگی متفق القول بودیم که جمهوری اسلامی، فعالان حقوق بشررا هم تحمل نمیکند. صدیق کبودوند، عمادالدین باقی، منصور اسانلو ومحمود صالحی و بسیاری دیگر از جمله مدافعان حقوق زنان مگرجرمشان جز این است که از حقوق بشر خود دفاع میکنند.
بالاخره از درب خارج شدیم. درمیدان انقلاب، تاکسی کرایه کردیم واز مسیر خیابان کارگرشمالی به سمت منزل حرکت کردیم. بالاترازخیابان دکتر فاطمی، شخصی سوار بر موتور سیکلت پیچید جلوی ما و با حرکت دست به راننده تاکسی اشاره کرد که توقف کند. با متوقف شدن تاکسی، چهار نفر با لباس شخصی، دربهای ماشین را باز کردند و با یک دست، دست ما و با دست دیگر، پشت لباس ما را گرفتند و پرت کردند داخل مغازه لباس فروشیای که در سمت راست خیابان قرار داشت."تجزیه طلبا، وطن فروشا، پیاده شین. فکر کردین میتونین فرار کنین؟ شما را از صبح کاملا زیر نظر داشتیم." افراد مهاجم، درهمان ابتدای دستگیری، این گونه ما را مورد خطاب قرار دادند در حالی که، عباراتی نظیر تجزیه طلبی، حتی بر اساس قوانین جمهوری اسلامی، تنها می توانست اتهام ما قلمداد شود، نه جرم ما. ماموران وزارت اطلاعات بدون اخذ حکم جلب از مقام قضائی صلاحیتدار و ارائه آن به ما، اقدام به دستگیری ما کردند. این عمل، نقض تعهدات بین المللی و از مصادیق بارز بازداشت خودسرانه و زیر پا گذاشتن قوانین داخلی است.
با انتقال ما به داخل مغازه، فورا کیفها، کت ها و موبایل ها را از ما گرفتند و پس از تفتیش بدنی، آنها را روی پیشخوان گذاشتند. ماموران، چهار نفر و همگی لباس شخصی و مجهز به بی سیم بودند. آنها سراسیمه به نظر میرسیدند و همزمان که برای ارسال وسیله نقلیه اضافی به محل برای انتقال ما با بیسیم تماس میگرفتند به تهدید و توهین ما میپرداختند. در این حین، من با شدت گرفتن سردردم که از صبح آن روز به علت بی خوابی شب گذشته دچارش شده بودم خواستم که از داخل کیفم قرص مسکن بردارم که با ممانعت ماموران مواجه شدم. پس از اصرار فراوان، اجازه دادند که این کار را بکنم. در این مدت یکی از آنها کاملا مراقب من بود و تاکید میکرد که این کار را خیلی سریع انجام بدهم.
بعد از گذشت حدود 15 دقیقه که در داخل مغازه بودیم ما سه نفر را همراه با دو مامور، که یکی در صندلی جلو و دیگری در صندلی عقب پژو سوار شدند از مسیر بلوار کشاورز و میدان هفتم تیر به ساختمانی در اطراف خیابان جمهوری انتقال دادند. در طول مسیر با تهدید از ما میخواستند که باهم صحبت نکنیم و کاملا ساکت باشیم. جلوی ساختمان که پیاده شدیم دو سرباز در دو طرف درب ورودی در داخل کیوسک شیشهای مشغول نگهبانی بودند.
به محض اینکه وارد ساختمان شدیم به ما چشم بند زدند و پس از عبور از حیاط و چند راهرو از ما خواستند روبروی دیوار بایستیم. متوجه شدم که بجز ما سه نفر، دانشجویان دیگری نیز، همانجا، روبروی دیوار ایستادهاند. صداهای مختلفی به گوش میرسید. از بعضیها مشخصات شان را میپرسیدند، به بعضیها ناسزا میگفتند، بعضیها را با مشت یا لگد میزدند یا تلفنی با خانوادههای بعضی از بازداشت شدگان صحبت میکردند. با شنیدن صدای سهراب، دوست کردم، که لحظاتی قبل از دستگیری ما در بین راه از ماشین پیاده شده بود فهمیدم که ایشان نیز دستگیر شدهاست. ایشان داشت به پرسشهایی در مورد مشخصات خود و تجمع آن روز پاسخ میداد. سهراب جزو اولین نفرهایی بود که او را برای بازجوئی اولیه به اتاق مجاور برده بودند.
در تمام مدتی که بازداشت شدگان را یکی یکی به آن اتاق میبردند من و چند نفردیگر همچنان باچشم بند، رو به دیوار ایستاده بودیم. بعد از گذشت چند ساعت احساس ضعف شدید همراه با تهوع و سردرد به من دست داد به گونهای که توان ایستادن را از من سلب کرد. هر بار که پاهایم بطور غیر ارادی خم می شد فردی که مراقب ما بود با تحکم فریاد میزد: درست بایست! در نهایت، بر هم خوردن پیاپی تعادلم موجب خشم وی شد و او با مشت، محکم به پشتم زد و گفت: "اگه بازم سعی کنی از زیر چشم بند اطرافت رو نگاه کنی این دفعه محکمتر میزنم". چند لحظه بعد، سرم گیج رفت و باز تعادلم بهم خورد. این بار، فرد مذکور با لگد به پاهایم زد و گفت: "اینجا خونه خاله نیس حمال! یه بار دیگه ببینم حرکت اضافی کردی می زنم تو مخت تا بفهمی اینجا کجاس." در مدتی که ما را سر پا نگه داشته بودند چند بار صدای ضربه هایی را که با مشت و لگد به بازداشت شدگان میزدند شنیدم.
بالاخره نوبت ما دو سه نفری که هنوز بازجوئی نشده بودیم فرارسید و ما را بردند داخل سالن کوچکی که سایر بازداشتیها هم آنجا بودند. ما را کنار هم، رو به دیوار، روی کفپوش موکتی نشاندند و مرتبا به همه با تحکم تذکر میدادند که چشم بندها را پایینتر بکشیم و ساکت و بیحرکت بمانیم. صداهای کم رمق چند نفر از بازداشت شدگانی که از آنها بازجوئی صورت میگرفت و صدای بازجوها به گوش میرسید. پرسشهایی که در فواصل زمانی کم، جداگانه توسط افراد مختلف از بازداشت شدگان میشد یکسان بود. از همه آنها، ابتدا راجع به مشخصات و نشانیشان و سپس در مورد حضور شان درمراسم آن روز پرسش میشد. اغلب بازداشتشدگان حضورشان را انکار میکردند یا سعی میکردند آن را امری اتفاقی و ارضای حس کنجکاوی قلمداد کنند. بازداشت شدگان، دانشجویانی بودند که درآن روز در دانشگاه تهران یا خیابانهای اطراف آن دستگیر شدهبودند.
سعی کردم از روی صداها افراد را شناسایی کنم. بجز دوستانی که با هم دستگیر شده بودیم سایر بچهها را نشناختم. از حدود پانزده نفری که آنجا بودیم دونفر دختر بودند که یکی از آنها که لهجه شهرستانی داشت مدام گریه میکرد و گاهاً در همان حال با بازجوی مرد حدود پنجاه ساله از نگرانی خود در مورد خانواده اش حرف میزد. گریههای آن دختر مرا به فکر فرو بردهبود. ناگهان سنگینی دستی را بر پشتم حس کردم. فردی، سرش را نزدیک گوشم آورده بود.
- (با صدای آرام) اسمت چیه؟
- جواد
- (با عصبانیت)اسم کاملت چیه الاغ؟
- جواد علی زاده
- کجایی هستی؟
- شمالی. حالم اصلا خوب نیس. سرم خیلی درد می کنه. احساس تهوع دارم.
- خوب می شی. چرا تجمع غیرقانونی راه انداختی؟
- برام قرص مسکن بیارین. به سوالات پاسخ می دم.
- (از همکارش می خواهد که قرص و آب برایم بیاورد) خوب، نگفتی چرا اون تجمع غیر قانونی رو راه انداختی! مث اینکه خیلی گنده لاتی!
- تجمع ما غیرفانونی نبود. من اونو راه ننداختم.
- (با عصبانیت) شما مجوز گرفته بودین؟
- به گرفتن مجوز نیاز نداشت.
- یعنی مملکت بیصحابه؟ هر کی هرگهای دلش خواست میتونه بخوره؟
- دانشگاه خانه دانشجوس. ما در اونجا از حقوق بشر و مدارا حرف زدیم.
- تو چیکاره این مملکتی عوضی؟ اصلا تو چرا خودتو با اون تجزیه طلبای خائن قاطی کردی؟
- من از حقوق بشر دفاع میکنم. ملت کرد هم مثل هر ملت دیگه حقوقی داره.
- (با مشت ضربهای به گردنم زد) این فضولیها بهت نیومده. گه اضافی نخور. بیا این خودکار رو بگیر و به اتهامت پاسخ بده.
- با چشم بند که جایی رو نمیبینم.
- اونو کمی بده بالا. اطرافت رو نگاه نمیکنی.
او برگهای را دستم داد که قسمت بالای آن به مشخصات فردی مربوط میشد و در پایین صفحه هم این جمله درج شدهبود: "دفاع خود را در مورد اتهام شرکت در تجمع غیر قانونی بطور کامل بنویسید." چشم بندم را کمی بالا دادم . تا خواستم شروع به نوشتن کنم کمی نان و تن ماهی با یک عدد قرص آستامینوفن جلوی من گذاشتند؛ "شامتو بخور بعد بنویس". بعد از خوردن تکهای از نان وقرص، شروع به نوشتن کردم؛ "نام: جواد ......رشته تحصیلی: حقوق بشر ........... مراسم بزرگداشت روز دانشجو در پی به شهادت رسیدن سه تن از دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران در سال 1332 همه ساله دردانشگاه تهران برگزار میشود. راه اندازی راهپیمائی و تجمع، حق بشری شهروندان است. اساساً تجمعات صنفی از این دست نیازبه اخذ مجوز ندارد. بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، برگزاری تجمع بدون حمل سلاح، به شرط آنکه مخل به مبانی اسلام نباشد، آزاد است. از اینرو، تجمع مذکور غیرقانونی نبوده و شرکت در آن درجرم محسوب نمی شود."
او با خواندن این جملات در حالی که عصبانی به نظر میرسید گفت":کلهات بوی قورمه سبزی میده. آدمت میکنیم. خیلیها اولش از این حرفا زدن اما بعد کاری باهاشون کردیم که به دست و پا افتادن. خر عوضی برام حقوق بشر؛ حقوق بشر می کنه. الاغ! تو چه گهای هستی مگه؟ بی غیرت! تو آدمیت سرت نمیشه. تو رو جایی میفرستیم که حسابی آدمت کنن. "در جوابش گفتم" زورگویی، آدمیت نیست. "با شنیدن این حرف پوزخندی زد و گفت": باشه. فکر نمیکردم این قدر کله خر باشی. اونجا که رفتی اگه از این گهها بخوری موندگار میشی. تو که اینقدر سنگ آمریکا رو به سینه میزنی اونقدر اونجا نگهات میداریم تا دوستت آمریکا بیاد درت بیاره. ببینم چه گهای میخوای بخوری."
افراد دیگری نیز با سئوالات مشابه نزد من آمدند. پاسخم همانی بود که قبلا نوشته بودم. در تمام این مدت، دختر شهرستانی همچنان گریه میکرد و صدای گریهاش با صدای مرد بازجوئی که حدود دو ساعت در باره موضوعات مختلف حرف زد درآمیخته بود. بازجوی مذکور مدام با تغییر جا در کنار یکی از بچهها مینشست و صحبتهایش را از سر میگرفت به گونهای که صدایش به همه برسد. وی، ابتدا از حماقت دانشجویان، سوء استفاده دشمنان انقلاب از ما و عواقب وخیم ضدیت با انقلاب برای ما و خانواده های ما حرف زد و درادامه، از وفورآزادی ها و امنیت در کشور در مقایسه با سایر کشورها؛ هوشمندی نظام و برخورد سخت با ضد انقلاب و دشمنان اسلام حرف زد و تلاش کرد وضعیت عمومی کشور را مطلوب جلوه بده و به بچهها بفهماند که اطلاعات و تحلیل هایشان از واقعیات جامعه کاملاً اشتباه بوده و ناشی از تبلیغات دشمنان میباشد.
وی در لابلای صحبتهایش بارها شخصیت و شعور بچهها را مورد تمسخر قرار داد و از جایی سخن میگفت که قرار بود با روشن شدن هوا ما را جهت مشخص شدن زوایای پنهان فعالیتهای ضد نظام و انگیزه ما از ضدیت با اصل مترقی ولایت فقیه به آنجا منتقل کنند. با پایان یافتن صحبتهای بازجو، دخترشهرستانی با اعتراف به اشتباه خود و ابراز ندامت از شرکت در تجمع، از وی ملتمسانه تقاضا کرد تا او را آزاد کند. وقتی دختر با جواب رد مواجه گردید بر شدت گریهاش افزود شد.
بازجو در پاسخ به التماسهای بی وقفه دختر گفت": زندان واسه اینکه آدم بشی لازمس. ما با آدم کردن تو در واقع داریم بهت لطف میکنیم. تو بجای اینکه بری درستو خوب بخونی تا بعداً بتونی یه شوهر خوب پیدا بکنی و زندگی تشکیل بدی رفتی در تجمعی شرکت کردی که ضدانقلابا اونو راه انداختن. تو بدون اینکه خودت بخوای به خون شهدا خیانت کردی. این نظام محکمتر از اونه که چند تا بچه سوسول بتونن به اون ضربه بزنن. ما که میدونیم شماها گول آمریکا رو خوردین. ما نمیتونیم دست رو دست بذاریم تا آمریکا بیاد بچههای این مملکتو منحرف کنه. ما شما رو نگه میداریم و بهتون میفهمونیم که چقدر احمقین که قدر نعمتهایی رو که نظام اسلامی بهتون داده نمیدونین و میرین سمت کسایی که به ناموس این مردم رحم نمیکنن." در مدتی که بازجو با زیر پا گذاشتن حقوق متهمان و اصول اخلاقی، با توهین و تهدیدهای دلهره آور، دنیا را در پیش چشمان دختر ساده شهرستانی تیره میکرد با خودم فکر میکردم که اگر دختر مرد بازجو از بی رحمیهای پدرش در باره دخترهای دیگر آگاه شود چه حسی به او دست میدهد؟
در تمام مدتی که آنجا ایستاده بودیم صدای فردی شنیده می شد که با خانوادههای بعضی از بچهها تماس میگرفت و از آنها میخواست تا با داشتن کارت شناسایی معتبر برای آزاد کردن آنها، پس از اخذ تعهد مبنی بر عدم تکرار این گونه اعمال، به آنجا مراجعه کنند. به خانوادهها گوشزد میشد که فقط تا ساعت هشت صبح فردا فرصت دارند برای آزاد کردن بچهها اقدام کنند، در غیر این صورت، ناگزیرند آنها را تحویل زندان (اوین) بدهند. برخی از بچهها شهرستانی بودند و خانوادههای آنها زمان کافی برای آزاد کردن بچهها در اختیار نداشتند. از صحبتهای فرد تماس گیرنده میشد فهمید که خانوادهها از وی التماس میکنند تا فرصت بیشتری به آنها بدهد که پاسخ همان ساعت هشت صبح فردا بود.
بالاخره، با پایان یافتن بازجوئی مقدماتی و فارغ شدن بازجوها از ایجاد جو وحشت، اجازه دادند ساعات باقی مانده تا صبح را استراحت کنیم. من و سه دوست کردم را بردند داخل اتاق کوچکی و از ما خواستند کاملا ساکت وآرام کف اتاق دراز بکشیم. بعد از آنکه با چشم بند روی کفپوش موکتی دراز کشیدم خیلی زود خوابم برد.
صبح، ما را بیدار کردند و بدون معطلی همراه با یک نفر دیگر (که بعداً مشخص شد او هم کرد است) با چشم بند سوار ماشین ون کردند و به سمت شمال شهر راه افتادیم. از میدان ولیعصر که گذشتیم دستور دادند چشم بندها را برداریم. وقتی چشم بندها را از روی چشمانمان برداشتیم یکی از مامورها در حال کشیدن پرده های پنجرههای ماشین بود. جمعاً هشت نفر توی ماشین بودیم. فرشاد دوستی پور روی صندلی جلوی من و محمد صالح ایومن و سهراب کریمی و آن یک نفر دیگر کنار هم، روی صندلی های ردیف آخر نشسته بودند. دو مامور، وظیفه انتقال ما به زندان اوین را برعهده داشتند که یکی از آنها، از جمله چهار ماموری بود که روز گذشته ما را دستگیر کرده بودند. او که همان کاپشن چرمی مشکی و شلوار پارچهای سرمهای را پوشیده بود و چهرهاش خیلی خشن به نظر میرسید، روی صندلی پشت راننده و رو به ما نشسته بود. مامور جدید هم که حدود 50 سال داشت روی صندلی جلو، کنار راننده، مدام با بی سیمش ور میرفت. از ما خواستند که با هم صحبت نکنیم و سر ها را به سمت پایین خم کنیم.
سر کوچه اول که ماشین ما پیچید به چپ، در اثر سرعت بالا به ماشینی که سمت چپ آن کوچه خلوت پارک شدهبود برخورد کرد. راننده جوان با همان سرعت مسیرش را ادامه داد و سرش را از پنجره بیرون آورد و با لحن تمسخر آمیزی گفت ": برو اداره ما و خسارت خودتو بگیر." یقیناً مالک بدشانس آن ماشین نمیتوانست خسارتی را که به ماشینش وارد شده بود بگیرد چرا که او، در لحظه تصادف، آنجا نبود تا ببیند چه کسی این کار را کرده است. هنگام دستگیری هم، وقتی خواستیم کرایه تاکسی را پرداخت کنیم ماموران همین اداره فاقد تابلو جلوی ما را گرفتند و به راننده بیچاره گفتند": راننده تاکسی جماعت هیچوقت سرش بیکلاه نمیمونه. از مسافرای دیگه بیشتر میگیری جبران میشه." در ادامه راه، بیشتر به این موضوع فکر میکردم که اگر مالک آن ماشین در لحظه تصادف آنجا بود چه واکنشی از خود نشان میداد. اگر چه، مطمئن بودم که او نیز همانند راننده تاکسی با اطلاع یافتن از ارتباط موضوع با نهادهای اطلاعاتی و امنیتی، هیچگاه موضوع جبران خسارت وارده به اموالش را پیگیری نخواهد کرد.
از مسیر خیابان ولیعصر، میدان ولیعصر، میدان هفتم تیر، میدان آرژانتین و چهار راه پارک وی وارد بزرگراه جلال آل احمد شدیم و با عبور از ورودی مجتمع آتی ساز به سمت شمال ادامه مسیر دادیم. ماموری که در صندلی جلو نشسته بود، با بیسیم، هماهنگی های لازم را جهت تحویل ما به زندان اوین انجام میداد.
از زیر پل هوائی گذشتیم و پس از طی مسافتی حدود دو کیلومتر، جلوی درب آهنی بزرگی که روی تابلوی بالای آن با خط درشت نوشته شده بود "بازداشتگاه زندان اوین" توقف کردیم. مامور جلویی، سرش را از ماشین بیرون آورد و با صدای بلند گفت"209". درب باز شد و ما وارد شدیم و حدود 200 متر در محوطه زندان ادامه مسیر دادیم. ماشین، جلوی درب آهنی کوچک ساختمانی دوطبقه با آجرهای قرمز متوقف شد و ما پیاده شدیم. در این لحظه ما از غفلت ماموران استفاده کرده و برای اولین بار از زمان دستگیری با هم خوش و بش کوتاهی کردیم و به دستور مامورها به سمت درب بازداشتگاه راه افتادیم.
از در که وارد شدیم از ما خواستند که در یک ستون بایستیم و دست خود را روی شانه نفر جلو قرار بدهیم و پشت سر زندانبان حرکت کنیم. از چند راهرو باریک که گذشتیم ما را رو به دیوار، نگه داشتند. مدام از ما میخواستند چشم بندها را پایینتر بکشیم وبا همدیگر صحبت نکنیم. به ما گوشزد کردند که آنجا مقررات خاص خودش را دارد واگر با همدیگر صحبت کنیم با ما برخورد خواهد شد. بعد از گذشت نیم ساعت، ما را در امتداد یک راهرو باریک و بلند به حرکت درآوردند و در انتهای راهرو، دوباره، ما را رو به دیوار نگه داشتند.
حدود دو ساعت در آنجا ماندیم. هوای آنجا سرد بود و بازماندن درب کناری راهرو دراثر رفت و آمد زیاد کارکنان، بر شدت سرما میافزود. البته، گرسنگی هم توان من و سایر بچهها را تحلیل بردهبود و بیشتر از شدت سرمای محیط، سرما را احساس میکردیم. بجز چای و کیکی که قبل از ظهر روز گذشته، در بوفه دانشکده حقوق دانشگاه تهران خورده بودیم و تکهای نان و کمی تن ماهی که شب گذشته به ما داده بودند، چیز دیگری نخورده بودیم. بخشی از این مدت را ،در پی اعتراض ما، اجازه دادند کف راهرو روی موزائیک بنشینیم. اعتراض چند باره ما نسبت به سرمای محیط هم باعث شد به هر نفر یک تخته پتو بدهند. بعد از آن که خودم را خوب با پتو پیچیدم کم کم احساس کردم از سوز سرما کاسته شده است. در آنجا، افراد مختلف، مشخصات ما را میپرسیدند و پاسخها را احتمالا در برگههایی یادداشت میکردند. با خودم فکر میکردم که پاسخهای تکراری ما به پرسشهای تکراری آنها، به چه کارشان میآید.
در مدت این دو ساعت، ما را با عناوینی نظیر معتاد مورد خطاب قرار میدادند و بعضا به بهانه این که سعی کردیم با همدیگر صحبت کنیم یا از زیر چشم بند اطراف مان را نگاهکنیم با مشت یا لگد ما را میزدند و به ما ناسزا میگفتند. در آن لحظات که انبوه دشنامهای روح خراش، سوز سرما، فشارگرسنگی و عذاب ناشی از سردرد و ضربات مشت و لگد، جسم و روان مرا سخت می آزرد و مشاهده رنج و درد دوستان گرفتار، عذابم را دوچندان میکرد، به فرومایگی آن فرومایگان و خواجگان فرومایه پرورشان غبطه میخوردم و بر حماقت شانهم. اگرکمی تحمل در وجودشان سراغ داشتم به آنها تنبه میدادم بیهوده تقلا میکنید، که اگر گرفتن و بستن و زدن چاره ساز بود اکنون دنیا، نه این بود؛ خالی تر از کسانی چون شما بیش از هر زمان دیگر.
دوباره ما را، در حالی که یک دستمان روی شانه نفر جلو بود و در دست دیگرمان پتو را زیر بغل گرفته بودیم، به یک ستون، به حرکت درآوردند و به اتاقی در همان راهرو بردند. در آنجا از ما خواستند لباسهایمان را درآوریم و لباس زندان به تن کنیم. لباسهای خودمان را همراه با کیف، کفش و وسایل دیگر، داخل کیسه نایلونی مشکی گذاشتیم و تحویل دادیم. لباس زندان، شامل پیراهن و شلوار ساده طوسی و یک جفت دمپایی بود. از آنجا نیز ما را به اتاقی دیگر بردند. در آن اتاق از ما عکس گرفتند و به هر نفر یک کیسه نایلونی سفید محتوی یک عدد صابون و شامپو کوچک، یک دست حوله و یک عدد خمیر دندان و مسواک دادند. سپس ما را در همان راهرو رو به دیوار نگه داشتند.
با شنیدن صدای اذان ظهر دانستم که چه ساعتی از روز است. پس از پخش اذان، برای ما در ظرفهای یکبار مصرف غذا آوردند و در حالی که همچنان چشم بند به چشم داشتیم روی کف موزائیکی سرد راهرو نشستیم و مشغول خوردن غذا شدیم. حدود یک ساعت در آنجا ماندیم. از آنجا ما را به طبقه دوم بردند و پشت در اتاقی، رو به دیوار نگه داشتند. آنجا بهداری بازداشتگاه بود.
ما را یکی یکی جهت انجام معاینه و تشکیل پرونده پزشکی داخل بهداری بردند. من، نفر دوم بودم. وقتی که وارد بهداری شدم زندانبان درب را از بیرون بست و شخصی که لباس سفید به تن داشت و دکتر به نظر میرسید گفت که چشم بند را از روی چشمم بردارم و روی صندلی بنشینم. ابتدا مشخصاتم را روی فرم مخصوص یادداشت کرد و سپس از سوابق بیماریم پرسید و در انتهای همان فرم یادداشت کرد. راجع به سردردم برایش توضیح دادم. فشار خونم را گرفت. 5 /10 بود. دکتر به من قرص مسکن و یک لیوان آب داد. بعد از آن که قرص را خوردم، چشم بند را زدم و بیرون آمدم. دکتر به نظرم، آدم عجیبی آمد.
اکنون نوبت انتقال ما به داخل سلول ها فرا رسیده بود. به هرنفر، دو تخته پتوی دیگر دادند و به صورت جداگانه به سلول منتقل کردند. اول، فرشاد دوستی پور را بردند، بعد، من و سایر بچهها را. مرا به سلول 102 بردند. وقتی که وارد سلول شدم حدود دو یا سه ساعت از ظهر گذشته یود. احساس خستگی زیاد میکردم، هر چند، سردردم تا حدودی خوب شده بود. قبل از این که زندانبان، درب سلول را به رویم ببندد با لحن تندی گفت":حرف نمی زنی. کاری داشتی تکه کاغذی که اونجاس از شکاف درب میندازی توی راهرو، منتظر میمونی تا بیام."
آشغال زیادی در سلول ریخته شده بود. تصمیم گرفتم نظافت کنم. تکههای بزرگ نان کپک زده و لیوانهای یکبارمصرف استفاده شده را برداشتم و آن را گوشه اتاق گذاشتم. سپس، با جاروی دستی که زیر ظرفشوئی افتاده بود سلول را جارو کردم. یکی از پتوها را گوشه سلول، کنار صفحه فلزی مشبک که جداره آن اندکی گرم بود، پهن کردم. پتوی دیگر را چند لا تا زدم و با آن بالش درست کردم. دراز کشیدم و پتوی دیگر را روی خودم کشیدم. طولی نکشید که با صدای زندانبان از خواب بیدار شدم.
- پاشو شامتو بگیر. تازه اومدی؟
- آره
- نون چن تا؟
- چی؟
- (با عصبانیت) چن تا نون بدم؟
- هرچقد دادی
- بگیر(دو عدد نان لواش). اینم قند (چند حبه قند داخل لیوان یکبارمصرف). چای ورداشتی؟
- نه، وردارم؟
- زود باش ورشدار. اینم غذا و دوغ (غذا داخل ظرف یکبارمصرف ریخته شده بود و تکهای نان روی آن قرار داشت)
زندانبان، بعد از این که سهمیه شامم را داد، درب سلول را بست و با چرخدستی پر سر و صدایش به سمت سلول دست چپ حرکت کرد. چرخدستی، دو طبقه بود. در طبقه بالا، ظرف فلزی بزرگ، کاسه قند و قاشق و لیوان یکبارمصرف و در طبقه پایین، چند نایلون پر از نان قرار داشت. بعد از اینکه غذا را گرفتم چای را داغ نوشیدم و ظرف غذا را گذاشتم گوشه سلول. در آن لحظه نمی دانستم که چه کاری باید بکنم. رفتم روی پتو نشستم و به جداره نسبتا گرم صفحه فلزی تکیه دادم. موضوعات مختلف با سرعت برق از خاطرم میگذشت،گوئی فهرست مطالب همه مسائل عالم و آدم را بدون ترتیب الفبایی یا موضوعی در ذهنم مرور میکردم. در مدت نسبتاً زیادی که به این کار مشغول بودم، با چشمان بسته، سرم را بدون حرکت، روی زانوهایم گذاشته بودم و انگشتان دو تا دستم را از لای موهای پشت سرم، بهم گره زده بودم. ناگهان، موضوعی، نظرم را به خود جلب کرد. در این لحظه، متوجه شدم که مهره های گردنم درد میکند و پاهایم خواب رفتهاست.
آرام، سرم را بالا گرفتم و پاهایم را به موازات هم دراز کردم. در حالی که مهرههای گردنم را با کف دست مالش میدادم احساس میکردم که باید هر چه زودتر به موضوع مهمی که چند لحظه قبل به ذهنم خطور کرده بود بپردازم. موضوع، مربوط میشد به افرادی که خاطرات شان از روزهای حضور در این سلولها را در سایتهای اینترنتی خوانده بودم. خاطرات ژیلا بنی یعقوب و بهمن امویی که هیچوقت آنها را از نزدیک ندیده بودم، بیشتر از خاطرات سایر افراد در ذهنم بود. خیلی زود مشغول مرور خاطرات ایشان شدم. قبلاً خاطرات دیگری از زندان را در قالب داستان، خاطره یا فیلم دیده بودم. با خودم فکر کردم که اگر همه زندانیان خاطرات شان را منتشر کنند، با این کار، لطف بزرگی به زندانیان بعدی خواهند کرد. در آن لحظه با خودم عهد کردم که بعد از این که از زندان آزاد شدم این کار را بکنم. این تصمیم باعث شد با دقت بیشتری به اتفافات زندان توجه کنم و آنها را به خاطر بسپارم.
سلول 102 با ابعاد تقریبی5/2 × 2 متر، دارای دو درب آهنی کوچک بود که در ضلع جنوبی سلول قرار داشت. در قسمت فوقانی دربها، پنجرهای با ابعاد تقریبی 30 ×30 سانتی متر و در قسمت پائین آن، شکافی باریک و افقی به طول 50 سانتی متر وجود داشت. پنجرههای روی دربها، با لولههای فلزی محافظت میشد. در طرف خارجی دربها و پنجرهها، چفتهای محکمی نصب شدهبود. مادامی که زندانی داخل سلول بود چفت را میانداختند.
دو صفحه فلزی مشبک در سلول وجود داشت که روی دیوار مقابل درب ها نصب شده بود. در پشت این دو صفحه، آب ولرم در لولهها جریان داشت و صفحهها را اندکی گرم میکرد. در ماههای دی و بهمن که سرمای چند درجه زیر صفر در سلولها بیداد میکرد این صفحهها سرد و بی تاثیر بودند. سلول، شیر آب و دستشویی کوچکی نیز داشت. کفپوش سلول، موکت قهوهای کهنهای بود که در زیر و حاشیههای آن، تکههای کوچک گچ و دانههای شن ریخته شدهبود.
از لایه گچی که سلول را به دو قسمت مساوی تقسیم میکرد و از آثار به جا مانده از یک شیر آب دیگر، میشد فهمید که در این مکان، در سالهای نه چندان دور، دو سلول مجزا با ابعاد 5/2 ×1 متر وجود داشت که با تخریب دیوار حایل میان آنها، سلول فعلی را ایجاد کردهاند. البته از 8 سلول کوچکی که قبلاً در هر راهرو وجود داشت، سلولهای اول و آخر هر راهرو را به همان شکل باقی گذاشته بودند و 6 سلول میانی را به 3 سلول بزرگتر تبدیل کرده بودند. بارها با خودم فکر میکردم که زندانیان سابق، در ماهها یا سالهای طولانی حضور در آن سلولهای تنگ و دلگیر چه رنجهایی که نکشیدهاند.
سلول، دو دریچه کوچک در بالای درب داشت که میلههای فلزی و توری فلزی مشبک به آن جوش داده بودند. شعاع کم رمق خورشید زمستانی به سختی قادر بود از لای میلهها و سوراخهای ریز توری وارد سلول شود. یک عدد لامپ روشنائی100 وات که در ضلع غربی سلول، با ارتفاع زیاد از سقف آویزان بود سلول را به طور دائم روشن نگاه میداشت.
سلولی که در آن بودم، دومین سلول از پنج سلول با شمارههای 101 تا 105 بود که در یک راهرو باریک، در طبقه بالای بازداشتگاه دو طبقه، قرار داشت. در راهروهای دیگر هم، سلولها به همین ترتیب قرار داشتند. برای مثال، سلولهایی که در ردیف جلوی ما قرار داشتند دارای شمارههای 91 تا 95 و سلولهایی که در ردیف پشت ما قرار داشتند دارای شمارههای111 تا 115 بودند. سلولهای بخش مردان بازداشتگاه 209 در 9 راهروی باریک و موازی هم که هر راهرو دارای پنج سلول بود، واقع شده بود. بدین ترتیب، سلولها از شماره 31 شروع و به شماره 115 ختم میشد.
در هر راهرو، یک دستشوئی و یک اتاق هم وجود داشت که از آن برای هواخوری استفاده میشد. دستشوئی، دوش هم داشت و هفتهای دو بار، در روزهای یکشنبه و چهارشنبه، هر بار به مدت 5 تا 10 دقیقه، در آنجا دوش میگرفتیم. اتاق هواخوری، در واقع، شبیه سلولهای دیگر بود با این تفاوت که سقف آن از جنس پلاستیک بود. این نوع هواخوری، مختص زندانیانی بود که در سلولهای انفرادی بودند و معمولاً در صورت درخواست آنها، هفتهای دوبار، هربار حدود 10 دقیقه انجام میشد.
بخش زنان بازداشتگاه، در قسمت جنوبی بخش مردان، در جلوی راهرویی که در آن سلولهای 31 تا 35 قرار داشت، واقع شدهبود. در مسیری که مرا برای بازجوئی میبردند میدیدم که ورودی بخش زنان، با پردهای ضخیم پوشیده شدهاست. از خاطرات زنانی که مدتی در آنجا زندانی بودند معلوم میشود که بخش زنان، شبیه بخش مردان است.
راهروهایی که سلولها در آنها واقع بودند، از هر دو طرف به راهروهایی منتهی میشدند که بر آنها عمود بودند و ما را از مسیر آنها برای بازجوئی میبردند. اتاقهای بازجوئی و بهداری در انتهای جنوبی راهروی شرقی واقع بودند. کتابخانه کوچکی هم در انتهای شمالی راهروی شرقی قرار داشت که اغلب کتابهای آن، مذهبی بود. در طبقه زیر زمین هم، چند اتاق بازجوئی، سلول و اتاق دندانپزشکی وجود داشت.
از روز سیهام به بعد که از وضعیت انفرادی خارج شدم هفتهای یک یا دو بار، هربار به مدت 20 تا30 دقیقه، مرا به اتفاق همسلولی یا همسلولیهایم برای هواخوری میبردند که از مسیر زیر زمین عبور میکردیم. محل هواخوری، فضایی به مساحت حدود 100 متر مربع بود که با دیواری به ارتفاع حدود 4 متر محصور شدهبود. ارتفاع زیاد دیوار، مانع دیدن فضای اطراف میشد. هواخوری که دارای سقف متحرک و کف آن، موزائیکی بود، توسط دور بین مداربسته کنترل میشد.
ادامه دارد...
ئهو ههمو و دروو وچهواشهکارییه بو چ مهبهستیک
(له پهراویزی نوسراوهکهی عومبهری ئیلخانیزادهدا)
کهمال بلووری
عومبهری ئیلخانیزاده یهکیک له سهرکهردهکانی کهمیینهی پیشووی کۆمهڵه، له نوسراوهیهک دا کۆمهڵێک مهسائیلی جوراوجوری هیناوهته ئاراوه، که به داخهوه خوینهر به چاو خشاندینکی سهر پییانه، بوی دهردهکهوی که ئهو بهریزه له سلامهتی فکری و دهروونی بی بهرییه.
ئهو نوسراوه که پیشهکی ئهو یهکگرتنهیه له گهل کاک عهبه دلیر و ئهوچهند نهفهرهی له گهلی کهوتوون، یا به زمانیکی سادهتر دهستهیهک له پیشمهرگهکانی ناوچهی مهریوان، بو لیل کردن و داپوشینی دابهزین آقای ئیلخانیزادهیه له ئهو جایگا و کهسایهتیه، که ئاوا هاتوی تهوههووم و دوبهرکایهتی بلاو دهکاتهوه، پیش له ههمو شتیک دهبی ئهوه بلیم ئهو ههلویست وکردهوهی جهنابی ئیلخانیزاده ئهگهریش راست بی که من دواتر دهچمه سهری که ئامانجی ئهو (تهوابه) تازهیهی ریبازی کۆمهڵه لهبلاو کردنهوهی ئهو باسانه چییه و چرا سهبزهکانی بۆ کییه؟ ئهو نوعه کردهوانه له ئهدبیاتی شۆڕشدا زووتر به سیخوری دهناسرا ...
له کاتیکدا کۆمهڵه و حێزبی کمونیستی ئێران هیچ چهشنه پهیوهندیکیان نییه، تهنانهت وهزعی ئیستایان زوور ناکوکه! دهبی آقای ئیلخانیزاده مهبهستی چ بوبی له مهترهح کردنی گهلالهی هیرشی چهکدارانه بو سهر مهقهرهکانی ئهو حیزبه، تازه ئهوه له کاتیکدایه که یهكێک له ژنهرالهکانی آقای ئیلخانیزاده (بههرامه رهش) که بۆ شیواندنی مهقهرهکانی حێزبی کۆمۆنێست چووبوو، دوای دهستگیر کردن به سهر و چاو شکاوی دهیهینهوه بو ئوردوگای کۆمهڵه، تهنانهت چهکیشی دهکهن، ئهوه له لایهن ریبهرایهتی ئهوکاتی کۆمهڵه، دهکهویته بهر توندترین رهخنهو له کوبونهوهی کۆمیتهی ناوهندیدا کی بوو که داکوکی لی کرد و گوتی ئهگهر بهرخوردی پی بکهن من ئیستعفا دهدهم، ههر توزیک شهرافهت و ئهخلاق دهبی ههر مابی تا هیچ کهس نهتوانی خۆ له کردهوهکانی رابردووی بدزیتهوه، تازه مهترهح کردنی ئهگهری روداویکی 7 سال له ئهوه پیش ئهویش له سهردهمیکدا که کۆمهڵه له ژیر هیرشیکی نارهوای راگهیاندندایه له لهیهن دهست وپهیوهندهکانی ئیتلاعاتی کوماری ئیسلامی، قازانجهکهی دهچیته گیرفانی کی؟
پیش جیابونهوهی کۆمهڵه له حێزبی کمونیستی ئیران و له کۆنگهرهی 7 حێزبی کۆمۆنێستدا ههرگیز له بیرم ناچی که کاک سهید برایم عهلیزاده بهلایهکی به سهر جهنابی عومبهری ئیلخانی هینابوو، که ئینسان دلی بوی ئاوری دهگرت، حاجی ههلویی له کۆمهڵهدا شهخسیهتی زورتر بوو له کاک عومبهر، له کونگرهکهشدا بلووکیک له سهر سهندهلیکهی کاک عومبهر با له گهل خوی فهرقی نهبوو، ههر چهند له دوای جهلهسهکان بو کاری تاقم دروستکردن له مالهکهی خوی تا بهیانی نهدهخهوت، مهبهستم له گیرانهوه ئهو باسانه ئهوهیه ئهری کاک عومبهر کی له جیابونهوهی کۆمهڵه له حیزبی کۆمۆنێستی ئیران قازانجی کرد، عومبهری ئیلخانی که له کادریکی ئاسایی بووه به ئهندامی دهفتهری سیاسی، یا ئهبوبهکری مودهرهسی و بههمهنی عهلیار که له ئینتخاباتی کومیتهی مهرکهزی حیزبی کۆمۆنێستدا 10 تا 12 دهنگیان له کاک سهید برایمی زیاتر هیناوه، من ئهرخهیانم که له ئهو حیزبه تازیهشتدا ههر ئهو بهلایهت به سهر دی که له حیزبی کۆمۆنێستدا به حهق به سهرتهات، ههر له بیرم ناچی سالی 97 له تهشکیلاتی کوردوستان، که کاک عومهر جار جار بو مورهخهستی دههاتهوه بو کوردوستان، له کیشهی ئورگانهکهی ئیمهدا له گهل یکیک له برادهرانی ناوهندی ئهو کات، (غولام) منی بانگ کرد و چهندهی تووی نهفرهت له دژی کاک سهید برایمی بلاو کردهوه، بهلام ئیمه فیر نهبوبوین ئاوا سیاسهت بکهین، زوورمان گوچکه پینهدا کوتمان ئهوه له ئوروپا هاتوتهوه، حهتمن فیلم و شتیوای دیووه، بهلام نامهیهکم بو کاک سهید برایم نوسی و ههمو ئهوانهم بو باس کردبوو و به داخهوه بو خوشم بهرهو ئوروپا هاتم، تا کونگرهی 7 حیزبی کۆمۆنێست کاک عومبهرم نهدیتهوه، کاک عومبهر سابیقهیهکی دوور دریژی له دوو بهرهکی ساز کردن وبه شهردانی ئهم و ئهودا ههیه، بهلام بلی ئهو جارهش خهلکی کومهله پهیامی ئهو کهله پیاوه وهرنهگرن ...
به چاک و خراپ آقای ئیلخانیزاده باسی ئهوه دهکا که فلانی کومونیزمی کریکاری بووه ووای کرد وا چوو، بۆ کهسیک که بۆخوی له ریزهکانی کۆمهڵهدا له بهرابهر کومونیزمی کریکاریدا مهقاوهمهتی کردبا، وهکو بههمهنی عهلیار یا مینهی حیسامی ئهو قسانهیان کردبا موشکیل نهبوو، بهلام ئاخر بو رابین هودهکهی پلونومی شانزده زوور زوولمه، بو ئهو کهسهی که له پلونومیکدا هور هور دهگری، دهپاریتهوه که له ئاشپهسخانهی یارهماسی پی پاکهن، ئهوهشی لی قهبول ناکهن و ئهو کردهوهی وی بۆ به هوی روخانی زور کهس، که بۆ ههمیشه له میژووی کۆمهڵهدا دهمینیتهوه، بوی نییه باسی خهلکی دیکه بکا، ئهگهر کهچهل کهچهل بی سهری خوی دهرمان دهکا!
ئهو ههمو چهچه و بهبه و به خو ههلکوتنه که آقای ئیلخانیزاده قارهمانیکی له خوی ساز کردووه، بو ئهوهی باسی روداویکی ناو حیزبهکهی کردووه که 90 له سهدیشی درویه وزوور به جورئهت دهلی تهسمیم گرت به ناوی خومهوه بلاوی کهمهوه، دیاره پیشتر زور شتی به ناوی خوازراو بلاو کردوتهوه، باشه بو ساتیک چاو له سهر یهک دانان ئینسان دهبی له خوی بپرسی ئاخر ئهو فهرههنگه له کووه هاتووه، به راستی آقای ئیلخانیزاده کهس دهویری له گهل تو حیزبایهتی بکا، ههر ئیستی ئهو برادهرانهی که له جهمعی ریبهرایهتیکهت دانیشتوون، سیقهو باوهریان به تو دهمینی، مهگهر کهسانیک وهک و خوت بن، سهد شکوور که آقای ئیلخانیزاده زیندانی سیاسی نهبوو، دهنا ئهوهی دهنکه جویهکی کۆمهڵهی خوواردبوو نیوی دهگووت.
له سهر یهکگرتنهوهتان له گهل ئهو جهماعهتهی کاک عهبه دلیر، من هیچ نالیم چونکو ئهگهر ئهوت نهکردبا ددانمان ئال دهبووه، بهلام ههمو قسهکانی کۆمهڵه پر به پیستی بوو، ههر ئهوهی آقای ئیلخانیزاده بو وتوویژ له گهل قسه کهرهکهی کاک عهبه دلیر دادنیشی، نیشانهی ئهو ریفورم و چاکسازییه که به سهر جهنابیدا هاتووه، به ئهو ههمو سابیقهوه، له گهل پیشمهرگهیهکی دو سی ساله نیشانهی دل ئاوالیی وریفورم و بهرهو پیش چوونی آقای ئیلخانیزادهیه که دهبی به فالی نیکی بگری .....
بو کاک ناسری حیسامیش دهبی بلیم، آقای ئیلخانیزاده زمان و نوسینی کاک ناسر پهیامیکی تیدایه که ئیمه له میژه وهرمان گرتووه، کاک ناسر زوور رهخنهی توند و پر هیشیش دهگری و داکوکیش له ئیوه دهکا بهلام ههرگیز مهرزهکانی ئهخلاقی و ڕێزلینان له رهفاقهتی رابردووی نهبریووه، بویه ئهو بهریزه مههینه ناو ئهو زلکاوهی خوت تیکهوتووی، کاک ناسر ئهوهی باش دهزانی له ڕۆژههڵات تی.وی ئهو کهسانهی که ئوتوریتهو کهسایهتی کاک ناسریان قهبوول بو، زوربهیان ئیمه مانان بوین، که له گهڵ کۆمهڵه ماوین، چونکو ئێمه ئههلی شیعر و ئهدیبانمان خوش دهویست، بهلام کهسه جیگهی باوهرهکانی تو که ههمو کارهکانی ئهو ئیستدیویهی ستوکولم به دهست ئهوان بوون، کهسایهتی کاک ناسریان دهشکاند و بیریزیان پیدهکرد، ئهوهش بلیم که ههمو بوجهی ئیستی تی.وی ڕۆژههڵات به ئهندازهی حقوقی دو کارمهندی ئهو کاتی تو نییه، چون دهویری باسی ڕۆژههڵات تی.وی بکهی، به راستی شهرم ناکهی، با قسهیهکی کاک عهبه دلیرت وهبیر بینمهوه، کاک عومهری ئیلخانیزاده له میژووی خهلکی کوردوستاندا تهنیا تو و دهولهتی تورکییه توانیتان دهنگ و رهنگی کورد قهپات کهن. ههر له ئهو ڕۆژانهشدا له شاری ستۆکهۆلم دانیشتوون و خهریکهن مهعامیلهی له سهر ئیستودیوی ڕۆژههڵات تی.وی دهکهن، بهلام ئهگهر ئینسان ههمو سنوورهکانی ئهخلاقی بری هیچ شتیکی بۆ گرینگ نییه.
باسی دانێشتن له گهڵ داریوشی هومایوون و ڕهزا پههلهوی ئهگهر هێزێک قهوهت و مایهی ئهوهی ههبی داکوکی له بهژهوهندیکانی گهڵهکمان بکا، بۆ له گهڵیان دانهنیشین، به باوهری من دیالوگهکهی هاوری عهبدوڵڵا موهتهدی و داریوش همایوون یهكێک له خاله بههیزهکانی بزوتنهوه شۆڕشگێرانه خهلکی کوردوستان بوو که داریوش همایوون به دهست رابهریکی کوردهوه خهریک بوو دهگریا له بی ئاسویی وله بی جوابییدا،
له کوتاییدا دهبی ئهوه بلیم که آقای ئیلخانی بۆ ڕی ون کردنی کاره جوانهکانی خوی له ههر شتێک دندوکیکی داوه، تا جهوهکه ڵێل کا، به ئهو جوره ئهفکاری خوینهرانی ئێنترنێت بۆ موزوعیکی دیکه راکیش کا، بهلام نازانی ئهو تاکتیکانهی کۆن بووه و جهنابی ئیلخانی بۆ خوشی تاریخ مهسرهفی تهواو بوگه!
..
ههواڵهكان
كۆماری ئیسلامی ئێران، رێگا سهربازیهكانی نۆژهن دهكاتهوه
ماڵپهری دهسترهنج، رۆژی 1شهممه، 29ی مانگی گولاَن رایگهیاند: رژیمی كۆماری ئیسلامی ئێران، رێگا سهرباهزیهكانی له ناوچه سنوریهكان نۆژهن دهكاتهوه و تائێستاش، بهرپرسانی كۆماری ئیسلامی، هیچ زانیارییهكیان لهم بارهیهوه بلاَو نهكردۆتهوه.
ماوهی چهند رۆژه كۆماری ئیسلامی ئێران، له ناوچه سنوریهكانی ههورامان، سهرقاڵێ نوێژهن كردنهوهی رێگا سهربازیهكانی ناوچهكهیه. شایانی باسه، له ماوهی 8ساڵ شهڕی نێوان عێراق و ئێران له ساڵهكانی ( 1980_1988) كۆماری ئیسلامی ئێران له ناوچه سنوریهكانی نێوان عێراق و ئێران، چهندین رێگای سهربازی بۆ سپای پاسداران دروستكردبوو، بهلاَم بهداوی كۆتایی پێهاتنی شهڕی 8ساڵه، ئهم رێگایانه زۆربهیان له ناو چوون. به گوێرهی لێدوانی خهڵكی ناوچهی " خورماڵ" و دهورووبهری، رژیمی كۆماری ئیسلامی ئێران ماوهیهكه سهرقاڵی نوێژهنكردنهوهی رێگای سهربازی شاخی " رهنگین" ه و رۆژانه كارهكانی نوێژهنكردنهوهی ئهم رێگایه لهبهر چاوی خهڵكی ناوچهكه دیاره. جێگای ئاماژهیه، شاخی " رهنگین" كه ئێستا رژیمی كۆماری ئیسلامی، خهیكی نوێژهنكردنهوهێتی، بهسهر ناوچهكانی ههورامان و دهشتی شارهزووردا دهروانێت.
رۆژههلاَتی ناوهراست بهرهنگاری سهركێشیه ئهتۆمیهكانی كۆماری ئیسلامی دهبێتهوه
جۆرج بوش سهرۆك كۆماری ئهمریكا، رۆژی یهكشهممه 29ی گولاَن له لێدوانێكیدا له میسر، داوای له ولاَتانی رۆژههلاَتی ناوهراست كرد" تا بهرهنگاری سهركێشیه ئهتۆمیهكانی كۆماری ئیسلامی ئێران ببنهوه.
سهرۆك كۆماری ئهمریكا كه له كۆبوونهوهی ئابوری رۆژههلاَتی ناوهراست له شهرم و ئهلشێخی میسر قسهی دهكرد، به ئاماژه كردن بهوهی كه رژیمی تاران و حهماس ههرهشهن بۆ سهر ئهمنیهت و ئاسایشی جیهان، خوازیاری سهرنجی ولاَتانی عهرهبی به پرسی گهشه سهندنی دێمۆكراسی له رۆژههلاَتی ناوهراست بوو. جۆرج بوش داوای له ولاَتانی ئیسلامی كرد تا هاورێ لهگهڵ ئهمریكا، رێگه به كۆماری ئیسلامی ئێران نهدهن ببێته خاوهن چهكی ئهتۆمی و ئهمنیهتی ههموو جیهان به تایبهتی رۆژههلاَتی ناوهراست بخاته مهترسیهوه. بوش وێرای ناساندنی كۆماری ئیسلامی وهكو گهورهترین پشتیوانی تیرۆریزم له جیهان ووتی: جیهان به مهبهستی پاراستنی ئاشتی، نابێت رێگه به رژیمی تاران بدات ببێته خاوهن چهكی ئهتۆمی.
هوشدار سهبارهت به پێشێل كاری بهردهوامی مافی مرۆڤ له ئێران
ناوهندی داكۆكیكارانی مافی مرۆڤ له ئێران رۆژی یهكشهممه 29ی گولاَن، سهبارهت بهوهی كه" به پێشێل كاری سازماندراوی مافی مرۆڤ له ئێران ناولێبرد، هوشداری دا و نیگهرانی قوڵی خۆشی لهو بارهیهوه دهربری.
پێنچ ئهندامی سهرهكی ناوهندی داكۆكیكارانی مافی مرۆڤ له ئێران كه شیرین عیبادی بهرپرسیاریهتیهكهی له ئهستۆیه، له راپۆرتی 24 لاپهرهیی زستانی ساڵی 86ی خۆی كه رۆژی یهكشهممه 29ی گولاَن بلاَوكرایهوه سهبارهت به لابردنی" دامهزراوهی ئاشتی و ئوقرهیی، ئهمنیهت و گهشه و پێشكهوتنی ولاَت به هۆی نهپاراستنی بنهما و پێوهرهكانی مافی مرۆڤ هوشداری داوه و له قوڵتر بوونهوهی كهلێنی نێوان خهڵك و دهوڵهت" نیگهرانی قوڵی خۆیان دهربریوه. لهم راپۆرتهدا هاتووه: بهداخهوه كاركرده ئهمنیهتی و ههڵسوكهوتهكانی بهشی قهزایی رژیم، ئهمنیهت و ئازادی زۆربهی ههڵسوراوانی سیاسی- كۆمهلاَیهتی لهگهڵ مهترسی جیدی رووبهروو كردوهتهوه. ناوهندی داكۆكیكارانی مافی مرۆڤی ئێران، وهكو یهكێك له گرینگترین رێكخراوهكانی داكۆكیكار له مافی مرۆڤ له راپۆرتی خویدا به ئاشكرا رایگهیاندووه كه به هاتنه سهركاری دهوڵهتی نۆیهم" دهوڵهتی ئهحمهدی نژاد" ئازادی بهیان و رادهربرین له ئێران به دهڕندانهترین شێوه سهركوت كراون.
نارهزایهتی خوێندكارانی زانستگای لورستان پاش مردنی خوێندكارێك
به گوێرهی راپۆرتی ههواڵنێریه ناوخۆییهكانی ئێران، رۆژی یهكشهممه 29ی گولاَن دوابهدوای مردنی خوێندكارێكی زانستگای لورستان به شێوهی گوماناوی، ژمارهیهك له خوێندكارانی ئهو زانستگایه به كۆبوونهوه و نارهزایهتی دهربرین خوازیاری ولاَمی بهرپرسانی زانكۆ به چۆنیهتی مردنی ئهو خوێندكاره بوون.
پاش مردنی گوماناوی خوێندكارێك له خابگای كۆلێژی كشتوكاڵی زانستگای لورستان، ژمارهیهك له خوێندكارانی ئهو زانستگایه خوازیاری ئاماده بوونی پسپۆری تایبهت له خابگاكانی خۆیان بوون. ههواڵهكان باس له مردنی ئهم خوێندكاره به هۆی بهرق گرتووییهوه دهكهن، بهلاَم خوێندكارانی زانستگای گشت و كاڵی لورستان له شێوهی مردنی ئهم خوێندكاره به گومانن و خوازیاری بهدواداچوونی پسپۆرانی تایبهت لهم بوارهدا بوون.
بارودۆخی تهندروستی خوێندكارێكی دهستگیركراو خراپ راگهیهندرا
به گوێرهی راپۆرتی خهبهرنامهی ئهمیركهبیر، یهكێك له دوكتۆرهكانی شاری ئیلام كه فهرشاد دووستی پوور، خوێندكاری دهست بهسهر كراو، به مهبهستی چارهسهر كردنی نهخۆشیهكهی سهردانی كردوه رایگهیاندوه" پاش نزیكهی دوو مانگ له دهستگیركردنی ئهم ههڵسوراوه خوێندكارییه له گرتووخانهی ئێڤین، ناوبراو تووشی نهخۆشی گهده بووه و پێویستی به چاودێری وهردی پزیشكی ههیه.
ئهم دوكتۆره كه نهیویست نێوی ئاشكرا بكرێت، جهختی له سهر ئهوه كردهوه" بارودۆخی تهندروستی فهرشاد دووستی پوور زۆر نالهباره.له لایهكی دیكهوه ههواڵهكان باس لهوه دهكهن كه پاش بهدواداچوونی بهردهوامی بنهماڵهی فهرشاد دووستی پوور به مهبهستی ئاگادار بوون له چارهنووسی كورهكهیان، لێپرسراوێكی رژیم له شاری ئیلام پێیانی راگهیاندووه كه كورهكهیان له لایهن ئیتلاَعاتی سپای پاسدارانهوه دهستگیركراوه، بهلاَم هیچ كام له بهرپرسانی رژیم ئهم ههواڵهیان تهئید یا رهت نهكردوهتهوه و زۆربهی بهرپرسانی رژیم له پارێزگای ئیلام بێ ئاگایی خۆیان لهم مهسهلهیه راگهیاندووه. شایانی باسه فهرشاد دووستی پور، ههڵسوراوی خوێندكاری كوردی زانستگای بوعهلی سینا و ئهندامی كومیسیۆنی داكۆكیكار له مافی كهمایهتیهكانی دهفتهری تهحكیمی وهحدهت، پاش پێشكهش كردنی قسهو باسێك له رۆژی خوێندكار وهكو نوێنهری خوێندكارانی كورد، دهستگیر و بۆ ماوهی زیاتر له 60 رۆژ له ژووری تاكهكهسی وهزارهتی ئیتلاَعات له گرتووخانهی ئێڤین دهست بهسهر كرا و ئێستاكه تووشی چهندین نهخۆشی بۆهتهوه.
داخستنی دوو گۆڤاری خوێندكاری له زانستگای رهجایی
به گوێرهی ههواڵی رۆژنامهی ئێعتماد: بلاَوبوونهوهی دوو گۆڤاری خوێندكاری " هوال و نیسیر"ی زانستگای رهجایی به بریاری كومیتهی چاودێری به سهر چاپهمهنیهكانی رژیم قهدهغه كراوه.
بهرپرسانی ئهم زانستگایه گۆڤاری ههواڵیان به هۆی دیاری نهكردنی بهرێوهبهری گۆڤارهكه مافی بلاَوكردنهوهیان لێ زهوت كردوه. ئهمه له كاتێكدایه كه به وتهی خوێندكارانی زانستگای رهجایی پاش تهواو بوونی خوێندنی بهرێوهبهری پێشووی گۆڤاری ههواڵ، بهرێوهبهری نوێ دیاری كرا، بهلاَم رێگهیان به ناساندنی به شێوهی رهسمی نهدا. ههروهها گۆڤاری نیسیریش به بریاری نووسراوهیی كومیتهی چاودێری به سهر چاپهمهنیهكانی رژیم، بۆ ماوهیهكی نادیار مافی بلاَوكردنهوهی نییه.
بریتانیا هوشداریدا به رژێمی تاران
دهوڵهتی بریتانیا بههۆی دهستێوهردانی ئێران له كاروباری ناو عێراقهوه هوشداری به به تاراندا.
به پێی ئهو ههواڵانهی كه بڵاوكراونهتهوه، جان وێلكس، وته بێژی دهوڵهتی بریتانیا به تاوانباركردنی كۆماری ئیسلامی ئێران به دهستێوهردان له كاروباری ناوخۆی عێراق، لوبنان و فهلهستین وتی كه ئهم كاره دهبێته هۆی خراپكردنی بهرژهوهندییهكانی رژێمی تاران.
ناوبرا ههروهها سهبارهت به ئهگهری ئیمزای رێكهوتننامهی ئهمنییهتی نێوان بریتانیا و عێراق وتی: پێ دهچێ كه ئهم رێكهوتننامهیه جێ بهجێ بكرێت.
كۆنفرانسی ئابوری رۆژههڵاتی ناوه راست به بێ بهشداری ئێران دهستی به كار كرد
كۆنفرانسی ئابوری رۆژههڵاتی ناوه راست یهكێك له گرینگترین كۆبونهوه كانی بهرپرسانی سیاسی و ئابوری وڵاتانی ناوچهی رۆژههڵاتی ناوهڕاسته له ماوهی چهند ساڵی ڕابردوودا، كه دوازده وڵاتی ناوچهكه تێیدا بهشداری دهكهن.
لهم كۆنفرانسهدا، له سهر بهشه سهركهوتوه كانی رۆژههڵاتی ناوهڕاست، لهوانه ئێمارهتی یهك گرتووی عهرهبی، كه بهرهوڕوی سهرمایه گۆزاری بهرچاوی ئێرانیهكان بوهتهوه، وتو وێژ دهكرێت. ههوهها میدیا كانی جیهان باس له ئهگهری رێكهوتنی ئاشتی رۆژ ههڵاتی ناوهراست لهم كۆنفرانسهدا دهكهن. جێی ئاماژهیه جۆرج بوش سهرۆك كۆماری ئهمریكا و تۆنی بلێر سهرۆك وهزیرانی پێشوی بهریتانیامیوانی تایبهتی ئهم كۆنفرانسهن.
دیموكراتهكان: ئیدارهی بوش بایهخ به كێشهی سهربازی سپای ئامریكا نادات
رۆژی 1شهممه، 29ی مانگی گولاَن، دیموكراتهكانی ئامریكا رهخنهیان له سیاسهتهكانی سهرۆكی ولاَتهیهكگرتووهكانی ئامریكا " جۆرج بوش" گرت و به كهمتهرخهمی نواندن بهرامبهر كێشهی سهربازی سپای ولاَتهكهیان له عێراق و ئهفغانستان، تۆمهتباریان كرد.
نوێنهری دیموكراتهكان له ئهیالهتی " كالیفۆرنیا" ( هابیر بهسییرا" له لێدوانێكدا رایگهیاند: ولاَته یهكگرتووهكانی ئامریكا، ئێستا دوور له ولاَتهكهی، له شهڕی یهكلاكراوه دایه و ههزاران سهربازی سپای ئامریكا له عێراق و ئهفغانستان، رووبهرووی مهترسی دهبنهوه. ووتیشی : تا ئێستا له عێراق و ئهفغانستان 4ههزار و 575 سهرباز كوژراون و زیاتر له 32ههزار سهرباز بریندار بوونه. ناوبراو ئهوهشی روونكردهوه كه، ههزاران سهربازی سپای ئامریكا كێشهی جۆراوجۆریان ههیه، بهلاَم دهوڵهتی بوش، بۆ چارهسهركردنی ئهم كێشانه، هیچ حهولێكی پێویستی نهداوه.
له پارێزگای قهزوین، سالاَنه 10ههزار سهرپهرستی بنهماڵهكان، زیندانی دهكرێن
به گوێرهی سهرچاوهكانی ههواڵ له ناوخۆی ئێران، سهرۆكی زیندانی ناوهندی پارێزگای قهزوین، رۆژی 1شهممه، 29ی مانگی گولاَن، دانی بهوه دانه كه سالاَنه 10 ههزار سهرپهرهستی بنهماڵهكان لهم پارێزگایه زیندانی دهكرێن.
" حهسهن فهلاحیان" له كۆبوونهوهیهكی رۆژنامهوانیدا رایگهیاند: چاكسازی و بارهێنان به وتنی دروشم وهدی نایه، بهڵكوو پێویستی به سهرمایه گوزاری لهم بوارهدا ههیه و دهبێت ههنگاوی گهورهی بۆ ههڵبگری. ناوبروا له درێژهی لێدوانهكهیدا ئاماژهی بهوه كرد: گرینگترین كێشهی ئهم كهسانهی زیندانی دهكرین ئهوهیه كه، بۆچی دوای دزیندانی كردنیان بنهماڵهكانیان رووبهرووی كێشه و گرفتی جیدی دهبنهوه؟ سهرۆكی زیندانی ناوهندی پارێژگای قهزوزین وتیشی: سالاَنه به هۆكارگهلێكی جۆراوجۆر، سهرپهرهستی 10ههزار بنهماڵه لهم پارێزگایه، رهوانهی زیندان دهكرێن و سهبارهت بهوهی كه بنهماڵهكانیان سهرپهرهستهكهیان له دهست دهدهن، رووبهرووی كێشهی جیدی دهبنهوه و ژماریهكی كهم لهم بنهمالاَنه دهتوانن له كومیتهی" ئیمداد" كهڵك وهرگرن. فهلاحیان ئاماژهی بهوهش كرد: له وانهیه ژمارهیهكی زۆر لهم بنهمالاَنهی كه سهرپهرهستهكهیان زیندانی دهكرێن، دهستیان به هیچ یارمهتییهكی ماڵی رانهگات، كه ئهوه دهبێته هۆكارێك ئهم بنهمالاَنه رووبهرووی كێشهی ئهخلاقی ببنهوه.
كرێكارانی شیركهتی " كێشت و سهنعهتی" حهوت تهپه، جادهی سهرهكی شاری شویان بهست
ماڵپهری دهسترهنج، رۆژی 1شهممه، 29ی مانگی گولاَن رایگهیاند: زیاتر له 1000 كرێكاری شیركهتی " كێشت و سهنعهتی" حهوت تهپه، وێرای بنهماڵهكانیان سهبارهت به دوا كهوتنی حهقدهستی مانگانهیان، رێگای سهرهكی چوونهوه ناو شاری شوشیان بهست.
كرێكارانی شیركهتی " كێشت و سهنعهتی" حهوت تهپه، سهبارهت به دوا كهوتنی 3مانگ حهقدهستی مانگانهیان، تا ئێستا چهندین جار نارهزایهتی خۆیان دهربریوه، بهلاَم تا ئێستا له لایهن بهرپرسانی رژیمهوه هیچ وهلاَمێكیان پێ نهدراوه، سهبارهت بهم هۆیه، كرێكارانی نارازی رۆژی 1شهممه، لهسهر رێگای سهرهكی چوونهوه ناو شاری شوشیان گرتووه و رایانگهیاندووه،تا ئهو كاتهی وهلاَمی خواسته سێنفیهكانیان نهدهنهوه، دهرێژه به نارهزایهتی دهربرێنی خۆیان دهدهن. شایانی باسه، بهدوای ئهوه كه ئهم كرێكارانه رێگای سهرهكی چوونهوه ناو شاری شوشیان گرتووه، هاتووچۆی ئۆتۆمبێلهكانی بۆ دهركهوتن و چوونهوه دهر له شار تووشی كێشه بۆتهوه.
ئیسلامیه توندرهوهكان له ههڵبژاردنی پهرلهمانی كوهیت زۆرینهی كورسیهكانیان به دهست هێنا
به پێی سهرچاوهكانی ههواڵ، ئیسلامیه توندرهوهكانی شێعه و سونی له كوهیت، زیاتر له نیوهی له 50 كورسی پهرلهمانی ئهو ولاَتهیان بۆ خۆیان دهستهبهر كردوه.
ئیسلامیه توندرهوه سونیهكانی كوهیت به تهنیایی له سهدا 40ی كورسیهكانی پهرلهمانیان ئهو ولاَتهیان به دهست هێناوه كه چوار ئهوهندهی ژمارهی ئهو كورسیانهیه كه له ههڵبژاردنی پێشوو واته دوو ساڵ لهمهوپێش توانیان به دهستی بێنن. ئهمه له كاتێكدایه كه هیچ كام لهو 27 ژنه كه خۆیان بۆ ئهندامهتی پهرلهمانی كوهیت پالاَوتهبوو، نهیانتوانیوه دهنگی پێویست بۆ نوێنهرایهتی له پهرلهمانی كوهیت بهدهست بێنن. له ههڵبژاردنی پهرلهمانی كوهیت 275 پاڵیوراوی نوێنهرایهتی له سهر 50 كورسی كهوتنه پێشبركێ لهگهڵ یهكتر.
وهزیرانی دهرهوهی وڵاتانی ئاسیای باشووری رۆژههڵات، بۆ تاوتوێ كردنی رێگاكانی یارمهتیدان به قوربانیانی گهردهلوولهكهی "میانمار" كۆدهبنهوه
یهكیهتی وڵاتانی باشووری رۆژههڵاتی ئاسیا ناسراو به "ئاسێ ئان" ئهمڕۆ دوو شهممه 30ی گوڵان بۆ تاوتوێ كردن و لێكدانهوهی رێگهكانی یارمهتیدان به قوربانیانی گهردهلوولهكهی میانمار كۆدهبنهوه.
وهزیرانی كاروباری دهرهوهی 10 وڵاتی ئهندامی "ئاسێ ئان" كه له سهنگاپوور كۆدهبنهوه هیوادارن دهوڵهتی سهربازی "میانمار" كه پێشتر بهشێكی زۆری یارمهتییه نێودهوڵهتییهكانی رهد كردبووهوه، ئهمجاره یارمهتییهكانی ئاسێ ئان قهبوڵ بكات.
دهوڵهتی "میانمار" رایگهیاندووه كه بههۆی گهردهلوولهكهی 13ی گوڵانهوه تا ئێستا 78 ههزار كهس گیانی خۆیان له دهستداوه.
شایانی باسه "بان گی مۆن" سهرۆكی گشتی رێكخراوی نهتهوه یهكگرتووهكان ئهم حهوتووه دهچێ بۆ میانمار تا رێبهرانی سهربازی ئهو وڵاته رازی بكات كه یارمهتییه نێونهتهوهییهكان رهفز نهكاتهوه.
سهرۆك كۆماری توركهمهنستان ئهمڕۆ بۆ یهكهمین جار سهردانی ئازهربایجان دهكات
"قۆربانقۆلی بێردی محمهدۆف" سهرۆك كۆماری توركهمهنستان ئهمڕۆ دووشهممه 30ی گوڵان له یهكهمین سهردانی رهسمیدا بۆ كۆماری ئازهربایجان، سهبارهت به گهڵاڵهی هێلێ لوولهی نهوت و گازی دهریاری خهزهر، له گهڵ هاوتا ئازهرییهكهی قهس و باس دهكات.
پهیوهندی نێوان ئهو دوو وڵاته له رابردوودا لهسهر خاوهندارێتی حهوزه نهوتییهكانی دهریای خهزر لهگهڵ كێشه بهرهوڕوو بووهتهوه تا ئهو جێیهی كه حهوت ساڵ لهمهو پێش توركهمهنستان، سهفیری خۆی له كۆماری ئازهربایجان بانگكردهوه.
بهڵام ئێستا پهیوهندییهكان له ئاستێكی گونجاودایه و ئهو دوو وڵاته له ههوڵًی گهیشتن به رێكهوتنێكن لهسهر هێڵی لوولهی هاوبهشی نهوتی دهریای خهزهر.
شایانی باسه ئهو رێكهوتنه كه زۆر جێی رهزامهندی رووسیه نییه له لایهن یهكیهتی ئهووروپا و ئهمریكاوه پشتیوانی لێدهكرێ.
سێ رۆژ ماتهمی گشتی له چین بۆ قوربانیانی بوومهلهرزهكهی رابردوو راگهیهندرا
دهوڵهتی چین رایگهیاند ئهمڕۆ دووشهممه 30ی گوڵان سێ رۆژ ماتهمی گشتی بۆ قوربانیانی بوومهلهرزهكهی حهوتووی رابردوو راگهیاندووه.
له ئێوارهی دهستپێكردنی مامهتی گشتیدا، جارێكی روودانی ههندێ بوومهلهرزه له باشووری رۆژئاوای چین بووه هۆی مهرگی سێ كهس و برینداربوونی ههزار كهس.
به پێی ئاماره رهسمییهكان، ژمارهی قوربانیانی بوومهلهرزهی حهوت و نۆ دیهمی ریشتهر كه پارێزگای "سی چوان"ی لهرزاندهوه تا ئێستا گهیشتووهته 32 ههزار و 500 كهس.
شایانی باسه سهرانی چین لهسهر ئهو باوهڕهن كه ژمارهی قوربانیانی به 50 ههزار كهس دهگات.
پاپ خوازیاری قهدهغهبوونی بهكارهێنانی بۆمبه خوشهییهكان بوو
پاپ بندیكتی شازدهههم، رێبهری كاتۆلیكهكانی جیهان، رۆژی یهكشهممه 29ی گوڵان داوای له دهوڵهتانی جیهان كرد تا به پهسهندكردنی كۆنوانسیۆنێك، كهڵك وهرگرتن و بهكارهێنانی بومبه خوشهییهكان قهدهغه بكهن. شایانی باسه پاپ ئهم وتانهی له رێ و رهسمی كردنهوهی كۆنفرانسێك له دۆبلین، پێتهختی ئیرلهند دهربرێ كه سهبارهت به بۆمبه خوشهییهكان دهگیرێ.
سهفهری چاوهڕوان نهكراوی سهرۆك كۆماری عێڕاق بۆ ئهمریكا
سهر چاوهكانی ههواڵ ڕایانگهیاند، بریاروایه جهلال تاڵهبانی سهرۆك كۆماری عێراق، بهم زووانه و به مهبهستی وتو وێژ و دانیشتن له گهڵ بهرپرسانی ئهمریكا، به سهردانێك بگاته ئهمریكا.
له لاێكی دیكهوه، له كۆنفرانسی كۆمهڵهی جیهانی ئابوریدا كه له شهرمۆشَخی میسر به ڕێوه چو، لێژنهێكی دهوڵهتی عێراق، له گهڵ سهرۆك كۆماری ئهمریكا كۆبوهوه و چهندین پرسی گرنگی عێراقیان تاوتوێ كرد. بهرههم ساڵح، جێگری سهرۆك وهزیرانی عێراق لهم بارهیهوه كۆتی: سهرۆك كۆماری ئهمریكا له نێوانی ئهم دانیشنه دا پشتیوانی وڵاتهكهی له دهوڵهتی عێراق، بۆرووبهروو بوونهوه لهگهڵ تیرۆریزم و دهستێوهردانه دهرهكیهكان راگهیاندووه.
ههواڵهكان
هێرشی دووبارهی تۆپخانهی سپا كۆماری ئیسلامی بۆ سهر خاكی كوردستان
بهره بهیانی رۆژی شهممه ٢٨ی گولان، سپای پاسدارانی رژیمی كۆماری ئیسلامی جارێكی تری و بهشێوهی بهردهوام له رۆژانی رابردوودا هێرشهكانییان بۆ سهر ناوچه سنووریهكانی ههرێمی كوردستانی درێژه پێدا.
ئاواییهكانی "مارهدو" ، "دۆله كۆكه" ، "رهزگه" ، "سهنگی سلێمان"، "ئهبوبهكره"، و "شناوه" له ناوچهی "ژاراوه" و "سهنگهسهر"ی سهر به ناوچهی "پشدهر"، له لایهن تۆپخانهی سپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیهوه، تۆپباران كران، بهڵام ئهو هێرشانه زیانی گیانی لێنهكهوتۆتهوه.
شهوی رابردوش ئاوایی "لۆلان" له ناوچهی "برادۆست"ی سهر به بهشی "سۆران" نیزیكهی سهعاتێك له لایهن تۆپخانهی سپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیهوه تۆپباران كرا و زهرهر و زیانێكی بهرفراوانی ماڵی به دانیشتوانی ئهو ناوچانه گهیاندوه.
دادگایی 6 كرێكاری كارخانهی نهیشهكهری حهوتهپه، به تۆمهتی هاندانی كرێكارانی ئهم كارخانهیه
ماڵپهری دهسترهنج، ئهمرۆ 1شهممه، 29ی مانگی گولاَن رایگهیاند: له حاڵیكدا كرێكارانی كارخانهی " نهی شهكهری حهت تهپه" وێرای بنهماڵهكهیان، له بهر دهرگای فهرمانداری شاری شووش كۆبوونهتهوه، سهرچاوهیهكی باوهرپێكراو ئاشكرای كردووه، 6كهس له كرێكارانی ئهم كارخانهیه، به تۆمهتی هاندانی كرێكارانی نارازی، دادگایی دهكرێن.
ئهم سهرچاوهیه، ئاشكرای كرد ئهم كرێكارانه، ماوهیهك له مهوپێش له پێوهندی مانگرتنی كرێكارانی ئهم كارخانهیه، به تۆمهتی هاندانی كرێكاران دهستگیر و رهوانهی زیندان كران و قهراره كه له یهكهمین رۆژی مانگی جۆزهردان، دادگایی بكرێن. شایانی باسه، دادگایی گردنی ئهم 6كهسه له حاڵیكدا رووی دهدات كه، كرێكارانی نارازی ئهم كارخانهیه، سهبارهت به دوا كهوتنی حهقدهستی مانگانهیان، دهرێژه به مانگرتنی خۆیان دهدهن.
له سێدارهدانی 3كهس له یهكێك میدانهكانی شاری كهرهج
.JPG&imgrefurl=http://www.yjcphotos.ir/fullstory.asp%3Fid%3D4477&h=500&w=750&sz=77&hl=en&start=8&tbnid=dx3XNTgNuy0iCM:&tbnh=94&tbnw=141&prev=/images%3Fq%3D%25D8%25AF%25D8%25A7%25D8%25AF%25DA%25AF%25D8%25A7%25D9%2587%26gbv%3D2%26hl%3Den%26sa%3DG)
به گوێرهی سهرچاوهكانی ههواڵ له ناو خۆی ئێران، ئهمرۆ 1شهممه، 29ی مانگی گولاَن، باندێكی 3كهسی به نێوی " ئهرابهی قێرمێز" له لایهن لقی 39ی دادگای شاری كهرهج بهئێعدام مهحكوم كران.
شایانی باسه، ماوهیهك لهمهوپێش، ئهم 3كهسه باندێكیان به نێوی " ئهڕابهی قێرمێز" پێكهێنابوو و له یهكێك له مهیدانهكانی شاری كهرهج، چهندین جار خهڵكی ئهم شارهیان رووبهرووی ئهزێت و ئازار كردبووه، كه سهرهنجام دوای دهستگیری كهیان، له لایهن لقی 39ی دادگای شاری كهرهج، به له سێدارهدان له یهكێك له مێدانه سهرهكیهكانی ئهم شاره مهحكوم كران.
دوو كهس له دهروێشهكانی گونابادی دهستگیر كران
به گوێرهی سهرچاوهكانی ههواڵ، رۆژی شهممه 28ی گولاَن دوو كهس له دهروێشهكانی گونابادی به ناوهكانی مهنسور مهرعهشی و موحهممهد عهلی جان نسار، له شاری قوم له لایهن هێزه ئهمنیهتییهكانی كۆماری ئیسلامیهوه دهستگیر و راپێچی زیندان كراون.
ههواڵهكان باس لهوه دهكهن ئهم دوو كهسه له مهحكوم كراوهكانی دۆسیهی رووخاندنی حوسهینیهی شهرێعهتی قوم له رێبهندانی ساڵی 84ن كه له لایهن دادگایی قهزایی كۆماری ئیسلامی له شاری قوم به تۆمهتی تێكدانی ئهمنیهت و ئاسایشی گشتی به دانی 12 میلیۆن تمهن، سزای نهقدی مهحكوم كرابوون.
كۆماری ئیسلامی ئێران ئهمریكای به پشتیوانی له تێرۆریزم تاوانبار كرد
وهزارهتی ئیتلاَعاتی كۆماری ئیسلامی ئێران رۆژی شهممه 28ی گولاَن به شێوهی بلاَوكردنهوهی بهیانییهیهك، ئهمریكای به پشتیوانی له گروپێكی تیرۆریستی تاوانبار كرد.
لهم بهیانییهیهی وهزارهتی ئیتلاَعاتی كۆماری ئیسلامیدا هاتووه: دوابهدوای شكستی یهك له دوای یهكی ویلایهتهیهكگرتوهكانی ئهمریكا له ناوچهی رۆژههلاَتی ناوهڕاست، دهزگا زانیارهیهكانی ئهمریكا به رێنوێنی و پشتیوانی ههمه لایهنهی راهێنان و مهشق پێكردن، پشتوانی ماڵی و دانی چهك و چۆڵ به گروپێكی تێرۆریستی، له ههوڵی كاری تێرۆریستی و تێكدهرانه دایه له ناوخۆی ئێران. وهزارهتی ئیتلاَعاتی رژیم ئهم گروپه تێرۆریستیهی به ئهنجادهری كارهتێرۆریستیهكهی حوسهینیهی شیراز ناساندووه. پێش لهمهش، غولاَم حوسین موحسنی ئێژهیی، وهزیری ئیتلاَعاتی رژیم، رۆژی چوارشهممه 25ی گولاَن،ئهمریكای به پشتیوانی له گروپێكی تێرۆریستی له ئێران تاوانبار كرد. بهلاَم مستهفا پور محهممهدی وهزیری ناوخۆی كۆماری ئیسلامی كه رۆژی شهممه 28ی گولاَن له سهر كار دهركرا، رایگهیاندهبوو: گروپێكی تێرۆریستی به پشتیوانی سڵتهنهت تهڵهبهكان، ئهنجامدهری كارتێرۆیستیهكهی شیراز بووه.
بوش و مهحموود عهباس كۆبوونهوه
جورج بوش سهرۆك كۆماری ئهمریكا رۆژی شهممه 28ی گولاَن له چاوپێكهوتنێكیدا لهگهڵ مهحمود عهباس سهرۆكی دهسهلاَتی خودموختاری فهلهستین جارێكی دیكه بهڵێنی خۆی بۆ جێگیر كردنی ئاشتی ههمیشهیی له رۆژههلاَتی ناوهڕاست دووپات كردهوه.
سهرۆك كۆماری ئهمریكا له ههمان كاتدا لهگهڵ حوسنی موبارهك سهرۆك كۆماری میسر و حامد كارزای سهرۆك كۆماری ئهفغانستان چاوپێكهوتنی ساز كرد.ههواڵنێری بی بی سی له رۆژههلاَتی ناوهراست دهڵێت، هیوایهكی ئهوتۆ بۆ رێككهوتن سهبارهت به گهیشتن به ئهمنیهت و ئاسایش له رۆژههلاَتی ناوهراست له دهورانی سهرۆك كۆماری جۆرج بوش له ئارادا نییه.
"فرانكۆ فراتینی" وهزیری دهرهوهی ئیتالیا، له وتووێژێك دا لهگهڵ رۆژنامهی بریتانیایی "فاینێن شال تایمز"، رایگهیاند: ئیتالیا دهیههوێ بۆ بهربڵاوتر كردنی گهڵاڵه نێودهوڵهتییهكان له دژی كۆماری ئیسلامی ئێران، به ئهمریكا و وڵاتانی ئوروپاییهوه پهیوهست بێت.
جێگای باسه وهزیری دهرهوهی ئیتالیا جهختی كردهوه كه دهوڵهتی ئهو وڵاته ههوڵ دهدات بچێته ناو ریزی كۆمهڵی وڵاتانی نهیاری سیاسهتهكانی دهوڵهتی كۆماری ئیسلامی ئێرانهوه، بهڵام هاوكات ههوڵ دهدات تا رێگای وتووێژی نێوان كۆماری ئیسلامی و ئهمریكاش خۆش بكات.
بوش: لوبنان لهئان و ساتێكی یهكلایی كهرهوه دایه
جۆرج بوش سهرۆكی ویلایهته یهكگرتووهكانی ئهمهریكا رۆژی یهكشهممه 29ی گولاَن رایگهیاند لوبنان رووبهڕووی ئان و ساتێكی یهكلایی كهرهوه بۆتهوه.
بوش لهكاتی سهردانهكهی بۆ كۆمهڵگهی گهشتیاری شهرموئهلشێخی وڵاتی میسر، له لێدوانێكی رۆژنامهوانیدا وتی: ههندێك لایهنی تووندڕهو ههن، كه ههوڵدهدهن دهست بهسهر حكومهتی لوبناندا بگرن.
ههروهها بوش ئاماژهی بهوهشدا ئێستا لوبنان رووبهڕووی ئان و ساتێكی یهكلایی كهرهوه بۆتهوه.
لهبهشێكی دیكهی قسهكانیدا بوش بهڵێنیدا له روبهڕبوونهوهكانی لهگهڵ حزبوڵڵادا پشتگیری له حكومهتهكهی سهرۆك وهزیرانی لوبنانی (فوئاد سینیۆره) بكات.
سهردانی "خاویێر سۆلانا" و نوێنهرانی گروپی 1+5 بۆ ئێران به مهبهستی پێشكهش كردنی هاندهری نوێ به كۆماری ئیسلامی
به پێی بهیانیهی وهزارهتی دهرهوهی روسیه، له ماوهی رۆژانی داهاتو دا "خاویێر سۆلانا"، بهرپرسی سیاسهتی دهرهوهی یهكیهتی ئوروپا و نوێنهرانی گروپی 1+5 بۆ پێشكهش كردنی هاندهری نوێ به كۆماری ئیسلامی، سهردانی ئێران دهكهن.
هاوكاتیش "شان مهك كۆرمهك"، وتهبێژی وهزارهتی دهرهوهی ئامریكا، به ههوالنێرانی وت: نوێنهرانی گروپی 1+5 ناوهرۆكی ئهو كۆمهله پێشنیاره نوێیه تهكمیل دهكهن و رادهستی دهوڵهتی ئێرانی دهكهن، بهڵام له كاتی پێشكهش كردنی هاندهرهكان دا، نوێنهری ئامریكا بهشدار نابێت.
ولاتانی 1+5 له دوایین دانیشتنی خۆیان له سهرهتای مانگی مهی¬دا له سهر پێشكهش كردنی كۆمهله پێشنیاری نوێ بۆ هاندانی كۆماری ئیسلامی به مهبهستی راگرتنی پیتاندنی ئورانیۆم رێككهوتن.
وتووێژ به مهبهستی چارهسهر كردنی قهیرانی لوبنان دهست پێدهكات
هاوپهیمانانی لایهنگری دهوڵهتی لوبنان كه له لایهن ئهمریكا و ولاَتانی رۆژئاواییهوه پشتیوانی لێدهكرێت و هاوپهیمانانی نهیاری دهوڵهت به سهرۆكایهتی حزبوڵڵا یهكهمین خولی وتووێژهكانی خۆیان رۆژی شهممه 28ی گولاَن له دوحه پێتهختی قهتهر به مهبهستی كۆتایی پێهێنان به بنبهستی سیاسی ئهو ولاَته دهست پێكرد.
یهكێك له وتووێژكارانی بهشدار له دوحه دهڵێت: باڵی لایهنگری دهوڵهتی لوبنان داوای له شێخ محهممهد بن جاسم، وهزیری دهرهوهی قهتهر كردووه تا دهربارهی گهلاَڵه كردنی پرسی چهكهكانی حزبوڵڵاوه له كۆبوونهوهی دوحه ناوبژیوانی بكات. به گوێرهی راپۆرتی ههواڵنێری فهرانسه، ئهم نوێنهره له درێژهی قسهكانیدا زیادی كردوه، وهزیری دهرهوهی قهتهر رایگهیاندووه: گهلاَڵهیهكی به مهبهستی تاوتوێ كردنی پرسی چهكدارهكانی حزبوڵڵا ئاماده و پێشكهش به ههر دوو لایهنهكهی دهكات. به وتهی ئهم نوێنهره كه نهیویستووه ناوی ئاشكرا بكرێت، ههر دوو لایهن رهزامهندی خۆیان لهگهڵ ئهم پێشنیاره راگهیاندووه.
سهردانهی وهزیری خهزانهداری ئامریكا بۆ 4ولاَتی عهرهبی، به نیازی ئابڵۆقهی نوێ له دژی كۆماری ئیسلامی ئێران
ماڵپهری "ئێران پرێس نیوز" رۆژی شهممه، 28ی مانگی گولاَن رایگهیاند: وهزیری خهزانهداری ئامریكا، لهم مانگهدا به نیازی سهرمایهگوزاری دهرهكی و كۆماری ئیسلامی ئێران و بهربهرهكانی لهگهڵ یارمهتیدان به تیرۆریستهكان، سهردانی 4ولاَتی عهرهبی دهكات. وهزارهتی خهزانهداری ئامریكا به بهیاننامهیهكدا بلاَوی كردۆتهوه،
" هێنری پێلسۆن" له رێكهوتی 10تا 13ی مانگی گولاَن، به مهبهستی سهرمایهگوزاری دهرهكی و بهربهرهكانی لهگهڵ ئهم یارمهتییه ئابووریانهی كه به تایبهت لهلایهن كۆماری ئیسلامی ئێران به دهستی گروپهتیرۆریستیهكان دهگات، سهردانی ئهم 4ولاَته عهرهبیه دهكات.
شایانی باسه، له مانگی ئۆكتۆبری ساڵی رابردوو، دهوڵهتی ئامریكا، چهندین ئابڵۆقهی ئابووری له دژی سیاسهتهكانی كۆماری ئیسلامی ئێران له مهڕ پێتاندنی یۆرانیوم پهسهند كرد.
سالاَنه، 10 میلیۆن منداڵ له جیهان گیانیان له دهست دهدهن
ماڵپهری " ئهسۆ شێتێد پرێس" رۆژی شهممه، 28ی مانگی گولاَن رایگهیاند: سهبارهت بهوهی كه زیاتر له 200میلیۆن منداڵی ژێر 5ساڵ له جیهاندا، هیچ جۆره خزمهت گوزاریهكی تهندروستیان نییه، سالاَنه 10میلیۆن لهم مندالاَنه به هۆی نهخۆشی گهلێك كه دهرمانكردنیان زۆر ئاساییه، گیانیان له دهست دهدهن.
به پێی لێكۆلینهوهی ژمارهیهك له رێكخراوه و ههڵسووڕاوی بورای مندالاَن، دهركهوتووه زۆربهی ئهم منالاَنهی كه به هۆی به نهخۆشی گیانیان له دهست دهدهن، له ولاَتانی جیهانی سێههمدا دهژین. شایانی باسه،( سوئێد، نۆروێژ، ئیسلهند) یهكێك لهم ولاَتانهن كه باشترین خزمهت گوزاریان بۆ منالاَن ههیه و منالاَنی " نیجێریه" خراپ ترین و كهمترین خزمهتگوزاری تهندروستیان له جیهاندا ههیه.
ههواڵهكان
تۆپبارانی ناوچه سنوریهكانی ههرێمی كوردستان له لایهن سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامییهوه
تۆپخانهی سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامی رۆژی ههینی 27ی گوڵان بۆ چهند رۆژی بهردهوام، چهند بهشێك له ناوچه سنوریهكانی كوردستانی باشوریان تۆپباران كرد.
ئاواییهكانی "مارهدو" ، "دۆله كۆكه" ، "رهزگه" ، " ئالێ رهش" ، "بهسته" و "شناوه" له ناوچهی "ژاراوه"ی سهر به ناوچهی "پشدهر"، له لایهن تۆپخانهی سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیهوه، تۆپباران كران.
راپۆرتهكان له ناوچه سنوریهكانی كوردستانی عێراقهوه باس لهوه دهكهن كه ئهو هێرشانه زیانی گیانی لێنهكهوتۆتهوه، بهڵام زهرهر و زیانێكی بهرفراوانی مالی به دانیشتوانی ئهو ناوچانه گهیاندوه.
نیروی ئینتزامی ئێران، گوشارهكان بۆ سهر خهڵك زیاتر دهكات
به گوێرهی سهرچاوهكانی ههواڵ له ناو خۆی ئێران، دوێنێ ههینی 27ی گۆڵان ،ئهحمهدی مۆقهدهم فهرماندهی گشتی هێزی ئینتزامی كۆماری ئیسلامی له نێوانی قسهكانی دا له سێههمین كۆنفرَانسی رێز گرتن له مامۆستایانی هێزی ئینتزامیدا وتی: له درێژهی چالاكیهكانماندا بۆ پلانی بردنه سهرێی ئاستی ئهمنیهتی ئهخلاقی و كۆنترۆلی حێجاب، ههوڵمان داوه چاوهدێری بێ ئاگا له شوێنه گشتی و خۆسوسیهكان بهر فراوانتر كهین و ههتا بهرنامهی پینجهمی گهشه كردن ئاستی ئهو چالاكیانهی كه شاراوهن، له 20 له 100 هوه دهیگهێنینه 80 له 100.و ههروهها وتیشی له كاتی دهست پێكی ئهم پلانهوه ژنان زێدهتر له جاران ههست به ئاسایش دهكهن.
ئهم بهر پرسه پایه بهرزهی هێزی ئینتزامی، له وهڵام به پرسیارێكدا، كه ئایا چونه ژورهوه بۆ شێركهته خۆسوسیه كان به بێ ئیزنی دهزگای قهزایی و ئاگادار كردنهوه، له پلانی ئهوان دا قهدهغهیه یان نا، وتی:له یاسای چاوهدێری ئهخلاقیدا له ههر شوێنێك چونه ژورهوه بۆ خهڵكان ههبێت ئهوابۆ هێزی ئهماكن و ئینتزامیش ههیه.
مهك كین، هیچ وتووێژێك لهگهڵ رژیمی كۆماری ئیسلامی ئێران ناكات
سیناتۆر " مهك كین" ناوزهدی ههلبژاردنهكانی سهرۆك كۆماری له حیزبی ( كۆماری خوازهكان)ی ئامریكا، رۆژی ههینی 27ی مانگی گولاَن له لێدوانێكدا رایگهیاند: هیچ جۆره وتووێژێك لهگهڵ رژیمی كۆماری ئیسلامی ئێران ناكات.
سیناتۆر مهك كین، له وتهكانیدا، ههرجۆره وتووێژكردن لهگهڵ كۆماری ئیسلامی ئێرانی به نیشانهی بێ هێزی و ناكارامه بوونی سیاسی لهقهڵهمدا و وتیشی: بۆ دهبێت سهرۆك كۆماری ئامریكا، لهگهڵ كهسێك وهك " ئهحمهدی نهژاد" وتووێژ بكات. ناوزهدی كۆماری خوازی ههڵبژادنهكانی ئامریكا، له درێژهی قسهكانی خۆیدا ئاماژهی بهوه كرد كه، پێشنیاری وتووێژكردن لهلایهن " باراك ئۆباما" لهگهڵ رژیمی كۆماری ئیسلامی ئێران، نیشانهی بێ ئهزموونی و ناكارامه بوونی سیاسی ناوبراوه. شایانی باسه، سهرۆك كۆماری ئامریكا، جۆرج بووش، رۆژی 5شهممهی رابردوو، له ئیسراییل، وتووێژكردن لهگهڵ ئهحمهدی نهژادی به وتووێژكردن لهگهڵ فاشیستهكان و هیتلێر لهقهڵهمدا.
خوێندكارێك 1تێرم له خوێندن بێ بهش كرا
.jpg&imgrefurl=http://www.sedayemardom.net/articles_detail.php%3Faid%3D2446&h=343&w=457&sz=66&hl=en&start=27&tbnid=qfk5oP9EJ1RJSM:&tbnh=96&tbnw=128&prev=/images%3Fq%3D%25D8%25B2%25D9%2586%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2586%25DB%258C%2B%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2586%25D8%25B4%25D8%25AC%25D9%2588%25DB%258C%25D8%25A7%25D9%2586%26start%3D20%26gbv%3D2%26ndsp%3D20%26hl%3Den%26sa%3DN)
ماڵپهری " ئهمیر كهبیر" رۆژی ههینی 27ی مانگی گولاَن رایگهیاند: " حهمید تهوهكولی" خوێندكاری زانكۆی پیشهیی ( خاجه نهسیرئهدینی تووسی) كه ماوهیهك لهمهوپێش، بۆ كومیتهی ئینزباتی ئهم زانكۆیه بانگ كرابوو، بۆ ماوهی 6مانگ له خوێندن بێ بهش بوو.
" حهمید تهوهكولی" دوای بانگ كردنی بۆ كومیتهی ئینزباتی زانكۆ، به تۆمهتی نووسینی بابهتگهلێك له دژی بهرژهوهنیهكانی كۆماری ئیسلامی له وێبلاگێك به نێوی " ههم كێلاسی" و بێ حورمهتی كردن به ئاینی ئیسلام و بانگ كردن و كۆكردنهوهی خوێندكاران به بێ ئاگادار كردنهوهی بهپرسانی زانكۆ، بۆ ماوهی 6مانگ له خوێندن بێ بهش كرا. شایانی باسه، بهدوای ئهوهی كه دكتۆر " بهتحایی" له لایهن بهرپرسانی رژیم، بووه به سهرۆكی زانكۆی ( خاجه نهسیری تووسی)، له ماوهی 1حهوتووی رابردوودا، 2خوێندكار له خوێندن بێ بهش بوونه و تا ئێستاش،ژمارهیهك له خوێندكارانی ئهم زانكۆیه، به بیانووی جۆراوجۆر بۆ كومیتهی ئینزباتی بانگ كراون.
بانگ كردنی " جێلوه جهواهێری" چالاكی مافی ژنان بۆ دادگای ئینقلاب
ماڵپهری تهغییر و بهرابهری" رۆژی ههینی، 27ی مانگی گولاَن رایگهیاند: ( جێلوه جهواهێری) چالاكی بواری ژنان و یهكێك له چالاكانی كهمپێنی 1میلیۆن ئیمزا، بۆ دادگای ئینقلاب بانگ كرا.
شایانی باسه "جێلوه جهواهێری"، به تۆمهتی پروپاگهندهكردن له دژی كۆماری ئیسلامی و هاوكاری كردن لهگهڵ ماڵپهری ( تهغییر و بهرابهری) له مانگی سهرماوهزی ساڵی رابردوو، وێرای ( مرێم حوسێن خا) دهستگیر و له زیندانی ئیڤێن دهست بهسهر كرابوون، بهلاَم دوای تێپهربوونی 1مانگ به دانانی 5میلیۆن تهمهن وهسیقه له زیندان ئازاد كران.
ئیسرائیل ئهو توانایهی نییه هێرش بكاته سهر ئێران
وهزیری بهرگری ئێرانی عهمید "مستهفا موحهمهد نهجار" رایگهیاند، ئیسرائیل ئهو توانایهی نیه رووبهڕوی ئێران ببێتهوه و هێرشی سهربازی بكاته سهر.
وهزیری بهرگری ئێران ئاشكرایكرد، ئیسرائیل خاوهن ئهو توانایه نییه هێرشی سهربازی بكاته سهر ئێران، ئهو ههڕهشانهیش جارجار دهیكات كه گوایه هێرشی سهربازی دهكاته سهر ئێران، ئهوه بۆ شاردنهوهی كهم و كوڕی و كێشه ناوخۆییهكانیهتی.
وهفدێك له نوێنهرانی پهرلهمانی ئاڵمان سهفهر دهكهن بۆ تاران
.jpg&imgrefurl=http://www.gharbshenasi.blogfa.com/8612.aspx&h=243&w=350&sz=21&hl=en&start=16&tbnid=7MFUXoIRceBKbM:&tbnh=83&tbnw=120&prev=/images%3Fq%3D%25D9%2586%25D9%2585%25D8%25A7%25DB%258C%25D9%2586%25D8%25AF%25DA%25AF%25D8%25A7%25D9%2586%2B%25D8%25A7%25D9%2584%25D9%2585%25D8%25A7%25D9%2586%2B%25D8%25AF%25D8%25B1%2B%25D8%25A7%25DB%258C%25D8%25B1%25D8%25A7%25D9%2586%26gbv%3D2%26hl%3Den)
وهفدێك له نوێنهرانی ئاڵمان بۆ وتووێژ لهگهڵ دهسهڵاتدارای كۆماری ئیسلامی ئێران، سهفهر دهكهن بۆ تاران. بهپێی ئهو ههواڵانهی كه بڵاوكراونهتهوه، سهفهری سێ رۆژهی ئهم وهفده پهرلهمانییهی ئاڵمان رۆژی یهكشهممه 29ی گوڵان دهست پێدهكات.
بڕیاره ئهندامانی ئهم وهفده له گهڵ مهنوچهر موتهكی، وهزیری كاروباری دهرهوهی ئێران، و عهلاالدین بروجێردی، سهرۆكی كۆمیسیۆنی سیاسهتی دهرهوهی مهجلیسی ئهنجوومهنی ئیسلامی، چاوپێكهوتن بكهن.
به پێی ئهو ههواڵانه، ئهندامانی ئهم وهفدهی پهرلهمانی ئاڵمان له پاڵ ئهم چاوپێكهوتنه رهسمیانهدا، ههندێ وتووێژی دیكهش لهگهڵ ههندێك له دامهزراوه سیاسی و فهرههنگییهكانی ئێران ئهنجام دهدهن.
شایانی باسه تهوهری وتووێژهكانی وهفدی پهرلهمانی ئاڵمان و دهسهڵاتدارانی كۆماری ئیسلامی، ههندێ پرسی گرینگی نێونهتهوهیی، بارودۆخی رۆژههڵاتی ناوهڕاست و رۆڵی ئێران دهبێت.
تێكههڵچوونی كرێكارانی ههفت تهپه و هێزهكانی رژیم
له درێژهی ههوڵهكانی كرێكارانی نهیشكهری ههفت تهپهی ئههواز بۆ گهیشتهن به مافه پێشێلكراوهكانیان و وهرگرتنی حهقدهسته وهدواخراوهكانیان، زیاتر له 2000 كرێكاری ئهم شیركهته له سهعاتی 9ی بهیانی رۆژی شهممه 28ی گوڵانهوه، وێڕای بنهماڵهكانیان له شهقامی چوار دهسگای ئههواز، خۆپێشاندانێكیان وهرێخست كه هێزه ئینتزامی و ئیتلاعاتیهكانی رژیم ههوڵی بهرگری كردنیان دا.
جێگای باسه هێزه ئینتزامییهكان به هاویشتنی گازی فرمێسك رێژ بهرهوه بنهماڵهكانی كرێكاران ههوڵی بڵاوه پێكردنی جهماوهرهكهیان دهدا و به باتۆم هێرشیان دهكرده سهر كرێكاران، كرێكاران سهرهتا به دانی دروشمی "برای نیزامی حیمایهت حیمایهت" خوازیاری وهستاندنی هێرشی هێزهكانی رژیم بوون كه چوون ئهنجامی بۆیان نهبوو بۆ پارێزگاری له خۆیان و بنهماڵهكانیان له گهڵ هێزهكانی رژیم دهرگیر بوون. شایانی باسه تا ئاماده كردنی ئهم ههواڵهش دهرگیریهكان درێژهی ههیه و تا ئێستا ههواڵێك دهربارهی زیانهكانی روداوهكه بڵاو نهكراوهتهوه.
جۆرج بووش، سهردانی عهرهبستانی كرد
به پێی ڕاپۆرتی ههواڵنێری ئهلعهڕهبیه، جۆرج بوش سهرۆك كۆماری ئهمریكا، دوێنێ ههینی 27 ی گۆڵان، بۆ وتووێژ دهربارهی زیاد كردنی بهرههم هێنانی نهوت و داوای هاوكاری كردن له عهرهبستان بۆ بهربهرهكانێ له دژی كۆماری ئیسلامی ئێران و گروپی تۆند ڕهوی حیزبوڵلاَ، گهیشته ریازی پێتهختی عهڕهبستانی سۆعودی و چاوی به مهلهك عهبدۆڵا پادشای عهڕهبستان كهوت.
جێی ئاماژه پێشتریش، جۆرج بوش، داوای له وڵاتی عهڕهبستان كردبو، به هۆی چونه سهرێی تهقازای نهوت و پیویستی به رهوتی بازار، ریژهی بهرههم هێنانی ئهم كانزایه بهرێته سهرێ و ههر وهها بڕیاره لهم چاو پێ كهوتنه دا چهند رێكهوت نامه له نێوان ههر دوو وڵات دا بگاته قۆناغی كۆتای.
نرخی نهوت گهیشته سهدو بیست و ههشت دۆلار
جارێكی دیكه نرخی نهوت له بازارهكانی جیهاندا نرخێكی پێوانهیی تۆمار كرد و نرخی بۆشكهیهك نهوت گهیشته (128) دۆلاری ئهمهریكی.
ئاژانسی ههواڵی (رۆیتهرز) بڵاویكردهوه ئهمڕۆ له بازارهكانی ئهمهریكا و ئهوروپا نرخی یهك بۆشكه نهوت گهیشته (128)دۆلار و پێشبینی ئهوهش دهكرێت كه تامانگی حوزهیرانی داهاتوو نرخی نهوت بگاته (141)دۆلار.
چاودێرانی ئابووری روونیان كردهوه، هۆكاری بهرز بوونهوهی بهردهوامی نرخی نهوت دهگهڕێتهوه بۆ زۆر بوونی داخوازی لهسهر سوتهمهنی له چین و وڵاتانی ئهوروپا و ههروهها ههبوونی مهترسی لهسهر سهرچاوهكانی دهرهێنان و ههناردنه دهرهوهی نهوت له جیهاندا و بهرز بوونهوهی نرخی نهوت دهگهڕێتهوه بۆ دابهزینی بهردهوامی بههای دۆلاری ئهمهریكی..
جێگهی ئاماژهیه له سهرهتای ئهمساڵهوه نرخی نهوت له بازارهكانی جیهان دۆخێكی جێگیری بهخۆوه نهبینیوه و لهگهڵ هاتنه كایهی ههر دۆخێكی نالهبار له نزیك سهرچاوه نهوتیهكان نرخی نهوت له جیهاندا بهرز دهبێتهوه.
گهشهی ئابووری جیهان روو له سستییه
راپۆرتێكی پسپۆران لهنهتهوه یهكگرتووهكان ئاشكرایكرد، كه گهشهكردنی ئابووری جیهانی ڕوو له سستییه و ئهو پسپۆرانه وهكوو له ڕاپۆتهكهیاندا هاتووه:
پێیان وایه ئاستی گهشهكردن لهم ساڵ تهنیا 1.8 % و له ساڵی داهاتوو ئهم ڕێژهیه دهبێته 2.1%پاش ئهوهی لهساڵی 2007 ڕێژهی 3.8%ی تۆماركرد.
ئهم ڕاپۆرته نیوه سالاَنهیه كه فهرمانگهی كاروباری كۆمهڵایهتی وئابووری له نهتهوهیهگرتووهكان دوێنێ (پینج شهممه) خستیه ڕوو، هۆكاری ئهم بهرهو پاشچوونهی بۆ تێكچوون و نارێكی لهبواری نیشتهجێبوون و كاری دهزگا داراییهكان گهڕاندهوه.
ههروهها ڕاپۆرتهكه ئهوهی ڕوونكردۆتهوه، كێشهكانی پانتایی ئهمهریكا كاریگهری نێگهتیڤی دهبێت. لهبهشێكی دیكهی ڕاپۆرتهكهدا هاتووه، ڕیژهی گهشهكردن له ولاَته تازه پیگهیشتووهكان بهرزتره و بهو ئاسته خراپه نییه و ئهو ڕێژهیه ئهم ساڵ دهگاته 5% به بهراورد لهگهڵ ساڵی پیشوو كه ڕێژهی 7.3%ی تۆماركرد.
میانمار ژمارهی قوربانیانی به رهسمی راگهیاند
تهلهفزیۆنی رهسمی سهر به حكومهتی میانمار دوێینێ ههینی 27ی گوڵان به به شێوهیهكی رهسمی ژمارهی قوربانیانی گهردهلوولی نهگرسی راگهیاند.
به پێی ئاماری رهسمی به هۆی ئهو گهردهلولهی كه "دۆڵی ئایراوادی" گرتهوه كه به نهرگس دناسرێت ژمارهی قوربانیان گهیشته 77 ههزار و 738 ههزار كهس.
ئهمه له كاتێكدا پێشتر ژمارهی رهسمی به 43 ههزار و 328 كوژراو راگهیهندرابوو.
شایانی باسه هاوكات پسپۆڕه سهربهخۆكان و بهرپرسانی بریتانیا دهڵێن ژمارهی كوژرا و بزربووهكان له 200 ههزار كهس تێپهڕی كردووه.
سهرۆك كۆماری ئهمریكا سهفری كرد بۆ میسر
جۆرج بووش، سهرۆك كۆماری ئهمریكا ئهمڕۆ شهممه 28 گوڵان له كۆتایی سهفهرهكهی خۆیدا بۆ رۆژههڵاتی ناوهڕاست رهوانهی میسر بوو.
بووش له بهندهری "شرم الشیخ"ی میسر له كۆبوونهوهی ئابووری جیهانی لهسهر رۆژههڵاتی ناوهڕاست بهشداری دهكات.
لهم دانیشتنهدا، نزیكهی 1500 كهس له سیاسهتمهداران و رێبهرانی ئابووی جیهان بهشداری دهكهن. بڕیاره لهپهراوێزی ئهم دانیشتنهدا، سهرۆك كۆماری ئهرمریكا له گهڵ حوسنی موبارهك و حامد كهرازی سهرۆكانی میسر و ئهفغانستان، و مهحمود عهباس، سهرۆكی تهشكیلاتی خودموختاری فهلهستین چاوپێكهوتن و وتووێژ بكات.
شایانی باسه دوترێ كه جۆرج بووش له مانهوهی دوو رۆژهی خۆیدا له میسر و له پهراوێزی كۆبوونهوهی ئابووری جیهانی، لهگهڵ فواد سینیۆره، سهرۆك وهزیری لوبنان چاوپێكهوتن بكات.
نزیكهی 5 میلیۆن كهس له بوومهلهرزهكهی چیندا ئاواره بوون
بهرپرسانی پارێزگای سیچوانی چین دهڵێن: بههۆی بوومهلهرزهكهی حهوتووی رابردووی ئهم پارێزگایه، زیاتر له چوار میلیۆن و ههشت سهد ههزار كهس ئاواره بوون. دوایین ژمارهی كوژراوهكان، بیست و دوو ههزار كهس راگهیهندراوه بهڵام دهوترێ كه لهوانهیه 30 ههزار كهسی دیكهش ئاواره بن.
شایانی باسه ههوڵدان بۆ یارمهتی و هاوكاری لێ قهوماوان و ئاواره بووان ههر وا بهردهوامه و هۆجینتائۆ، سهرۆك كۆماری چین رۆژی ههینی 27ی گوڵان بۆ ئاگادربوون لهو ههوڵانه چووه شاری "میان یانگ" كه یهكێك لهو شارانهیه زۆرترین زیانی بهركهوتووه.
سهفیری پاكستان رزگاری بوو
به گوێرهی ههواڵی ههواڵنێری فهرانسه، سهفیری پاكستان له ئهفغانستان كه ماوهیهك لهمهو پێش له ناوچهی سنوری نێوان پاكستان و ئهفغانستان رفێندرابوو، رۆژی شهممه 28ی گوڵان رزگار كرا.
تارق عیزهدین، سهفیری پاكستان له ئهفغانستان له مانگی فیوریهی رابردوو به دهستی میلیشیا چهكداره ئیسلامییهكان رفێندرا و مانگێك لهمهوبهر ویدیۆیهكی لێ بڵاو كراوه كه له لایهن تێرۆیستهكان به دیل گیرابوو. كاناڵێكی تهلهڤزیۆنی ناوخۆی پاكستان رۆژی شهممه 28ی گوڵان رایگهیاند: سهفیری پاكستان له ئهفغانستان ككه له لایهم چهكدارهكانی تاڵهبانهوه رفێندرابوو، دۆزراوهتهوه و له باری تهندروستیهوه له بار و دۆخێكی باش دایه.
به پێی ئهو ههواڵانهی بڵاوبوونهتهوه، رۆژی ههینی 16-5-2008، لاوێكی تێكۆشهری كورد به ناوی كاوه عزیزپوور تهمهن 25 ساڵ خهڵكی ئاوایی دریازێی ناوچهی مهاباد كه ماوهی چهند مانگێكه به تاوانی هاوكاری لهگهڵ یهكێك له حیزبه سیاسییهكانی كوردستان له لایهن ئیدارهی ئیتلاعاتهوه دهسبهسهرو له زیندانهكانی ورمێ و مهاباد له ژێر ئهشكهنجهو ئازارادا بوو، له بیمارستانی شاری مهاباد بهداخهوه گیانی له دهست داوه. كاوه ماوهیهك بوو به هۆی خراپی باری جهستهیی و گوشاری ئهشكهنجه له بیمارستانی مهاباد له ژێر چاوهدێری پزیشكیدا بووه.
سیاسهتی قێزهونی كوشتاری لاوانی تێكۆشهری كوردستان له زیندانهكانی ئیتلاعاتو سپای پاسداران، له چهند مانگی رابردوودا، له لایهن هێزه سهركوتگهرهكانی كۆماری ئیسلامییهوه، خێراییهكی زورتری به خۆوهبینیوه وگوشارێكی قورستریان خستۆته سهر چالاكانی بواره جۆربهجۆرهكانی نێو كوردستان.
كۆمهڵه جهنایهتی دژه ئینسانی كوشتنی كاوه عهزیزپور، لاوی تێكۆشهری مهابادی له لایهن هێزه سهركوتگهرهكانی رژیم به توندی مهحكووم دهكاتو هاوكات، سهرهخۆشی خۆی ئاراستهی بنهماڵهی كاك كاوهی عهزیزپوور و ههموو هاوڕێیانو سهرجهم چالاكانی سیاسی دهكات و خۆمان به شهریكی خهمیان دهزانین.
بێگومان نه ئهشكهنجهو زیندانو ئیعدامو كوشتاری چالاكانی سیاسی و بوارهكانی دیكهی ههڵسوڕانی كۆمهڵایهتی لهكوردستان له لایهن جهنایهتكارانی كۆماری ئیسلامییهوه، ناتوانێ بزووتنهوهی رزگاریخوازانهی كوردستان بشكێنێتو خهڵك چاوترسێن بكات.
سكرتاریهتی كۆمهڵهی شۆڕشگێڕی زهحمهتكێشانی كوردستانی ئێران
17-5-2008
دیسان كوژرانی لاوێكی مههابادی له ژێر ئهشكهنجهی هێزهكانی ئیدارهی ئیتلاعاتهوه
به گوێرهی ههواڵێك كه له شاری مههاباد، رۆژی ههینی 27ی مانگی گولاَن به ناوهندی ههواڵی كۆمهڵه گهیشتووه، شارومهندێكی ماهابادی به نێوی " كاوه عهزیز پوور" كوری ( عومهر) تهمهن 25ساڵه، دانیشتووی ئاوایی " دریاز" ی ناوچهی شاروێرانی مههاباد، سهرهنجام دوای ئهشكهنجه و ئهزێت و ئازاری زۆر له لایهن هێزهكانی ئیداری ئیتلاعاتی ئهم شاره گیانی له دهستدا.
شایانی باسه، " كاوه عهزیز پوور" ماوهی 2ساڵ بوو، به تۆمهتی هاوكاری كردن لهگهڵ یهكێك له حیزبه كوردییهكانی رۆژههلاَتی كوردستان، لهلایهن ئیدارهی ئیتلاعاتی شاری مههاباد، دهستگیر كرابوو. بهلاَم ناوبراو به هۆی ئهوهی كه هیچ زانیاریهكی به هێزه سهركوتكهرهكانی ئیدارهی ئیتلاعاتهوه نهدابوو، رووبهرووی ئهشكهنجه و ئهزێت و ئازارێكی زۆر ببووه. كاوه عهزیزپوور، له كاتی ئهشكهنجه كردنی، سهری به تووندی زهربه دهخوات و پاش ماوهیهك ئیدارهی ئیتلاعات له رووی ناچاریوه، ناوبراو رهوانهی نهخۆشخانهی شاری ورمێی دهكهن. بهلاَم وێرای ئهوهی كه 2جار عهمهلییاتی نهشتهگهری لهسهر دهكرێت، هیچ كاریگهریهكی لهسهر ناكات و بارودۆخی تهندروستی رۆژ لهگهڵ رۆژ، بهرهو خراپتر دهرۆیشت. بهداخهوه، پاش ماوهیهكی زۆر بهبهرهكانی لهگهڵ مردن، كاوه عهزیز پوور، رۆژی ههینی، له یهكێك له نهخۆشخانهكانی شاری ورمێ، گیانی له دهستدا و ماڵئاوایی له نیشتمان و گهلهكهی كرد.
ههواڵهكان
دیواندهره: بانگكردنی لاوان بۆ لێپرسینهوه له لایهن هێزهكانی رژیمهوه
به پێی ئهو ههواڵانهی له ماوهی رۆژانی رابردووهوه به ناوهندی ههواڵی كۆمهڵه گهیشتوون ماوهیهكه كه بهرپرسانی رژیمی كۆماری ئیسلامی بۆ لێپرسینهوه و ههڕهشه كردن له لاوان له ناوچهی دیواندهره بانگیان دهكهن و دهربارهی چالاكی و هاوكارییه سیاسییهكانیان لێكۆڵینهوهیان لهگهڵدا دهدكهن.
له دوایین ههواڵ رۆژی 2 شهممهی رابردوو كۆمهڵێك له لاوانی ئاوایی كهڵهكانی سهر به شاری دیواندهره له لایهن هێزهكانی رژیمی كۆماری ئیسلامییهوه به مهبهستی لێپرسینهوه، به تاوانی هاوكاری كردن لهگهڵ حیزبه كوردییه بهرههڵستكارهكانی كۆماری ئیسلامی بۆ پازگای زهڕینه بانگر كراون. شایانی باسه دوای لێپرسینهوه ئهو لاوانه ئازاد كراون.
دهستگیر كردنی ههڵسووڕاوێكی خوێندكاری كورد
هێزه لیباس شهخسیهكانی ئهیوانی غهرب رۆژی پێنج شهممه 26ی گوڵان، خوێندكارێكی كوردیان به ناوی "فهرشاد دوسی پور" له سهر یهكێك له شهقامهكانی ئهو شاره دهستگیر و بۆ شوێنێكی نادیار گوازنویانهتهوه. جێگای باسه فهرشاد دوسی پور لهو كهسانه بوو كه له كاتی ههڵبژاردنهكانی رابردوی ئهیوانی غهرب وهردهكاری رووداوهكانی بۆ رێكخراوهكانی مافی مرۆڤ و بڵاوكراوه ناوخۆییهكان دهنارد و له گهڵ زۆرێك له ههواڵنێرییهكانیش لهم بارهیهوه وتووێژی ئهنجام داوه، پێدهچێ ئهمه هۆی دهستگیر كردنی فهرشاد دۆسی بێت.
به وتهی بنهماڵهكهی، فهرشاد له باری تهندروستییهوه له بارو دۆخێكی خراپدایه و رۆژی رابردوو به نیازی بهستهری كردنی له نهخۆشخانه بوون. بنهماڵهی ناوبراو زۆر نیگهرانی بارودۆخی رۆڵهكهیانن.
به پێی ئهو ههواڵانهی كه بڵاوكراونهتهوه، 6 كهس له رێبهرانی " جامعهی بههائیانی" ئێران كه له 7 كهس پێًكهاتووه، رۆژی چوارشهممهی رابردوو دهستگیر كراون.
به پێی بهیاننامهی رێكخراوی لێبوردنی نێونهتهوهیی، فهریبا كهمال ئابادی، جهمال الدین خانجانی، عهفیف نهعیمی، سهعید رهزایی، بێهروز تهوهكولی و وهحید تیز فههم رۆژی چوارشهممهی رابردوو داوی پشكنینی كهلوپهله شهخسییهكانیان، له لایهن هێزه ئهمنیهتییهكانی رژێمی كۆماری ئیسلامییهوه له ماڵهكانیاندا دهستگیر كراون.
"مێهوهش سابت" كهسی حهوتهم له ئهندامی رێبهری "جامعهی بههائیانی" ئێران، 15ی رهشهمهی ساڵی 1386 له مهشههد دهستگیر كراوه و تا ئێستا دهستبهرسهره.
بانی دوگال، نوێنهری باڵای "جامعهی بههایی" له رێكخراوی نهتهوه یهكگرتووهكاندا، دهستگیر كردنی ئهو كهسانهی به تووندی مهحكووم كرد و خوازیاری ئهوه بوو ئهو كهسانهی ههرچی زووتر ئازاد بكرێن
سهركوتی چالاكانی سیاسی و كرێكاری بهردهوامه
به پێی ڕاپۆرتی چالاكانی مافی مرۆڤ له ئێران، بهختیار ڕهحیمی چالاكی كرێكاری، كه رۆژی 28ی پوشپهڕی ساڵی ڕابردوو له لایهن هێزه ئهمنیهتیه كانی رژیمهوه دهسگیر كرابوو، دوایی تێ پهڕ بونی 10 مانگ گۆشاروو لێ كۆڵینهوه ، له ژوره تاكه كهسیهكانی بهندی 209 ئیتلاعاتهوه بۆ بهندی 8ی زیندانی ئێوین گوازرایهوه.
ههروهها ئهحمهدی دانش پهزیر چالاكی سیاسی كه مانگی رێبهندانی ساڵی ڕابردوو له لایهن مهئمورانی رژیمی كۆماری ئیسلامییهوه له ماڵهكهی خۆی دهسگیر كرابو، دوای تێپهڕ بونی 3 مانگ له دۆخێكی نامرۆڤانه گۆازراوهتهوه بۆ بهندی 7ی زیندانی ئێوین. هاوكاری لهگهڵ گرووپی موجاهدینی خهڵكی ئێران ئهو تۆمهتهیه كه خراوهته پاڵ ئهحمهد دانش پهزیر.
بهر به گواستنهوهی دۆسییهكهی "زهرا بنی یعقوب" بۆ تاران دهگیرێت
كاربهدهستانی دادگوستهری ئوستانی"ههمهدان" له رهوانه كردنی دۆسییهی "زههرای بهنی یهعقوب" بۆ تاران، كه به قسهی ئهوان له زیندانی هێزهكانی ئینتزامی¬دا خۆی كوشتوه، خۆ دهبوێرن.
لهو پهیوهندیه دا "ئهبولقاسمی بهنی یهعقوب" باوكی "زههرای بهنی یهعقوب" وتی: نامهی دیوانی بالای كۆماری ئیسلامی به دهستهوهیه كه رێكهوتی ١٥ی مانگی رهشهممهی سالی رابردوو دهركراوه و لهو دا بریاری گواستنهوهی دۆسییهكه بۆ تاران دراوه، بهڵام بهرپرسانی دادگوستهری "ههمهدان" سهرهرای تێپهر بوونی 2 مانگ له رێكهوتی دهركردنی ئهو نامهیه، دهلێن كه نامهیهكی بهو جۆرهیان به دهست نهگهیشتوه.
شیاوی باسه كه، "زههرای بهنی یهعقوب" خوێندكاری زانتستگای زانستی پزشكی ههمهدان، رۆژی 20ی رهزبهری سالی رابردو و له یهكێك له پاركهكانی ئهو شاره له لایهن مهئمورانی رژیمی كۆماری ئیسلامییهوه دهستگیر كرا و بهرپرسانی رژیم رۆژێك دواتر رایانگهیاند كه ناوبراو له زیندانی هێزهكانی ئینتزامی دا خۆی كوشتوه.
وتووێژهكهی نێوان كۆماری ئیسلامی و ئاژانس كۆتایی هات
خولێكی دیكه له وتووێژه ناوكییهكانی نێوان كۆماری ئیسلامی و ئاژانسی نێونهتهوهیی وزهی ئهتۆمی كه بۆ ماوهی ٣ رۆژ له تاران بهرێوه چوو، رۆژی پێنج شهممه ٢٦ی گولان، كۆتایی پێهات.
ئهگهرچی هیچ راپۆرتێك سهبارهت به وردهكاری ئهو وتووێژانه بلاو نهكراوهتهوه، بهلام دهوترێ كه تهوهری ئهو وتووێژانه، ئهو بهڵگه نوێیانه بووه كه باس له ههوڵی رژیمی كۆماری ئیسلامی بۆ دهست پێڕاگهیشتن به چهكی ناوكی دهكهن.
پێویست به وهبیر هێنانهوهیه كه له دهوری پێشووی وتووێژهكان دا، كۆماری ئیسلامی بهلێنی دا بوو كه تا كۆتایی مانگی مهی، ولامی پرسیارهكانی ئاژانس سهبارهت به بهرنامهی سهربازی خۆی له چالاكییه ناوكییهكان دا، بداتهوه.
بووش: ئهحمهدی نژاد دهیههوێ رۆژههڵاتی ناوهڕاست بگهڕێنێتهوه بۆ سهدهی ناوهڕاست
جۆرج بووش، سهرۆك كۆماری ئهمریكا رۆژی 5 شهممه 26ی گوڵان له دووههم رۆژی سهفهرهكهی خۆیدا بۆ ئیسرائیل، له پهرلمانی ئهو وڵاتهدا وتارێكی پێشكهش كرد.
بووش به جهخت كردنهوه له سهر پهیوهندی پتهوی نێوان ئهمریكا و ئیسرائیل وتی: "ئهگهر ئێمه ئیجاره به ئێران بدهین دهستی به چهكی ناوكی رابگات، خیانهتێكی گهورهمان به نهوهكانی داهاتوو كردووه.
سهرۆك كۆماری ئهمریكا له درێژهدا وتی: پێوهندی نێوان ئێمه و دهوڵهتهكهتان پتهوه و ههر پتهوتریش دهبێ و لهبهر ئاشتی نابێ ئیجازه به ئێران بدهین دهستی به چهكی ناوكی رابگات.
جۆرج بووش به ئاماژه كردن به "تێرۆریزم و پاوانخوازی" وهك گهورهترین كێشهی ئهم سهردهمه وتی: "سهرۆك كۆماری ئێران دهیههوێ رۆژههڵاتی ناوهڕاست بگهڕێنێتهوه بۆ سهدهی ناوهڕاست و ئیسرائیل لهسهر نهقشهی جیهانی بسڕێتهوه.
شایانی باسه سهرۆك كۆماری ئهمریكا به بۆنهی جهژنی 60 ساڵهی ئیسرائیل و ههوڵدان بۆ هێنانهدی ئاشتی نێوان فهلهستینییهكان و ئیسرائیلهكان بۆ ئهم دوو وڵاته سهفهری كردووه.
گهیتس: وتووێژ له گهڵ ئێران بێ مانایه
ڕابێرت گهیتس، له میانهی لێدوانهكانی له زانستگای دیپلۆماسی ئهمریكا وتی:چاو پێكهوتنی شارۆمهندانی ئهمریكایی له گهڵ خهڵكی ئێران و له ئاستی نادیپلۆماتیك دا، دهتوانێ بۆشایی و ناكۆكی نێوان شارۆمهندانی ئهم دوو وڵاته پڕبكاتهوه، بهڵام وتو وێژ له گهڵ دهوڵهتی ئێران، كه سهرۆكایهتییهكهی له ئهستۆی ئهحمهدی نژاده بێ ئاكام دهبێت.
بهحرین: ئێران ههوڵدهدات ئارامی وڵاتهكهمان تێكبدات
فهرماندهی گشتی هێزهكانی بهرگری وڵاتی بهحرین ، خهلیفه ین ئهحمهد ئال خهلیفه" رایگهیاند، كه بهحرین وڵاتێكی ئارام و سهقامگیره، بهڵام ههندێك كهس ههن كه پهیوهندیان به ئێرانهوه ههیه و دهیانهوێت ئارامی وڵاتهكهمان تێكبدهن و پشێوی بخهنه ناو بهحرین و وڵاتانی دیكهی كهنداو.
به پێی ههواڵی سایتی "ئهلعهرهبیه" فهریق روكن "خهلیفه ین ئهحمهد ئال خهلیفه" له لێدوانێكدا بۆ رۆژنامهی "ئهل حهیات" روونیكردهوه، كه بهحرین وڵاتێكی ئارام و سهقامگیره و رێكخراوی قاعیده هیچ چالاكییهكی له وڵاتهكهماندا نییه، بهڵام ههندێك كهس وگرووپ ههن كه پهیوهندیان به ئێرانهوه ههیه دهیانهوێت ئارامی وڵاتهكهمان تێكبدهن و پهشێوی بخهنه ناو بهحرین و وڵاتانی دیكهی كهنداو، ئهم و رهفتارهش بهشێكه له سیاسهتی ئێران كه دهیهوێت دهست بخاته ناو كاروباری ناوخۆی وڵاتانی دراوسێ.
ناوبراو له درێژهدا وتی: ههركات وڵاتهكهمان دووچاری هێرشی ئێران ببێتهوه ئهوا ئێمه توانامان ههیه بهرگری له خۆمان بكهین، لهبهر ئهوهی بهحرین تهنیا نییه بهڵكو بهشێكه له سیستهمی بهرگری وڵاتانی كهنداو.
ئابووری جیهان له دابهزیندایه
رێكخراوی نهتهوه یهكگرتووهكان، سهبارهت به خاوبوونهوهی رهوتی گهشهی ئابووری جیهانی هوشداریدا. به وتهی كارناسانی ئابووری رێكخراوی نهتهوه یهكگرتووهكان، پێشبینی ئهوه دهكرێت گهشهی ئابووری لهم ساڵدا، نزیك یهك و ههشت دهیهم بێ كه ئهم ژمارهیه لهچاو گهشهی سێ و ههشت دهیهمی ساڵی رابردوو، بهچهشنێك داكشانهوه و ركود دهژمێردرێ.
ئهگهری ئهوه ههیه كوژراوانی بوومهلهرزهكهی چین بگاته 50 ههزار كهس
هاوكات له گهڵ ههوڵدان بۆ رزگاركردنی گیانی خهڵكانی بوومهلهرزه لێدراوی چین، راگهیاندنه دهوڵهتییهكانی ئهو وڵاته رایانگهیاندووه كه ئهگهر ئهوه ههیه ژمارهی كوژراوهكانی بوومهلهرزهكهی چین بگاته زیاتر له 50 ههزار كهس.
تا ئێستا مهرگی 20 ههزار كهس له بوومهلهرزهكهی 9/7 به پێوهری ریشتهری رۆژی دووشهممه له چین پشت راست كراوهتهوه و 25 ههزار كهسیش ههروا ئاوارهن كه بۆ رزگاركردنی گیانیان ههوڵێكی بهرفراوان له ئارادایه.
بوومهلهرزهكهی چین كه له ناوهندی ئهم وڵاتهدا و له پارێزگای سیچوان روویدا بووه هۆی وێرانی زۆرێك له بیناكان و خراپ بوونی جادهكان و رووخانی پردهكان.
ئهگهری هێرشی تێرۆیستی بۆ سهر ئاڵمان له ئارادایه
به پێی ڕاپۆرتی ههواڵنێری ئاڵمان، وڵفگانگ شۆنیله، وهزیری ناوخۆی ئاڵمان، له ڕاپۆرتی ساڵانهی دهزگای مخابهراتی ناوخۆی ئاڵمان دا كه رۆژی پێنج شهمه پێشكهشی گهلی ئاڵمانی كرد، ڕایگهیاند: تێرۆریستانی ئیسلامی تۆندڕهو، ئاڵمان به وڵاتێكی بهشداری شهڕی دژه تێرۆریزم دهزانن و وهك ناوچهێك بۆ ئهنجامی چالاكییه تێرۆریستیهكان له بهر چاویان گرتوه.
به پێی ئهم ڕاپۆرته، زیاد بونی ژمارهی بهشداری هێزهكانی ئاڵمان له ئهفغانستان و راهێنانی هێزی ئهمنیهتی عێراق، بووهته هۆی پلان دانانی تێرۆریستان بۆ كاری تێكدهرانه له ئالمان.
وهزیره ئاڵمانییهكه له كۆتایی دا وتی تێرۆریزمی ئیسلامی، گهورهترین ههڕهشهیه بۆ سهر ئهمنیهت و سهقامگیری لهو وڵاته.
تیرۆریسته ئیسلامییهكان ههڕهشهیان له یارییهكانی جامی نهتهوهكانی ئورووپا كرد
به پێی راپۆرتی ههواڵنێری فهرانسه له ژنۆ، بهرپرسێكی پله بهرزی پۆلیسی سوئیس رایگهیاند تۆڕی تیرۆریستی ئهلقاعیده ههڕهشهی كردووه كه له كاتی یارییهكانی تۆپی پێی جامی نهتهوهكانی ئهورووپا له ژوئێنی 2008دا دهست دهدهاته كردهوهیهكی تیرۆریستی.
یورگ بوهلێر، له بهرپرسانی بهشی زانیاری و پشتگیری پۆلیسی فیدڕاڵی سوئیس ئهمڕۆ ههینی له وتووێژێكدا له گهڵ رۆژنامهی لیبرته وتی: یارییهكانی جامی نهتهوهكانی ئورووپا یوفا، یهكێك له ئامانجهكانی تیرۆریسته ئیسلامییهكانه كه دهسهڵاتدارانی سوئیس له نزیكهوه بارودۆخهكه كۆنتڕۆڵ دهكهن.
قهسریشیرین، پێشوازی له پاڵهوانێكی تكواندۆی ئهو شاره
تكواندۆكارانی شاری قهسری شیرین كه وهك نوێنهری ئێران، كه وێڕٍای راهێنهرهكهیان پلهی دووههمی پاڵهوانی جیهانیان وهدهست هێنابوو، بهرهبهیان رۆژی چوارشهممه گهیشتنه قهسریشیرین و له لایهن خهڵكی ئهو شارهوه پێشوازیان لێكرا.
تازهلاوانی تكواندۆكاریی قهسریشیرین كه پاش ههڵبژاردهی كوریای باكوو له نێوان 82 وڵاتی جیهان به وهدهست هێنانی دوو ئاڵتوون و یهك زێو له پلهی دووههمی پاڵهوانییهتی ئهم خوله له كێبهركێكانی جیهان جێگیر بوون.
"ئهمیر یارانی" پاش سهركهوتنی له بهرامبهر رهقیبه عهرهبستانی و تایلهندییهكهی خۆی، گهیشته یاری كۆتایی كێشی سێههمی ئهم كێبهركێیانه و توانی به سهركهوتن له بهرامبه رهقیبه مكزیكییهكهی میداڵیای ئاڵتوونی ئهو كێشه بكاته گهردنی خۆیهوه.
بهرهبهیان رۆژی چوارشهممه تكواندۆكارانی قهسریشینی گهیشتنه شارهكهی خۆیان و له لایهن كۆمهڵهی وهرشوان و وهرزشدۆستی ئهو شارهوه به گهرمی پێشوازیان لێكرا.
ههواڵهكان
بریندار بوونی كاسبكارێكی خهڵكی بانه به دهست هێزهكانی رژیمهوه
به گویرهی ههواڵهكان رۆژی ههینی ، له جاددهی بانه سهقز و له نیزیك ئاوایی میرهدێ، تهقه له ژمارهیهك كاسبكار دهكرێ كه له ئاكامی دا كاسبكاریك به ناو فارۆق ساڵحی تهمهن 27 ساڵ بهر گوللهی هێزهكانی رژیم دهكهوێت و بریندا بووه و پاشان بۆ نهخۆشخانهی شاری سهقز گوازراوهتهوه.
شارومهندێكی سنهیی، به 3ساڵ زیندان مهحكوم كرا
به پێی ڕاپۆرتی ههواڵنێری مۆكریان،شارۆمهندێكی سنهیی به سێ ساڵ زیندان مهحكووم كراوه. ئهمیر سورسوری خهڵكی شاری سنه، له لایهن دادگای ئینقلابی ئهو شاره وه به تۆمهتی هاوكاری له گهڵ حێزبه ئۆپۆزێسیونه كۆردیهكاندا سهپێندراوه. ناو براو ئیستا له زیندانی شاری سنه دهسبهسهره.
نیگهرانی ئیسرائیل له دهستێوهردانهكانی كۆماری ئیسلامی ئێران له لوبنان
حهتوویهك پاش سهرههڵدانی قهیرانی نوێ له لوبنان، لێپرسراوانی ئیسرائیل نیگهرانیهكانی خۆیان له دهرئهنجامی بههێز بوونی رێكخراوی حزبوڵا به شێوهیهكی روونتر راگهیاند.
دانی گلیرمهن، باڵوێزی ئیسرائیل له رێكخراوی نهتهوهیهكگرتوهكان داوای له كۆمهڵگای نێودهوڵهتی كرد، له بهرامبهر سهركێشیهكانی حزبوڵا رابوهستن و رێگهی پێنهدهن لهوه زیاتر ئهمنیهت و ئاسایشی لوبنان بخاته مهترسیهوه. ناوبراو ههروهها له درێژهی لێدوانهكهیدا ووتی" بوونی رژیمی تاران به دراوسێی باكوری ئیسرائیل، پێوهرهكان له ناوچهكه دهگۆرێت، به تایبهتی ئهوهی كه كۆماری ئیسلامی ئێران به دهستێوهدانهكانی له ولاَتانی ناوچهكه و پشتیوانی له گروپ و رێكخراوه تیرۆریستیهكان، جێگای پێی خۆی له ناوچهكه دۆزیوهتهوه. هاوكات راگهیهندرا كه ئههود ئۆڵمێرت، سهرۆك وهزیرانی ئیسرائیل، پرسی قهیرانی لوبنان و كاریگهریهكانی له سهر پێگهی ئیسرائیل لهگهڵ جۆرج بوش، سهرۆك كۆماری ئهمریكا تاوتوێ كردوه و ئهم پرسهش، له پاڵ پرسهكانی پهیوهست به دۆسیهی ئهتۆمی كۆماری ئیسلامی و پهیوهندییه ستراتژیكیهكانی ئیسرائیل و ویلایهتهیهكگرتوهكان، یهكێك له تهوهرهكانی وتووێژی رێبهرانی ئیسرائیل لهگهڵ سهرۆك كۆماری ئهمریكا بوو.
ئهمریكا دانی گارانتی ئهمنیهتی به كۆماری ئیسلامی رهت كردهوه
وتهبێژی كۆشكی سپی رۆژی چوارشهممه 25ی گولاَن رایگهیاند" قسهیهك له بارهی دانی گارانتی ئهمنیهتی به كۆماری ئیسلامی ئێران لهگۆرێ دا نیه.
لێدوانی ئهم لێپرسراوه ئهمریكاییه له كاردانهوه به لێدوانهكانی رۆژی چوارشهممهی وهزیری دهرهوهی روسیه ئهنجامی گرت كه خوازیاری دانی گارانتی ئهمنیهتی به تاران له كاتی وتووێژهكان له سهر دۆسیهی ئهتۆمی كۆماری ئیسلامی ئێران بووبوو. گۆردون جاندرۆ كه هاورێ لهگهڵ جۆرج بوش سهرۆك كۆماری ئهمریكا به سهردانێك گهیشتوهته رۆژههلاَتی ناوهراست، به ههواڵنێرانی راگهیاند" گارانتیه ئهمنیهتیهكان لهو پرسانه نین كه ئێمه لهم ئاستهدا له وتووێژه ناوكیهكان سهرقاڵی تاوتوێ كردنیانین. ناوبراو ههروهها له درێژهی لێدوانهكهیدا ووتی" ههر بهو شێوهیهی كه رامانگهیاندووه وهردهكاری كۆمهڵه پێشنیاره هاندهرهكان له بهردهم تاوتوێ كردن دایه و بهم زوانه دهدرێت به لێپرسراوانی رژیمی تاران و ئهوه كۆماری ئیسلامی ئێرانه كه دهبێت گارانتی ئهمنیهتی بدات؟ چوونكه كۆماری ئیسلامی ئێران ههرهشهی سرینهوهی له سهر نهخشهی جیهان له ئیسرائیل كردوه. سهرگئی لائۆرۆف، وهزیری دهرهوهی روسیه رۆژی چوارشهممه 25ی گولاَن له لێكدانهوهی پێشنیارهكهی خۆی وتوویهتی" ولاَتانی زلهێزی نێودهوڵهتی، لایهنی وتووێژ لهگهڵ كۆماری ئیسلامی دهتوانن دانی گارانتی ئهمنیهتی به كۆماری ئیسلامی بخهنه سهر مێزی وتووێژ بهو مهرجهی كۆماری ئیسلامی چالاكیهكانی پهیوهست به دۆسیهی ئهتۆمی رابگرێت.
كێشهی بهرپرسانی بانكی ناوهندی لهگهڵ ئهحمهدی نژاد
به گوێرهی ههواڵی رۆژنامهی حكومهتی ئێران، سهرچاوهیهكی ئاگادار له سیستمی بانكی ئێرانهوه رایگهیاندووه" بهرپرسانی بانكی ناوهندی لهگهڵ رێژهی بههرهی (سودی) بانكی راگهیهندراو له لایهن مهحمود ئهحمهدی نژاد سهرۆك كۆماری ئیسلامی ئێران، واته دابهزینی نرخی بههره له سهدا بۆ ده هاودهنگ نین و ئهگهری ئهوه له ئارادایه له راگهیاندنی نرخی بههره خۆ ببوێرن.
ههواڵهكان باس لهوه دهكهن سهرۆك كۆماری ئیسلامی ئێران له سهرهتا بهنیاز بووه دابهزینی نرخی بههره له سهدا 9 رابگهیهنێت تا بهڵێنی یهك رهقهمی بوونی نرخی بههره كه پێشتر به خهڵكی دابوو بخاته بواری جێبهجێ كردنهوه. بهلاَم پاش ماوهیهك بهدواداچوون نرخی بههره له سهدا ده راگهیهندرا كه بوو به هۆی نارهزایهتی بهرپرسانی بانكی ناوهندی ئێران.
دهستگیر كردنی ههڵسوراوێكی خوێندكاری له زانستگا
به گوێرهی ههواڵی كومیتهی ههواڵنێرانی مافی مرۆڤ، موجتهبا باستانی خوێندكاری پێشووی كۆلێژی ئابوری زانستگای تاران، سهر له بهیانی رۆژی یهكشهممهی ئهم حهتوویه، له لایهن مهئمورانی ئهمنیهتی كۆماری ئیسلامیهوه دهستگیر و راپێچی زیندان كراوه.
هێزه ئهمنیهتیهكانی رژیم به چوونه سهر ماڵی ئهم ههڵسوراوه خوێندكارییه، پاش نزیكهی دوو سهعات پشكنینی ماڵهكهی، ناوبراویان لهگهڵ خۆیان برد. ههروهها له لایهكی دیكهوه ههواڵهكان باس لهوه دهكهن كه نادر غهفار یهكێك له دۆستانی موجتهبا باستانیش هاوكات له گهڵ دهستگیر كردنی ناوبراو، دهستگیر و تا ئێستا له چارهنووسی هیچ زانیاریهك له بهردهستدا نیه. شایانی باسه ئهو تۆمهتانهی كه درانهته پاڵ ئهم ههڵسوراوه خوێندكاریانه ههوڵدان له دژی ئهمنیهتی میللی راگهیهندراوه.
ئهگهری گواستنهوهی 2 خوێندكاری دهستبهسهر كراو بۆ زیندانی گهوههردهشتی كهرهج
به گوێرهی ههواڵی خهبهرنامهی ئهمیركهبیر، پاش تێپهر بوونی یهك ساڵ له دهست بهسهر كردنی سێ خوێندكاری بێ تاوانی زانستگای ئهمیركهبیر، جارێكی دیكه دهنگۆی گواستنهوهی ئێحسان مهنسوری و مهجید تهوهكولی بۆ گرتووخانهی گهوههر دهشتی كهرهج دهبیسترێت.
پاییزی ساڵی 86 ههواڵێك سهبارهت به گواستنهوهی مهجید تهوهكولی بۆ زیندانی قهزل حهسار بلاَوكرایهوه كه پاش ئهو بهدواداچوونانهی كه بنهماڵهكانی ئهم سێ خوێندكاره ئهنجامیان دا، بهرپرسانی قهزایه رژیم بهڵێنیاندا، خوێندكارانی بهند كراو رهوانهی گرتووخانهی گهوههر دهشتی كهرهج نهكرێن. شایانی باسه زیندانی گهوههردهشتی كهرهج، شوێنی دهست بهسهر كردنی زیندانیانی مهترسیداره و رژیم به مهبهستی گوشار خستنه سهر خوێندكارانی بهند كراو ههرهشهی گواستنهوهیان بۆ ئهو گرتووخانهیه دهكات و تا ئێستاش به چهندین خوێندكار لهو گرتووخانهیه دهست بهسهرن.
پێش گرتن له تهقینهوهیهكی بههێز له ئهفغانستان
به گوێرهی ههواڵی ماڵپهری نووستی: هێزه ئهمنیهتیهكانی ئهفغانستان رۆژی چوارشهممه 25ی گولاَن پێشیان به تهقینهوهیهكی بههێز له ناوچهی ژیرای پارێزگای قهندنهار گرتووه.
هێزه ئهمنیهتیهكانی ئهفغانستان 7 بۆشكهی پڕ له كهرهسهی تهقهمهنیان دۆزیهوه كه چهكدارانی رێكخراوی تیرۆریستی ئهلقاعیده به مهبهستی تهقاندنهوه له ژێر پردێكی رێگای سهرهكی پارێزگای قهندهار دایانابوو.شایانی باسه پهلاماره تیرۆریستیهكان له ئهفغانستان به شێوهیهكی بهرچاو پهرهی سهندووه و رێكخراوی پهیمانی باكوری ئهتڵهسی" ناتۆ" داوای له ولاَتانی ئهندام لهو رێكخراوهیه كردوه به مهبهستی بهرهنگار بوونهوه و سهركوت كردنی چهكدارانی تاڵبان و ئهلقاعیده هێزی زۆرتر رهوانهی ئهفغانستان بكهن.
دهوڵهتی لوبنان پهسهند كراوهكانی له دژی حزبوڵا ههڵوهشاندنهوه
وهزیرێكی دهوڵهتی لوبنان رایگهیاند كابینهی دهوڵهتی ئهو ولاَته رۆژی چوارشهممه 25ی گولاَن دوو پهسهند كراوێ كه بوو به هۆی تورهیی گروپی حزبوڵا و هاوپهیمانانی ئهو گروپه و سهرههڵدانی ئاڵۆزییهكانی لهو ولاَته، ههڵوهشاندوهتهوه.
غازی ئهلعهریدی، وهزیری ئیتلاَعاتی لوبنان رۆژی چوارشهممه له كۆتایی كۆبوونهوهی كابینهی دهوڵهتی لوبنان رایگهیاند" دهوڵهت، ولاَمی پۆزۆتیڤی به داخوازی ئهرتهش داوهتهوه و دوو پهسهند كراوی حهوتووی رابردووی له دژی حزبوڵای ههڵوهشاندوهتهوه.قهیرانی نوێ له لوبنان پاش ئهوه سهری ههڵدا كه دهوڵهتی ئهو ولاَته له كۆبوونهوهی رۆژی سێشهممهی حهوتووی رابردووی خۆی، داخستنی تۆری ههواڵنێری حزبوڵا و گۆرینی وهفیق شهقیر، ئهندامی گروپی ئهمهل و فهرماندهی ئهمنیهتی فرۆكهخانهی بهیرووتی پهسهند كرد. شایانی باسه له كاتی شهر و پێكدادانهكانی چهند رۆژ لهمهوپێشی لوبنان لانی كهم 81 كهس كوژران.
سهعد حهریری ڕێبهری زۆرینهی پاڕلمانی لۆبنان له نێوانی قسهكانی دا كه له كهناڵًی ئهلعهرهبیه، بڵاوكرایهوه، به تۆندی هێرشی كرده سهر ڕژیمهكانی تاران و دهمێشق و كۆتی: كۆماری ئیسلامی و سورییه به بهرپرسی ڕوداوه خوێناویهكانی لوبنان دهزانێت و كۆدهتای بهیرووت له لایهن كهسانی سهر بهم ڕژیمانه به ڕێوه چووه.سهعد حهریری وتی له لایهن سوریهوه، بهڵام به كهڵك وهرگهرتن له كهرهسهی ئێرانی هێرش كراوهته سهر بهیروت و خهڵكی بێ تاوانی لۆبنان. ههروهها ئاماژهی بهوه كرد،ئهم رژیمانه دوای راگرتنی كاری پارلمان و ههڵبژاردنهكانی سهرۆك كۆماری لۆبنان، دهستیان داوهته پیلانێكی گهورهتر بۆ له پهڕاوێز خستنی ئهرتهشی لۆبنان.
ئهحمهدی نژاد ههڕهشهی له ناو بردنی ئیسرائیل و وڵاتانی رۆژئاوایی دهكات.
ئهحمهدی نژاد رۆژی چوارشهممه 25ی گوڵان، له ئوستانی گورگان له لێوانهكانیدا وتی، به چاو خشاندنێك به سهر بار و دۆخی جیهان¬دا بۆمان دهردهكهوێ كه له ههر شوێنێك خهڵكی موسمان و دهژی، خێر و بهرهكهت و ئاسایش و برایهتی زۆره و له ههر شوێنێك ناموسولمانهكان و خهڵكی بێ ئایین دهژی شهر و دهستدرێژی ههیه.
ئهحمهدی نژاد له درێژهی قسهكانی دا وتی، ههموو كهس دهبێ بزانێ كه كاتی له ناو چونی ئیسرائیل هاتووه و وڵاتانی ناوچهكه له ئیسرائیل بێزارن و چاوهڕێی مهجالێك بۆ له ناو بردنی دهكهن. ههر وهها ئهحمهدی نژاد وتی ئهو وڵاتانه پشتیوانی له ئیسرائیل دهكهن و پاڵپشتی ئهو رژیمهن دهبێ بزانن كه ئهگهر له رێگار راست دا ههنگاو ههڵنهگرن وهبهر شاڵاوی وڵاتانی ناوچهكه دوكهون.
غولام حوسێن موحسێنی، وهزیری ئیتلاعاتی كۆماری ئیسلامی ئێران، رۆژی 4شهممه، 25ی مانگی گولاَن رایگهیاند: هێزهكانی ئیدارهی ئیتلاعات، پیلان و ههوڵی تهقاندنهوهی كونسولخانهی روسیهیان، له شاری رهشت ههڵكهوتوو له باكووری ئێران، پوچهڵكردهوه.
به گوێرهی ههواڵی ماڵپهری " ئیلاف" غولام حوسێن موحسێنی، وهزیری ئیتلاعاتی كۆماری ئیسلامی ئێران، له لێدوانێكدا به ئاژانسی " پارس"ی راگهیاند: گروپێكی تیرۆریستی كه پێوهندیان لهگهڵ ئامریكاوه ههیه، به نیاز بوون كونسولخانهی روسیه له شاری رهشت، بتهقێنهوه، بهلاَم هێزهكانی ئیدارهی ئیتلاعات، ئهم پیلانهیان پوچهڵكردهوه. شایانی باسه، له 12ی مانگی خاكهلێوهی ئهمساڵ، كردهوهیهكی تیرۆریستی له شاری شیراز( ههڵكهوتوو له باشووری رۆژئاوای ئێران) روویدا، كه له ئهنجامیدا، 200كهس گیانیان له دهستدا.
له ساڵی رابردوو، 240كرێكار له پارێزگای تاران گیانیان له دهست داوه
ماڵپهری دهسترهنج، رۆژی 4شهممه، 25ی مانگی گولاَن، رایگهیاند: له ماوهی 1ساڵی رابردوو له پارێزگای تاران، 240كرێكاری بیناسازی گیانیان له دهست داوه.
حاجی قاسمی، راوێژكاری وهزیری كاری ئێران، له لێدوانێكدا به ماڵپهری حكومهتی " ئیسنا" رایگهیاند: له ماوهی 1ساڵی رابردوو له پارێزگای تاران، 750رووداو له شوێنی كار بۆ كرێكاران روویداوه، كه لهم پێوهندییهدا 240كرێكاری بیناسازی گیانیان له دهستداوه. شایانی باسه، زۆربهی كرێكارانی ئێران، سهبارهت به لهسهروه بوونی نرخی بیمه، له زۆربهی ئهم شوێنهنانهی كه كاری تێدا دهكهن، بیمه ناكرێن، بهلاَم بۆ دابین كردنی خهرجی رۆژانه و بهرێوبردنی بنهماڵهكهیان، ناچارن روو له ههر كارێك بكهن. ههر بهم هۆیه، له كاتی كاركردنیان له شوێنه جۆراوجۆرهكان، ههموو رۆژی رووبهرووی رووداوی جیدی دهبنهوه.
نارهزایهتی دهربرینی كرێكارانی كارخانهی لامپی فارس
به گوێرهی ماڵپهری دهسترهنج، كرێكارانی كارخانهی لامپی فارس، سهر له بهیانی رۆژی 4شهممه، 25ی مانگی گولاَن، سهبارهت به داخستنی ئهم كارخانهیه و نادیاربوونی چارهنووسیان لهبهر دهرگای ئیدارهی "كار"و ئیدارهی " پیشهیی" پارێزگای فارس، كۆبوونهوه نارهزایهتی خۆیان دهربری.
چالاكێكی كرێكاری لهمبارهیهوه به ماڵپهری دهسترهنجی راگهیاند: ماوهیهكی زۆره ئهم كارخانهیه، به بیانووی " خسوسی سازی" داخراوه و وێرای ئهوهی كه كرێكارانی ئهم كارخانهیه، چهندین جار داوایان له بهرپرسانی ئیدارهی كاری ئهم پارێزگایه كردووه كه جوابی خواستهكانیان بدهنهوه، هیچ وهلاَمێكیان وهرنهگرتووه و سهبارهت بهم هۆیه، كرێكارانی ئهم كارخانهیه بۆ دابین كردنی خواسته سێنفیهكانیان له بهر دهرگای ئیدارهی پێشهیی و ئیداری كاری پارێزگای فارس نارهزایهتی خۆیان دهربریوه. شایانی باسه، ئهم كرێكارانه، بۆ خهرجی رۆژانه و بهرێوبردنی بنهماڵهكهیان تووشی كێشه و گرفتی جیدی بوونهتهوه و له باروددۆخێكی نالهباردا بهسهر دهبهن.
کهمال بلوری
دوینهی له لایهن دوستیکهوه ئاگادار کرام که له بهشی تێبینهکانی نوسراوهیهک به ناوی عهبدوڵڵا موهتهدی دهستی کادریکی خوی بریوه، له مالپهری ڕینسانسدا کومهلیک تیبینی به ناوی منهوه بلاو بوتهوه، که روحیشم لی ئاگادار نهبووه، تهنانهت من ئهو بابه تم تاماشا نهکردووه تا تیبینی له سهر بدهم، ئهوه ئهو تیبینیانهی که سایتی ڕینسانس به ناوی من بلاوی کردوتهوه.
کهمال بلوری
سلاوتان لێ دهکهم.
من پیموایه ئهمه کاری کهمینهس ههر چهنده منیش لهگهڵتانم پیم وایه ههموو حیزبهکان باویان نهماوه حیزبایهتی ئهبی کووی کاتهوه عهبدووللای موهتهدیش له وهتی ههیه ... چوون 80000 ههزار دولاری حیزبی کۆمونیستی ئیرانیشی... و ئینشعابی کرد سپاستان دهکهم
كهمال ب
بهرێزان من تا ئێستا ئهندامی كۆمهڵه بووم و زۆریشم شهرهجنێو بۆ كردن، بهڵام به دۆای بیستنی ئهو ههواڵه بنهو بارگهم ههڵ دهگرم و له مالی خۆم دادهنیشم و لهوه زیاتر كارم پێیان نیه. دهك ... كاك عهبدوالله ههر ئهوهت مابوو ئهویشت كرد. من ههر لێرهوه داوای لێبوردن لهو كهسانه دهكهم كه به هۆی نهزانێوه قسهم پێ گوتون.
بڵاو کردنهوهی بابهت به ناوی کهسیک که خوی ئاگادار نهبوبی به دووره له ههمو ئهخلاقیکی روژنامهوانی که کاک فروخ نعمتپوور ههر چهند روژ له ئهوه پیش له سهر ئهو موزووعه و له مالپهری رینساندا بابهتیکی بلاو کردبووه، ههر بویه من داواکارم که بهریوه بهرانی سایتی ڕینسانس خێرا و دهست به جی ئهو بۆچونانه ههلگرن، بهلام له سهر ئهو موزوعه که ئهو کهسانهی به ناوی منهوه ئهو بابهتهیان نوسیوه، دهبی بلیم ئهو فهرههنگ وشیوه خهباته که توحفهی بهناو چاکسازان وریفورمخوازهکانی ناو کۆمهڵه بوو که تهنانهت مالپهرهکان وفهزای سیاسی ئینترنیتی داپوشیوه، شیوهیهکی ترسنوکانه و بی جوربهزانهیهو ههر له کهسانیک دهوهشیتهوه که مهنتیق له قاموسیاندا بهتالهو ههرگیز ناویرن خویان بدهنه بهر قهزاوتی جهماوهر و دهبی به ناوی خوازراو وبه ناوی خهلکی قسهکانیان بلاو بکهنهوه، من که ناوی کاروانی عهلیمرادیم بینی زور زوو حالی بووم که ئهوقورئاوه سهرچاوهکهی کویه!
له سهر ناوهروکی ئهو بابهتانهی که به ناوی منهوه نوسراوه دهبی بلیم نهک ههر له خهبات وتیکوشان له ریزهکانی کۆمهڵه وازم نههیناوهو له مالی خوم دانهنیشتووم بهلکوو له ههمو کاتیک سوورتر وساغتر له سهر باوهرهکانی کۆمهڵه که من لام وایه سهرهرای ههمو ئهو تهکان وشهکانانهی به سهرماندا هات شیاوی فیداکاری وتیکوشانی زیاتر له جارانه و له ئهو ماوهی پیشوشدا له کردهوهدا ئهوهم نیشان داوه، ههر بویه نهیارانی کۆمهڵه و کهمینه چیکان راکیشت دهکهن بو مهیدانی شهری ئاوا تا هیز وههتوانی تو بگرن.
بهلام ئیمه ئهرک وتیکوشانی گرینگ وقورسمان له سهر شانه و دڵنیابن ناکهوینه ناو ئهو شهرهی که ئیوه شیوهکهی ههلدهبژیرن، ئهوه مهیدانی تیکوشان ههرکهس حهقانیهتی ههبی به ناوی خویهوه دیته ئهو مهیدانه، هاوری عهبدوڵڵا موهتهدی بو من نهک ههر رابهریکه بهلکوو لام وایه کاریزمایهکه که دوژمنانی گهڵی کورد به ههمو هیزیانهوه دهیانههوی بیسرنهوه، تیرور وکوشتن ولهناو بردنی فیزیکی باوی نهماوه و تیروری شهخسیهتی وئهو جوره تێرورهی که ئیستی له سهر هاوری عهبدوڵڵایه بوته باو، بهلام به خوشحالیهوه قورسایی و زانستی سیاسی کاک عهبدوڵڵا و جیگه وپیگهی ئهو له ناو جهماوهردا ههمو ئهوانه دهخاته لاوه، بۆ ئهو مهبهسته باشترین پیوانه جهماوهری خهڵکی کوردوستانی ڕۆژههڵاته .....
|
"ماڵپهڕی کۆميتهی ئاڵمانی کۆمهڵه" |
|
خوێنهری ڕێزدار، 'ماڵپهڕی کۆميتهی ئاڵمانی کۆمهڵه" له پێناو دهستهبهرکردنی دێمۆکراسی و فێدڕاڵيسم له ئێران و دابينکردنی مافی دياریکرنی چارهنووسی خهڵکی کوردستان له گۆڕهپانی ڕووناکبيری و ڕۆژنامهوانیدا خهبات دهکا، دهزگايهکی ڕاگهيهنهره که نهتهنيا تێدهکۆشێ ئێوه له گرينگترين ههواڵ و ئاڵوگۆڕهکانی کوردستانی ئێران و ڕا و بۆچوونی کۆمهڵه ئاگادار بکات، بهڵکوو ههروهها ههوڵ دهدا سهکۆيهک بێ بۆ وتووێژ و بيروڕاگۆڕينهوه و بڵاوکردنهوهی بيری بيرمهندان له ئاست نيزام و پێکهاتهی سياسی له ئێران له پهيوهندی له گهڵ بزووتنهوهی رزگاريخوازی نهتهوهی کورددا. جا بۆيه ههر لێرهوه بانگێشتی پسپۆران و خاوهنبيران و نووسهران دهکهيهن، بابهت و وتار و لێکۆڵينهوهکانيان له مهڕ ئهم تهوهرانهی که له سهرهوه ناويان بردرا، بۆ ئێمه بنێرن، بۆ وهی که لهم مێديايه بڵاويان کهينهوه و داوا له ههموو ئهم کهسانهی تريش دهکهين که ئاواتهخوازی مسۆگهرکردنی کۆمهڵگايهکی ئازاد، دێمۆکراتيک و فێدڕاڵن، کۆمهڵگايهکی دادپهروهرانهن، کۆمهڵگايهکن که زهخت و زۆرداری و سهرکووتی پۆليسی و سياسی تێدا نهبێ، کۆمهڵگايهکن به دوور له زهبروزهنگ و توندوتيژی و چهوسانهوهو ستهمی دينین، کۆمهڵگايهکهن ياسامهند، مرۆڤسالار، سێکۆلار و لائيک، لهم ڕێگا ئهستهمهدا ياريدهدهر و هاوکار و هاوخهباتمان بن. ههروهها زۆر بهختهوهر دهبين ئێمه له بيروڕاتان له مهڕ ماڵپهڕهکه له ڕووی ڕووخسار و ناوهرۆکهوه ئاگادار بکهن. پێشنيار و ڕێنموونی و رهخنهکانتان ئێمه دڵگهرمتر و ماڵپهڕهکهمان بهناوهرۆکتر دهکا. به هيوای خزمهت به گهل و نيشتمان و رۆژنامهگهری کوردی بهڕێوهبهری بهرپرسی "ماڵپهڕی کۆميتهی ئاڵمانی کۆمهڵه" بێهروز لوتفی http://www.komala-germany.com/ 24ی بانهمهڕی 1387 |
ههواڵهكان
خۆكۆژووی بنهماڵهیی له یهكێك له ئاواییهكانی كرماشان
پیاوێكی دانیشتووی یهكێك له دێهاتهكانی "سنقر" له پارێزگای كرماشان له خۆكوژییهكی بنهماڵهییدا خۆی و كچ و كوڕه مێردمنداڵهكهی دایه برق و تا به قسهی خۆی، خۆی و مناڵهكانی لهم ژیانه مهینهت باره رزگار بكات.
به پێی ئهو ههواڵانهی كه بڵاوكراونهتهوه، ئهو پیاوه كه تهنیا خۆی لهم رووداوه رزگاری بووه، هۆكاری ئهم كارهی بۆ ئهوه گهڕاندهوه كه وتی "نهمویست مناڵهكانم تووشی چارهنووسی من بن".
كارناسان له سهر ئهو باوهڕهن كه كێشهیهكی تایبهتی له حاڵهتی دهروونی ئهو كهسهدا نهبینراوه و له كاتی ئهنجامدانی ئهو كارهدا له بواری دهروونییهوه هیچ كێشهیهكی نهبووه.
به ئهگهری زۆرهوه و به پێی بهڵگهكانی ئهو پیاوه بێ توانایی له دابینكردنی پێویستییهكانی ژیاندا و ههژاری و نهداری ئابووی، ئهو پیاوهی تا رادهی شێتی بردووه كه دهستی داوهته وهها كارێكی نابهجێ.
هۆشداری عهرهبستان به كۆماری ئیسڵامی سهبارهت به لوبنان
رۆژی سێشهممه 24ی گوڵان، "سعود ئهلفهیسهل" وهزیری دهرهوهی عهرهبستانی سعودی، به ههوالنێرانی وت: پشتیوانی كۆماری ئیسڵامی له كردهوهكانی "حیزبوڵا" و قهیرانی ئێستای لوبنان، كاریگهری له سهر پهیوهندیهكانی كۆماری ئیسڵامی له گهل وڵاتانی عهرهبی دادهنێت.
وهزیری دهرهوهی عهرهبستانی سعودی داوای له تهواوی وڵاتانی رۆژههڵاتی ناوهراست كرد، تا رێز له سهربهخۆیی لوبنان بگرن و له خۆتێوهردان له كاروباری ناوخۆی ئهو وڵاته خۆ ببوێرن.
بانگ كردنی 20 خوێندكاری زانستگای ئهمیركهبیر بۆ كومیهتی ئینزباتی
پاش كۆبونهوهی خوێندكارانی زانكۆی ئهمیركهبیر، كه له نارهزایهتی به دهركردنی حوكمی زیندان بۆ 3 خوێندكاری ئهو زانكۆیه بهرێوه چوو، كومیتهی ئینزباتی زانكۆی ئهمیركهبیر، 20 كهس له خوێندكارانی بانگ كردوه.
كومیتهی ئینزباتی زانكۆی ئهمیركهبیر ههروهها "سهجادی وهیس مرادی"، خوێندكارێكی دیكهی ئهو زانستگایهی بۆ ماوهی 2 تێرم له خوێندن بێ بهش كردوه.
چهند تهقینهوهیهكی بههێز، له یهكێك له شارهكانی وڵاتی هێند
ئێوارهی رۆژی سێشهممه 24ی مانگی گوڵان، 7 تهقینهوهی یهك له دوای یهك له شاری "جیپور"، ههڵكهوتوو له رۆژئاوای هێند، كوژرانی نزیك به ٦٠ كهسی لێكهوتهوه.
ئهو چهند تهقینهوهیه له بازاڕی ناوهندی شاری "جیپور" له ویلایهتی"راجستان" رویان دا و به هۆیهوه دهیان كهسی دیكهش بریندار بوون.
تا ئێستا هیچ گروپ و لایهنێك بهرپرسایهتی ئهو تهقینهوانهی به ئهستۆ نهگرتوه و پۆلیسی هێند رایگهیاندوه كه لێكولینهوهكان لهم بارهیهدا درێژهیان ههیه.
ئهگهری چالاكی ئاسمانی ئیسرائیل له دژی كۆماری ئیسلامی ئێران
فهرماندهی نوێی هێزی ئاسمانی ئیسرائیل كه له رۆژی شهممهوه كاری خۆی دهست پێكردوه، رایگهیاند" كۆماری ئیسلامی ئێران گهورهترین مهترسی و ههرهشه بۆ سهر ولاَتی ئیسرائیله.
ژنراڵ عیدو نهخوشتان، فهرماندهی نوێی هێزی ئاسمانی ئیسرائیل ووتی" ههرهشهكانی كۆماری ئیسلامی و ئامادهگی بۆ بهرهنگار بوونهوه لهگهڵ مهترسیهكانی پهیوهست به پرسی ئهتۆمی كۆماری ئیسلامی له سهرووی كارهكانی ناوبراو، له دهورانی فهرماندههی هێزی ئاسمانی ئیسرائیلدایه. ژنراڵ ئهلغیزر شكدیش كه له چوار ساڵی رابردوودا فهرماندههی هێزی ئاسمانی ئیسرائیلی له ئهستۆ بوو و ئهمرۆ ئهم پۆستهی به جێگرهكهی خۆی سپارد له لێدوانی كۆتایی خۆیدا لهو پۆسته رایگهیاند: ئهگهری چالاكی ئاسمانی له دژی كۆماری ئیسلامی بوونی ههیه. لهم رێورهسمهدا كه به بهشداری وهزیری بهرگری ئیسرائیل، ئههود باراك و سهرۆكی ستادی گشتی ئهرتهشی ئیسرائیل ژنراڵ گابی ئهشكنازی دهستی پێكرد، ژنراڵ نخوشتان ووتی" پێگهی ژئۆپۆلۆتیكی ئیسرائیل له ناوچهیهكی ستراتژیك و ئاڵۆز و پڕ له مهترسی وادهخوازێت ئیسرائیل ههرهشهكانی كۆماری ئیسلامی بۆ له ناوبردنی، به ههند وهربگرێت و بهرهنگاری بێتهوه. فهرماندهی نوێی هێزی ئاسمانی ئیسرائیل له درێژهی لێدوانهكهیدا ووتی" پێكهاتهیهك له سیاسهتی شهرخوازانهی دهرهوهی كۆماری ئیسلامی و دهستێوردان له كاروباری ولاَتانی دیكهی ناوچهكه و پشتیوانی كۆماری ئیسلامی له تیرۆریزمی نێودهوڵهتی، مهترسیهك بۆ سهر ئیسرائیل و ولاَتانی دیكهی ناوچهكهیه.
بهرز كردنهوهی سكالاَی ئوسترالیا له دژی ئهحمهدی نژاد له دادگای نێودهوڵهتی
كوین راد، سهرۆك وهزیرانی ئوسترالیا دهڵێت ولاَتهكهی سهرقاڵی تاوتوێ كردنی بهرز كردنهوهی سكالاَ، له دژی مهحمود ئهحمهدی نژاد سهرۆك كۆماری ئیسلامی ئێران، به هۆی ههرهشهكانی ناوبراو له دژی ئیسرائیل، له دادگای نێودهوڵهتی دایه.
راد ههروهها له درێژهی لێدوانهكهیدا ووتی" راوێژكارانی حقوقی له ئێستادا ئیمكانی تۆمار كردنی ئهم سكالاَیه له ژدی سهرۆك كۆماری ئیسلامی ئێ{ان له دادگای نێودهوڵهتی "لاهه" تاوتوێ دهكهن. سهرۆك وهزیرانی ئوسترالیا دهڵێت: مهحمود ئهحمهدی نژاد سهرۆك كۆماری ئیسلامی ئێران قسهی دژ به یههودی به زمان هێناوه و ههروهها ههرهشهی سرینهوه له سهر نهخشهی جیهانی له ئیسرائیل كردوه و دهبێت سزا بدرێت.
دهر كردنی 26 ههواڵنێری رۆژنامهی " ئیران زهمین" به هۆی مانگرتن
به گوێرهی ههواڵی ماڵپهری تریبوون: 26 كهس له ههواڵنێرانی رۆژنامهی" ئیران زهمین" به هۆی كۆبوونهوه و نارهزایهتی دهربرین له سهر كار دهركراون.
دوابهدوای مانگرتنی كارمهندانی رۆژنامهی ئێران به هۆی دواخستنی دوو مانگ مووچه و برینی برێك له بووجهكانی مانگی خاكهلێوهیان، بیست و شهش كهس لهم كارمهندانه به بریاری راستهوخۆی كاوه ئشتهاردی بهرێوهبهری رۆژنامهی ئێران له سهر كار دهركران. شایانی باسه ئشتهاردی پێش لهمه ههرهشهی دهركردنی له مانگرتووان كردهبوو
یهكێك له دهستگیركراوهكانی 18ی پوشپهری 86 به دو ساڵ زیندان مهحكوم كرا
به گوێرهی ههواڵی ماڵپهری ئهدوارنیوز: ئارش خاندل یهكێك له دهستگیركراوهكان له نووسینگهی رێكخراوی قوتابیانی ئێران له رۆژی 18ی پوشپهری ساڵی 1386ی ههتاوی، له لایهن دادگای ئینقلابهوه به تۆمهتی ههوڵدان له دژی ئهمنیهتی میللی به دوو ساڵ زیندان مهحكوم كراوه.
حوكمی دوو ساڵ زیندانی بۆ ئهم ههڵسوراوه خوێندكارییه بۆ ماوهی 5 ساڵ به ههڵپهسێردراوی دهمێنێتهوه. شایانی باسه له 18ی پوشپهری 86 و دوابهدوای دهستگیری ئهندامانی ئهنجومهنی ناوهندی دهفتهری تهحكیمی وهحدهت له بهرامبهر زانستگای پولی تكنیك، هێزه ئهمنیهتی و ئینتیزامیهكانی كۆماری ئیسلامی به هێرش كردنه سهر نووسینگهی رێكخراوی قوتابیانی ئێران، ئامادهبووانیان لهم رێكخراوهیه دهستگیر و راپێچی زیندان كرد كه زۆرێك لهوانه تا ئێستاش دهست بهسهرن و چارهنووسیان نادیاره.
كۆبوونهوهی كابینهی دهوڵهتی لوبنان به مهبهستی تاوتوێ كردنی توندوتیژیهكانی ئهم دوویانه
دهوڵهتی لوبنان رۆژی سێشهممه 24ی گولاَن به مهبهستی تاوتوێ كردنی توندوتیژیهكانی ئهم دووایانه لهو ولاَته كۆبوهوه، بهلاَم روون نیه كه پهسهند كراوهكانی حهوتووی رابردوو، كه بو به هۆی ههڵگیرسانی شهری نێوان لایهنگرانی دهوڵهتی فوئاد سهنیۆره لهگهڵ حزبوڵای لوبنان، له دهستوری كاری كۆبوونهوهكهدا دهبێت یا نه.
شهڕ و پێكدادانهكانی شهش رۆژ لهمهوپێشی لوبنان پاش ئهوه دهستی پێكرد كه دهوڵهتی لوبنان له دانیشتنی رۆژی سێشهممهی حهوتووی رابردووی خۆیدا، داخستنی تۆری ههواڵنێری حزبوڵا و گۆرینی وهفیق شهقیر، ئهندامی گروپی ئهمهل و فهرماندهی ئهمنیهتی فرۆكهخانهی بهیرووتی پهسهند كرد. له كاردانهوه بهم بریارانه، حهسهن نهسروڵا، رێبهری حزبوڵا، رۆژی پێنچ شهممهی حهوتووی رابردوو دهوڵهتی لوبنانی بهوه تاوانبار كرد كه بهم كاره لهگهڵ گروپی ناوبراو شهری راگهیاندووه. شایانی باسه به هۆی شهر و پێكدادانهكانی چهند رۆژ لهمهوپێشی لوبنان زیاتر له 40 كهس كوژران و به سهدان كهسی دیكهش بریندار بوون.
سهردانی بوش بۆ رۆژههلاَتی ناوهراست دهستی پێكرد
جۆرج بوش سهرۆك كۆماری ئهمریكا، رۆژی سێشهممه 24ی گولاَن به مهبهستی بهشداری كردن له جێژنی شهستهمین ساڵی دامهزراندنی ئیسرائیل، بهرهو رۆژههلاَتی ناوهراست بهرێكهوت.
بوش هیواخوازه هاوكات لهگهڵ سهردانیدا بۆ ناوچهكه، خێرایی به وتووێژهكانی ئاشتی نێوان فلستین و ئیسرائیل بدات. سهرۆك كۆماری ئهمریكا پێش له سهردانیدا بۆ رۆژههلاَتی ناوهراست له وتووێژ لهگهڵ ههواڵنێری بی بی سی بارودۆخی ئێستا پهیوهندی نێوان ئیسرائیل و فلستینی به قبوڵ نهكراو له قهڵهمدا. كاندۆلیزارایس وهزیری دهرهوهی ئهمریكا رۆژی سێشهممه سهبارهت به سهردانهكهی بوش بۆ رۆژههلاَتی ناوهراست ووتی" واشنگتن ههموو ههوڵێكی خۆی به مهبهستی به رهسمیهت ناسینی دهوڵهتی فلستین وهگهڕ خستووه و بۆ ئهو مهبهستهش ههوڵهكانی خۆی چڕتر كردوهتهوه.
ئێران بهستهی پێشنیاریی خۆی داوه به یهكیهتی ئهورووپا
سهفارهتی كۆماری ئیسلامی ئێران له بهلژیك له بهیاننامهیهكدا رایگهیاندووه كه بهستهی پێشنیاربی ئێران، له لایهن "عهلی ئهسغهر خاجی"یهوه، دراوه به خاویهر سۆلانا، بهرپرسی سیاسهتی دهرهوهی یهكیهتی ئهورووپا.
لهم بهیاننامهیهدا ئاماژه به بهشهكانی ئهم بهسته پێشنیاره نهكراوه بهڵام وتراوه كه بهستهیه ههندێ مهسهلهی گرینگ و ههستیاری جیهانی، لهوانه بهرنامهی ناوكی كۆماری ئیسلامی و مهسهلهی سیاسی، ئابووری و وزهی ناوكی له خۆ دهگرێ.
یهكێك له وته بێژانی خاویه سۆلانا، چاوپێكهوتنی خاجی لهگهڵ سۆلانای پشت راست كردووهتهوه بهڵام ئاماژهیهكی به ورده كارییهكانی ئهم چاوپێكهوتنه نهكردووه.
كۆبوونهوهی كرێكارانی شیركهتی كرێكارانی "ئێران بهرگ"
ژمارهیهك له كرێكارانی شیركهتی ئێران بهرگ بهیانی ئهمڕۆ چوارشهممه 25ی گوڵان له بهردهم دهفتهری ناوهندی ئهم شیركهته له تاران كۆبوونهوه.
نوێنهری ئهم كرێكارانه هۆكاری ئهو كۆبوونهوهیهی گهڕاندهوه بۆ نهدانی موچه و پێشێل كردنی مافهكانی كرێكاران و وتی: نزیك 5 مانگه كه مووچهی كرێكارانی ئهم شیركهته نهدراوه و جهژنانهی ساڵی ههشتاو شهشمان هێشتا بهتهواوی وهرنهگرتووه.
ناوبراو له درێژهدا وتی: راكێشانی كرێكاری 65 ههزار تمهنی به پێی كام یاسایه. بهرپرسان له رێكهوتننامه و بیمهكردنی كرێكاران خۆ لادهدهن و كاتێكیش ناڕهزایهتی دهردهبڕدرێ، دهست دهكهن به دهركردنی كرێكاران. سێ ساڵه كه داوای دامهزراندنی ئهنجوومهنی ئیسلامی كارمان كردووه بهڵام بهرپرسان رێگر دهبن و ناهێڵن.
نوێنهری كرێكاران وتی: ساڵی 83 بهڵێنیان پێداین كه ئهگهر دوو مانگ راوهستین، بارودۆخی ئهو شیركهته باش دهكهن. له دوای تێپهڕكردنی سێ ساڵ چاوهڕوانی و تهوهین و سووكایهتی پێكردن كهسێك وهڵاممان ناداتهوه و ئێستا ئێمه ئیتر چیتر چاوهڕوان نابین.
ژمارهی قوربانیانی بوومهلهرزهكهی چین له 12 ههزار كهس تێپهڕی
دهسهڵاتدارانی چین دوایین ژمارهی قوربانیانی بوومهلهرزهكهی ئهم وڵاتهیان زیاتر له 12 ههزار كهس راگهیاند.
له ههمان كاتدا به پێی راپۆرتی راگهیاندنهكانی چین زیاتر له 18 ههزار كهس له شارۆچكهی میانگ یانگ و لانیكهم 18 ههزار كهس له شاری "میان ژۆ" له پارێزگای سیچوان، ئاوارهن.
ئهو بوومهلهرزهی كه رۆژی دووشهممهی رابردوو، به تووندی حهوت و ههشت دهیهمی ریشتهر روویدا، ههر چهشنه پهیوهندییهكی له گهڵ ئهم ناوچهیهدا پچڕاندبوو كه به یارمهتی هێزه سهربازییهكان، یارمهتیدهران توانیان بچنه ناو ئهو ناوچهیهوه.
سهركهوتنی هیلاری كلینتۆن له ههڵبژاردنهكانی وێرجینیای رۆژئاوا
سیناتۆر هیلاری كلینتۆن، له ههڵبژاردنهكانی حیزبی دیمۆكرات له ئهیالهتی وێرجینیای رۆژئاوا بهسهر هاوتاكهی خۆی، سناتۆر باراك ئۆبامادا، سهركهوت.
ههرچهند ههواڵهكان باس لهوه دهكهن كه خاتوون هیلاری كلینتۆن له وێرجینیای رۆژئاوا، به جیاوازییهكی زۆرهوه بهسهر ئۆبامادا سهركهوتووه، بهڵام له ژماردنی دهنگهكاندا باراك ئۆباما له پێش هیلاری كلینتۆنهوهیه.
ميديای ئازاد، ئهوهی بهو نێوهوه دهکرێ و مهترسییهکانی
کردستان در جنگی که حکومت اسلامی برافروزد شرکت نخواهد کرد!
ئاسۆی رۆژههڵات ژماره 36
حیزبایهتی یان تاقمسالاری؟
تلاش در تلاش چیست؟
له پێناو چیدا؟
سیاسهتی سهقهت یان سهقهت بوون له سیاسهتدا
راگهیاندنی كۆمهڵه بهبۆنهی 1ی ئایار
سخنی چند با تنی چند از یاران دیرین
وتووێژی ئاسۆ، لهگهڵ مهحهممهدی شافعی
ئهوه پارێزگاری له پرێنسیپهکانی کۆمهڵه نیه
ناهید بههمهنی
»حق تعيين سرنوشت خلقها«
ابعاد دموكراسي مذاكرهاي
اهميت فزايندة همكاري ارگانهاي فدرال و ايالتي با هم
مفهوم« مّلت »
سازمانيابي سياسي اقليتهاي ملي
هويت ملي
هويت و زبان
كۆتایی پلۆنۆمی سێههمی كۆمهڵه
گفتگو با عبدالله مهتدی
آرشیو پیوندهای روزانه
ماڵپهڕی کۆميتهی ئاڵمانی کۆمهڵه
رۆژهەڵات تی ڤی
ایران پرس نیوز
زریبار پریس
سایتی کومه له
سایتی آستافی
رادیو فردا
بی بی سی
امیر کبیر
روشنگری
خبرنامه گویا
کارگر
دسترنج
گزارشگران بدون مرز
فعالان حقوق بشر در ایران
فعالین حقوق بشر و دیمکراسی
کــنگره ی مليتهای ايران فدرال
سازمان دیده بان حقوق بشر
ئاسۆی ڕۆژههڵات
کمیته دفاع از حقوق بشر در ایران
4رۆژهەڵات
وزارت امور خارجه اسرائیل
دهنگی ئهمریكا
بروسکە
سازمان کرگران انقلابی ایران
اخبار مبارزاتی مردم ایران
وزارت امور خارجه امریکا
تغییر و برابری
کانون زنان ایران
آژانس خبری موکریان
صدای اسرائیل
ڕوانگه
صدای المان
تریبون جوان
ژنانی کۆمهڵه
په یام نیر
ههواڵ
ماڵپەڕێک بۆپێکەنین
ماڵپەری پەنابەرانی کوردلەتورکیە
کاک هیوا
وبلاگ فعالین حقوق بشر مهاباد
روزنامهنگارکُـرد
خانـــه پنــاهجــــو
دانشـــــجویان کُــرد
هاوڕێیانی گیانبه ختکردوویی کۆمه ڵه
ئارشیڤی مارکیسیستەکان
ایران دمکراتیک و فدرال
شیرین عبادی
جامعه شناسی
مجلة اينترنتى علوم اجتماعى
گورینی فونت
جامعه وبلاگ نويسان كــُرد
طراحی حرفه ای سایت
کیمیا هاست: ثبت دامین و هاستینگ
»تعداد بازديدها:
»کاربر: Admin
کپي برداري از مطالب وبلاگ فقط با ذکر منبع مجاز ميباشد .
All Rights Reserved 2008-2010 © by agirdan.blogfa.com
Design This Web By Noleek ™ @ Ver:2.00 POWERED BY BLOGFA.COM